İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin ülkesine uyguladığı yaptırımlara ve bununla mücadele yöntemlerine ilişkin “Tek taraflı ve insanlık dışı yaptırımlarla fiili olarak mücadele etmek BRICS üyeleri için öncelikli konudur.” dedi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nde konuştu.
Pezeşkiyan, ABD’nin ülkesine uyguladığı yaptırımlara işaret ederek “Ülkelerin büyümesini, çocukları, hastaların sağlığını ve halkın geçimini hedef alan tek taraflı ve insanlık dışı yaptırımlarla ciddi ve fiili olarak mücadele etmek BRICS üyeleri ile bağımsız ülkeler için öncelikli konudur.” ifadelerini kullandı.
Bölgede kalıcı güvenliğin, ülkelerin birbirlerinin egemenliğine karşılıklı saygı göstermesine ve “bazıları için güvenlik, diğerleri için güvensizlik” anlayışının reddedilmesine bağlı olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, hiçbir ülkenin topraklarının komşularına yönelik saldırılarda kullanılmasına izin vermemesi gerektiğini belirtti.
Pezeşkiyan ayrıca, BRICS’in sivil altyapı ile barışçıl nükleer tesislere yönelik saldırıların normalleştirilmesine karşı açık tutum sergilemesi çağrısı yaparak bu tür saldırıların uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiğini söyledi.
Ülkesinin BRICS ve Birleşmiş Milletler Şartı çerçevesinde siyasi koordinasyonun güçlendirilmesini ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini desteklediğini belirten Pezeşkiyan, güney ülkelerinin yararına olacak şekilde bilim, teknoloji, enerji ve gıda güvenliği alanlarındaki işbirliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması gerektiğini savunduklarını da sözlerine ekledi.
Öte yandan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, BRICS ülkelerinden, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’da tırmanan savaşın sonlandırılması ve barışın tesisi için üzerine düşen rolü üstlenmelerini istedi.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Devlet Başkanı Şi, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nde konuştu.
Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki durumun hassasiyetini sürdürdüğünü, savaşın bölge halkları açısından büyük kayba yol açtığını ve uluslararası toplumun ortak menfaatlerine hizmet etmediğini kaydeden Şi, BRICS ülkelerinin bölgede barışın tesisi için üzerine düşen rolü üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Çin lideri, grubun, uluslararası düzeni daha adil ve eşit hale getirmek için birlikte çalışması gerektiğine işaret ederek, “BRICS ülkeleri tarihin doğru tarafında yer almalı.” ifadesini kullandı.
Hindistan’da düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlamasının ardından grubun liderler düzeyindeki ilk buluşması oldu.
Savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiyle birlikte enerji güvenliği alanında ortaya çıkardığı kriz, Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi enerji tedarikçisi ülkeler ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi büyük nüfuslu enerji ithalatçısı ülkeleri bir araya getiren grubun bu konuda yapacağı tartışmaları önemli hale getiriyor.
Orta Doğu’daki savaş grup içi dengeleri etkiliyor
ABD/İsrail-İran Savaşı, küresel enerji güvenliği açısından yarattığı krizin yanı sıra BRICS’in yeni üyeleri arasında çatışmaya da yol açmıştı. İran, ABD ve İsrail’e yönelik misillemelerinde BAE ve Suudi Arabistan’ı hedef alan saldırılar düzenlenmişti.
İran’ın önemli bir enerji nakil hattı olan Hürmüz Boğazı’nın kapatması, enerji ihracatçısı bölge ülkelerinin yanı sıra enerji tedariki için bölgeye bağımlılığı yüksek Çin ve Hindistan gibi büyük pazar ülkelerini olumsuz etkiliyor. Nakil krizinin enerji fiyatlarında yol açtığı artış, alternatif bir tedarikçi olan Rusya dışında neredeyse tüm BRICS ülkelerinin aleyhine bir durum yaratıyor.
2009’da Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından, “BRIC” adıyla gelişmekte olan büyük ekonomileri bir araya getiren bir forum olarak başlatılan, 2011’de Güney Afrika’nın katılımıyla “BRICS” adını alan grup, 2024’te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, BAE’nin, 2025’te de Endonezya’nın katılımıyla 11 üyeli bir topluluğa dönüştü.
Genişleme sürecinin ardından BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını, küresel ekonomik hasılanın yaklaşık yüzde 40’ını temsil eden bir topluluk haline geldi.