Güney Kıbrıs’ın Schengen Bölgesi’ne katılım sürecinde teknik hazırlıkların büyük ölçüde tamamlandığı, ancak nihai karar öncesinde iki önemli başlıkta endişelerin devam ettiği bildirildi.
Politis gazetesi “Schengen’e Katılımda İki Diken” başlığıyla manşete çektiği haberinde, Yeşil Hat üzerinden geçişlerin denetimi ve İngiliz Üsleri bölgesindeki Beyarmudu ile Akyar geçiş noktalarının Schengen sistemine nasıl dahil edileceği konusunda sıkıntılar bulunduğunu yazdı.
Gazete, Avrupa Komisyonu’nun temmuz ayında Kıbrıs için hazırladığı Schengen değerlendirme raporunda, ülkenin teknik hazırlık düzeyini olumlu değerlendirildiğini ve raporda altyapı, sistemler ve mevzuat alanında gerekli çalışmaların önemli ölçüde tamamlandığını kaydetti.
Habere göre Avrupa Komisyonu’nun Kıbrıs’taki temsilciliğinin başkanı Panikos Purguridis, sürecin mevcut aşamasına ilişkin yaptığı açıklamada, raporun Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Konseyi’ne iletildiğini; eylül ayında da üye ülkelerin görüşüne sunulduğunu ve Güney Kıbrıs’ın gerekli Schengen standartlarına ulaşma çabalarının Komisyon tarafından desteklenmeye devam edeceğini söyledi.
Purguridis, Güney Kıbrıs’ın Schengen’e ne zaman ve hangi yöntemle dahil edileceğine ilişkin kararın AB Konseyi’ne ait olduğunu ifade etti.
Gazete, Schengen Bölgesi’ne üyelik konusundaki teknik değerlendirmeler olumlu olmasına rağmen nihai kararın siyasi nitelik taşıdığını ve AB Konseyi’nde henüz tam bir uzlaşı sağlanamadığını belirtirken, bazı üye ülkelerin, özellikle Kıbrıs’ın coğrafi ve siyasi koşullarından kaynaklanan pratik sorunlara ilişkin endişeleri olduğunu yazdı.
Rum hükümetinin, Schengen üyeliğine destek sağlamak amacıyla diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığını kaydeden gazete, Rum Dışişleri Bakanlığı Schengen ve Konsolosluk İşleri Dairesi Müdürü Filippa Karsera-Hristodulidis’in Hollanda’da temaslarda bulunduğunu ve ülkenin Schengen kriterlerine uyumuna ilişkin değerlendirmeyi, ilgili Konsey çalışma grubunda sunduğunu belirtti.
Haberde, Hollanda ve Avusturya’nın, Güney Kıbrıs’ın Schengen Bölgesi’ne üyeliği konusunda çekinceleri olduğu ve diplomatik kaynaklara göre, endişelerin yalnızca bu iki ülkeyle sınırlı olmadığı ifade edildi.
Gazete, sürecin en önemli başlıklarından birini Yeşil Hat’tın oluşturduğunu; Güney Kıbrıs Schengen’e dahil olduğunda, Larnaka ve Baf havalimanları ile Larnaka ve Limasol limanlarının Schengen Bölgesi’nin dış sınırları haline geleceğini ve üçüncü ülke vatandaşlarının Güney Kıbrıs’a giriş yaptıklarında Schengen kuralları kapsamında kontrol edileceğini; ancak bu kişinin daha sonra Yeşil Hat üzerinden KKTC’ye geçmesi ve adadan Ercan Havalimanı üzerinden ayrılması halinde önemli bir kayıt sorunu ortaya çıkacağını yazdı.
AB’nin Giriş-Çıkış Sistemi’nin (EES), üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen dış sınırlarından giriş ve çıkışlarını elektronik olarak kaydettiğini belirten gazete, sistemde seyahat belgesi bilgilerinin yanı sıra parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik verilerin de tutulduğunu ve bir kişinin Kıbrıs’a Larnaka veya Baf üzerinden girip daha sonra KKTC’den ayrılması durumunda, sistemde giriş kaydı olup, çıkış kaydı olmayacağını kaydetti.
Haberde, bu nedenle AB üyesi ülkelerin güvenlik ve muhaceret makamlarının, yalnızca Yeşil Hat üzerindeki kontrollerin artırılmasının yeterli olmayacağı ve “eşdeğer koruma ve kontrol seviyeleri” sağlanması gerektiği görüşünde olduğu ifade edildi.
Gazete, bu noktada da başka bir hassasiyet bulunduğunu; Yeşil Hat’tın, AB açısından dış sınır olarak kabul edilmediğini ve EES’nin geçiş noktalarında uygulanmasının, fiilen Yeşil Hat’ın Schengen dış sınırı gibi değerlendirilmesi sonucunu doğurabileceğini yazdı.
İkinci sorunun da Beyarmudu ve Akyar’daki geçiş noktaları olduğunu kaydeden gazete, bu geçiş noktalarının İngiliz Üs Bölgeleri içerisinde bulunduğunu ve İngiltere tarafından kontrol edildiğini; Güney Kıbrıs’ın Schengen’e katılması halinde bu noktaların da Schengen sistemine uyumlu şekilde işletilmesi gerektiğini, ancak burada İngiltere’nin AB ve Schengen üyesi olmaması nedeniyle hukuki ve pratik sorunlar ortaya çıktığını belirtti.
Bu arada gazete, Güney Kıbrıs’ın Schengen üyeliğine ilişkin değerlendirmenin, bugün ve yarın Lüksemburg’da gerçekleştirilecek AB Adalet ve İçişleri Konseyi toplantısının gündeminde yer almadığını kaydederken, elde ettiği bilgilere dayanarak, yetkili mercilerin Güney Kıbrıs’ın Schengen’e katılımı için yürütülen çalışmaların farkında olduğunu, ancak bu konunun toplantının gündemine alınmadığını yazdı.