Rusya’nın işgali altındaki Oleshky kentinden gönderilen bir telefon mesajı, bölgede yaşayan 2.000 kadar sivilin, aralarında 50 çocuğun da bulunduğu, gıda kaynaklarının tükendiğini belirtmesiyle dikkat çekti. “Oleshky’deyiz ve çıkamıyoruz. Açlık çekiyoruz… Şu an yiyecek hiçbir şeyim yok,” şeklinde yer alan mesaj, işgal altındaki şehirde tahliye edilmeyi bekleyen bir kadına ait.
Mesajda, kadın, savaş öncesinde 110 kg ağırlığında olduğunu, şu an ise 67 kg’a düştüğünü yazdı. “Başta kilo vermekten mutluydum, ama şimdi yeterli protein içeren gıdalar olmadan öleceğimi anlıyorum. Çok zor. Geçen kış kaldığımız evimiz de yok oldu, yandı. Kendi evimiz gibi… Hala hayattayız,” ifadelerini kullandı.
Oleshky, güneydeki Herson şehrinin karşısında, Dnipro Nehri’nin kenarında yer alıyor ve orada yaşayan Ukraynalılar, burayı “cehennem” olarak tanımlıyor. Bu hafta sonu Herson’daki askeri yetkililer, Rusya’nın sivil tahliye için ateşkesi tekrar reddetmesi üzerine, büyük bir insani yardım hava indirmesi gerçekleştirdi.
Herson askeri vali ofisi, 100 yere yaklaşık dört ton gıda yardımı bırakıldığını duyurdu ancak Rusya’nın ne kadar yardımı engellediği belirsizliğini koruyor.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, bu hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Oleshky’deki durumu gündeme getirdi. Cuma günü bir Ukrayna-HMacaristan Millî Takımlar Ligi futbol maçında “Oleshky’yi kurtar” yazılı bir pankart açıldı.
Sybiha, Pazartesi günü yayınlanan bir açıklamada “insani bir felaket” uyarısında bulunarak acil tahliye çağrısında bulundu ve Rusya’yı “tek engel” olarak suçladı. Genel kurulda yaptığı konuşmada, “Rusya orada yaşamı kasıtlı olarak imkânsız hale getiriyor. İnsanları aç bırakıyorlar,” dedi.
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, bu ay Oleshky’deki “kritik durumu” kabul etti ancak insani yardımları hedef alarak Ukrayna güçlerini suçladı. Mayıs ayına kadar, 24.000 kişinin yaşadığı kente gıda yardımları ulaşabiliyordu, ancak o tarihten itibaren Rus işgal güçlerinin mayın tarlalarını genişletmesi ve insansız hava araçları kullanması nedeniyle yardım akışı tamamen durdu.
Siviller için sorunu daha da kötüleştiren, Ukrayna’nın yaz döneminde Rusya’nın tedarik hatlarına karşı başarılı insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirerek işgalci güçlerin cephedeki birliklerinin gıda eksikliği yaşamasına neden olmasıydı. Bu durum, işgalci askerlerin, Ukraynalı sivillerin elde etmeye çalıştığı az sayıda gıdayı çalmasına yol açtı.
Sakinler, günde bir öğün yemekle yetinmek zorunda kaldıklarını paylaştı; bu yemek, patates yerine kabakla yapılan çorba ve bazen ayıklayıp buldukları semizotu gibi yenilebilir otlarla sınırlıydı. Bir sakin, “Her şeyimiz tükeniyor,” diyerek durumun kritik olduğunu dile getirdi.
1 Eylül’de kente gıda taşıyan bir konvoya saldırı düzenlendi. Moskova, saldırıyı Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne atfederken, Kiev Rus askerlerini suçladı. Ukrayna yetkilileri, insansız hava araçlarıyla gıda bırakma girişimlerinin pek bir işe yaramadığını, çünkü yardımların Rus askerleri tarafından ele geçirildiğini ve en az bir durumda hedeflenen alıcının tutuklandığını belirtti.
