Afrika ülkeleri, global kredi derecelendirme kurumlarının haksız değerlendirmelerini karşılamak amacıyla kendi kredi derecelendirme ajanslarını kurma kararı aldı. Afrika Kredi Derecelendirme Ajansı (AfCRA), bu hafta Çarşamba günü, Afrika Birliği’nin desteğiyle kuruldu.
Ajans, ülkelerin, işletmelerin ve kurumların kredi değerliliğini değerlendirecek. Ajansın merkezi olarak, güçlü bir finansal hizmetler sektörüne sahip olan Mauritius Adası seçildi.
AfCRA, Fitch, Moody’s ve S&P gibi büyük üç global kredi derecelendirme kurumunun, Afrika ekonomilerini haksız bir şekilde düşük değerlendirdiği eleştirilerine alternatif bir bakış açısı sunmayı hedefliyor.
Afrika Taraflarından Değerlendirme Mekanizması, AfCRA’nın arkasındaki kuruluş olarak, kıtada 23 ülkenin geleneksel kuruluşlar tarafından hiç derecelendirilmediğini belirtiyor. Ayrıca, Afrika’nın büyük gayri resmi sektörünün resmi verilere kolayca yansımadığını ifade eden analistler, bu durumun da kredi değerlendirmelerini olumsuz etkilediğini vurguluyor.
Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Tinubu, geçen ay X platformunda AfCRA’yı destekleyerek, “Afrika, olumlu notlar istemiyor. Biz, temel gerçeklerimize ve ekonomilerimizin gerçekleştirdiği reformlara dayanan adil notlar talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Düşük kredi derecelendirmeleri, yatırımcıların borç vermek için daha yüksek faiz talep etmesine neden oluyor. OECD’nin tahminlerine göre, 2024 yılında Afrika’nın uluslararası piyasalarda her 100 doları borç almak için ortalama 9 dolar ödediği ifade ediliyor. Bu rakam, Asya’deki gelişen pazarlar için yaklaşık 4.70 dolar, Latin Amerika içinse 6.50 dolar.
AfCRA’nın kurucuları, ajansın bağımsızlığına dikkat edeceklerini belirtse de, ilk testin ajansın bir Afrika devletini düşürüp düşürmeyeceği olduğu vurgulanıyor. Şayet bunu yapmazsa, yatırımcılar ajansı kıtanın kendi notunu kendisinin verdiği bir kuruluş olarak algılayabilir.
Kenya’nın Strathmore Üniversitesi Vakfı’ndan yönetim danışmanı Jacob Oreki, “Afrikalı borçlular uzun zamandır yüksek risk primi ödüyorlar. Standart modellerin gayri resmi ekonomiyi ve yerel tasarrufları gözden kaçırdığını” söyledi. Ayrıca, bir kredi derecelendirme ajansının bağımsızlık ve doğruluk üzerinden değerlendirileceğini, konumuna değil, verdikleri notların güvenilirliğine bağlı olduğunu belirtti. Eğer AfCRA, bir Afrika devletini düşürmeyecekse, piyasalar bunu destekleme olarak algılayabilir.” diye ekledi.