Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) açık 17 fonun bugün itibarıyla tasfiyesinin yapıldığını belirterek, “43 bin fon katılımcısının paraları bugün itibarıyla ilgili bankalara transfer edildi.” dedi.
Şimşek, Akit Medya Grubu tarafından düzenlenen “Ekonomi ve Finansta Milli Vizyon Zirvesi”ndeki konuşmasında, fon soruşturmalarına ilişkin açıklamada bulundu.
Son dönemde sınırlı bir alanda, fon piyasasında, varlık ve portföy yönetim şirketlerinin bir kısmında stres yaşandığını dile getiren Şimşek, bu sorunun temelinde piyasa bozucu faaliyetlerin bulunduğunu söyledi.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) ağustosta bu konuda bir rehber yayımladığını belirten Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu rehber bütün bu bahsettiğimiz sorunları kalıcı bir şekilde gidermek ve daha sağlıklı sermaye piyasaları için gerekli olan bir adımdı. SPK’nin fonlara ilişkin rehberi şeffaflığı artırıyor. Şeffaflığın olmadığı alanda tabii ki güven de zedelenebiliyor. Kurumsal kapasiteyi iyileştirecek düzenlemeler var. Yani burada esas olan daha sağlıklı işleyiş. Sermaye piyasalarımız bizim için değerli. Sadece bankacılık sektörüne dayalı bir finans sistemi olmaz. Sermaye piyasalarının sağlıklı bir şekilde gelişmesi, büyümesi bizim için çok değerli.”
“Sorunu küçümsemiyoruz ama bir daha yaşanmaması için çok ciddi düzenlemeler yapıldı”
Şimşek, fon soruşturmalarına ilişkin açıklamalarına şöyle devam etti:
“Toplamda 2 bin 900’e yakın fondan 131’inde sorun yaşandı ki bir kısmı tedbiren tasfiye kapsamına alındı. Sorunu küçümsemiyoruz ama bir daha yaşanmaması için çok ciddi düzenlemeler yapıldı, ilave düzenlemeler de yapılacak. Serbest fonlar dahil olmak üzere yatırım fonunun ihraç sayısını şirketin kurumsal kapasitesine bağladık. Bunlar için tabii geçiş öngördük. Para piyasası fonu niteliğindeki serbest fonlara da asgari yüzde 10 devlet iç borçlanma senedi veya kira sertifikası şartı getirdik. Bu, likidite açısından önemli. Aslında bunu 2024’te para piyasası fonları için getirmiştik. Nitekim bu son dönemde yaşanan sorunlarda, yani en az yüzde 10’luk bir geri dönüş imkanı söz konusu olacak.”
Şimşek, “Yine fonların repo-ters repo işlemlerine yönelik Takasbank güvencesi kapsamına aldık. Fonların borç verme işlemleri yine teminat şartına bağlandı. Teminatların kalitesine ilişkin düzenlemeler yapıldı. Bunların hepsi çok değerli.” diye konuştu.
“Amacımız sermaye piyasalarının sağlıklı bir yapıya kavuşturmak”
Şimşek, TEFAS’ta işlem görecek fonların katı kurallara tabi olması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Nitekim bu fonların halka açıklık oranı düşük olan hisselerde yoğunlaşmaması için tedbir aldık. İlişkili taraflarla işlemlere sınırlama getirdik. Serbest fonların portföy içeriği artık haftalık yayınlanacak. İçinde ne var haftalık görülecek. Özellikle belli oranları aşan fon payı sahiplik oranlarının da kamuya açıklanması şartını getirdik. Borçlanma piyasalarındaki açık pozisyonlar için süre verdik. Bizim amacımız burada gerçekten sermaye piyasalarının sağlıklı bir yapıya kavuşarak Türkiye ekonomisine, Türkiye’nin büyümesine güçlü destek vermesi.”
“Hiç endişeye gerek yok, sistemik risk yok”
Bakan Şimşek, piyasa bozucu faaliyetlerde bulunan fonlara ilişkin şöyle dedi:
“Cumhurbaşkanı’mız da Adalet Bakanı’mız da bizler de net olarak söylüyoruz, hukuk önünde, geçmişte piyasa bozucu faaliyetler içine girenlerin tamamı hesap verecek. İçerideki, dışarıdaki bütün mal varlıklarıyla sorumlu olacaklar. TMSF tarafından bunlar bankalarda olduğu gibi çok katı kurallarla takip edilecek. Tasfiyedeki kurallar setini de içeren bir tasarı Türkiye Büyük Millet Meclisine yakında sunulmuş olacak. Bununla da yetinmeyeceğiz. Aceleye getirmeden, fon piyasasını da sağlıklı bir şekilde büyütecek ilave hukuki ve idari düzenlemeler de yapılacak.”
Şimşek, 2000’li yılların başında yaşanan bankacılık krizi sonrası sektörün katı kurallara bağlanması sayesinde Türk bankacılık sektörünün sağlıklı bir yapıya kavuştuğunu söyledi.
Bakan Şimşek, “Sermaye piyasalarımıza ilişkin endişeye hiç gerek yok, sistemik risk yok. Ekonomimizin temelleri sağlamlaştı, şoklara karşı dayanıklılığı yüksek. Dolayısıyla burada gereğini yapacağız.” diye konuştu.
“Bugün itibarıyla TEFAS’a açık 17 fonun tasfiyesi yapıldı”
Şimşek, hane halkının altın hariç finansal varlıklarının 30,5 trilyon lira olduğunu belirterek şu bilgileri verdi:
“Değeri şişirilmiş 131 fondaki büyüklük milli gelirin yüzde 0,7’si. Bu, tamamının kayıp olduğu anlamına gelmiyor. 7 portföy yönetim şirketinden 3 tanesinin finansal yapısı göreceli olarak sağlıklı ama riskliydi, onun için tasfiye kapsamına alındı. A1 Capital, Bulls ve Pardus. Bu portföy yönetim şirketleri olağan tasfiye sürecinde. Bugün itibarıyla TEFAS’a açık ve bu şirketlere ait 17 fonun tasfiyesi yapıldı. 43 bin fon katılımcısının paraları bugün itibarıyla ilgili bankalara transfer edildi. Gördüğünüz gibi önemli ölçüde sorun giderildi. Burada kapalı fonlar zaten tanım gereği birkaç kişiden oluşuyor ve o fonlar ayrı bir alan. Terzi usulüyle onlar çözülecek. Orada da çok büyük sorun gözükmüyor.”