Hava indirmesinin ayrıntılarına ilişkin olarak, Herson’un askeri valisi Oleksandr Prokudin, bu operasyonun şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük insani yardım çalışması olduğunu ifade etti. “Gıda, 100 dağıtım noktasına doğrudan teslim edildi. Ruslara seslenmek istiyorum,” dedi Prokudin. “Sivil halkın kesinlikle Ukrayna silahlı kuvvetleriyle hiçbir ilgisi yok. Oleshky’de yarattığınız koşullar yüzünden insanlar gıda almak zorunda kalıyorlar. İnsanları hayatta kalma ve açlıktan kaçma şansından mahrum etmeyin.”
Prokudin, “Rusya, işgalci güç olarak, insanlara gıda, ilaç ve sağlık hizmetleri için uygun koşullar sağlamakla yükümlüdür. Eğer kendi kaynakları yetersizse, işgalci otoriteler uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerin insani operasyonlarına izin vermelidir. Bunun yerine, tam tersini görüyoruz,” dedi. “Rus işgal güçleri, sivil nüfusun yardıma ulaşmasını engelliyor. İnsani yardımları ulaştırmaya çalışan araçları yok ediyorlar ve gıda ve ilaç getirmeye çalışan insanları öldürüyorlar. Ayrıca Oleshky’den insanları tahliye etmeye yönelik tüm girişim ve anlaşmaları engelliyorlar.”
Dnipro Nehri’nin batısında görev yapan Oleshky askeri idare başkanı Tetiana Hasanenko, sorunların geçen yılın sonlarından itibaren başladığını ve Ukraynalı sivillerin Rusya tarafından kente erişiminin giderek zorlaştığını belirtti. “Mayın tarlalarının yoğunluğu çok arttı,” dedi. “Aralık ayından itibaren gıda teslimatları çok daha seyrek hale geldi çünkü araçlar mayınlara çarpıyordu ve insansız hava araçları tarafından hedef alınıyordu. Kış aylarında ise gıda temin etmek çok zor hale geldi.”
Hasanenko, “Başka hiçbir altyapı yok, elektrik yok, bu nedenle ATM’ler yok, nakit yok. Oleshky işleyişini yitirmiş durumda. Savaş öncesinde insanlar sebze bahçelerinde gıda yetiştirirlerdi. Hem kendilerine yetecek kadar vardı, hem de bunu Kırım ve Herson şehrine satarlardı. Şimdi bunları kendileri için bile yetiştiremiyorlar,” diye konuştu.
Oleshky’deki kötü koşullara rağmen, Ukrayna yetkilileri, işgalci güçlerin kalan sivilleri tahliye etme sürecini yavaşlatarak Ukrayna’nın karşı saldırısını engellemeye çalıştıklarına inanıyorlar. Hasanenko, “Ruslar, Herson şehrinden Oleshky’ye bir taarruzun başlayacağından korkuyor ve insanları, sivilleri, insan kalkanı olarak tutuyorlar,” dedi.
Hasanenko, “Burası eski bir şehir. Yaklaşık bin yıldır var ve bu süre zarfında insanlar hiç bu kadar korkunç koşullarda, bu kadar cehennemsı bir durumda yaşamadılar. Şehirde yalnızca hastane bodrumunda değil, her yerde ölü bedenler var. O ölüler yerde yatıyor çünkü onları kaldırmak mümkün değil. İnsansız hava araçları sürekli uçuyor ve köpekler cesetleri yiyor,” ifadelerini kullandı.
Bazı sakinler, azalan kaynaklarını bildirerek, “Bütün yardımlar tükeniyor,” mesajını paylaştı. Bir diğeri, “Bir hafta önce, orklar insanların bahçelerine girerek bütün patatesleri, soğanları ve sarımsakları kazdı,” dedi. “Yaşlı kadınlardan tüm gıda ürünlerini aldılar. Bir nene bağırmaya başlayınca, ‘cennette yaşayacak olanlar’ diyerek, sadece su ile yaşamaları gerektiğini söylediler.”