Rum kesiminin Kıbrıs sorunundaki müzakerelere ilişkin hamle yapması için “topu” BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e attığı kaydedildi.
Fileleftheros gazetesi, “Stratejik Noktalar Sunulması Aracılığıyla Hamle” başlıklı haberinde, Rum kesiminin “topu doğrudan BM Genel Sekreterine attığını”; Rum Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos’un ise yaptığı açıklamada Guterres’in müzakerelerle ilgili stratejik noktalar çerçevesini neden henüz ortaya koymadığı sorusunu sorduğunu yazdı.
RİK’te katıldığı bir programda yaptığı açıklamada Kıbrıs sorunu konusunda “durgunluk” terimini kabul etmeyen Kombos, Kıbrıs sorunundaki kritik anın BM Genel Sekreterinin masaya “stratejik niteliğe sahip bir noktalar çerçevesi” koyduğu zaman geleceğini ve bunların sürecin sonuçlandırılması için müzakere edilmesi gerektiğini belirtti.
Bunun önemli bir an olacağını dile getiren Kombos, BM Genel Sekreteri tarafından böyle bir öneri sunulması halinde, bunun çarpıcı gelişmelere yol açabileceğini yineledi.
Bunun bir görüş birlikleri belgesi veya daha büyük olasılıkla Crans Montana örneğinde olduğu gibi stratejik ayrışma (anlaşmazlık) noktalarına dair bir belge olabileceğini dile getiren Kombos, BM Genel Sekreterinin stratejik anlaşmazlık noktalarının kayda geçirildiği 2017 yılındaki raporuna atıfta bulundu.
O zamanki mantığın bu altı nokta üzerinde anlaşmaya varılması halinde, stratejik bir anlaşmaya giden yolun açılacağı şeklinde olduğunu söyleyen Kombos, meselenin Genel Sekreterin bunu yapıp yapmayacağı veya bunu şimdiye kadar neden yapmadığı olduğunu belirtti.
Kendilerinin hazır olduğunu ve BM Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde olduğu takdirde korkacak bir şeyleri olmadığını savunan Kombos, yaşanan gecikmeyi Ankara’nın itirazına bağlayarak, bunun kamuoyu tarafından da teyit edildiğini iddia etti.
Atılacak bir sonraki adıma ilişkin önkoşulun, BM Genel Sekreterinin tüm tarafların müzakereye katılmaya istekli olduklarına karar vermesi olduğunu ileri süren Kombos, meselenin Türk tarafının iki devlet ve egemen eşitlik mantığından uzaklaşıp uzaklaşmayacağı olduğunu savundu.
BM’nin taraflara teslim etmeyeceğini söylediği görüş birlikleri belgesi konusunda ise Kombos, Rum kesiminin bu belgenin ellerinde olmasının “son derece faydalı” olduğunu düşündüğünü söyledi.
Kombos bunun sebebinin belgenin çözüm temelini ve Crans Montana’ya kadar kaydedilen ilerlemeyi teyit etmesi olduğunu öne sürdü.
BM Genel Sekreterinin görev süresinin tamamlanacak olmasının takvimi etkileyen bir durum olduğuna da işaret eden Kombos, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in katkısıyla Lefkoşa’daki temasların artabileceğine işaret etti.
Rum Yönetimi’nin kurduğu ittifakların Ankara’yı, üzerinde mutabakata varılan çözüm temeline dönmeye zorlayıp zorlayamayacağı sorusuna karşılık ise Kombos, ilerlemenin büyük ölçüde veya tamamen Türkiye’ye bağlı olduğunu iddia etti.
Kombos, bugün müzakere yapılmamasına ilişkin belirleyici faktörü, Ankara’nın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kısa süre önce BM Genel Kurulu kürsüsünden de tekrarlandığı üzere, iki devlet mantığındaki değişmez ısrarı olarak da tanımladı.
İttifaklarla ilgili sorulan sorunun Türkiye’nin aklanması ve Rum kesiminin kendi kendini cezalandırması tehlikesine sahip olduğunu da iddia eden Kombos, eleştiri için üç başlangıç noktası belirlediğini belirterek, bunları şöyle sıraladı:
“Bu ittifakların Türkiye ile rekabet halinde olduğu ve ters tepeceğine inanmalarından ötürü bunlara karşı çıkanlar. Bu mantığı, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bir varlık olarak öneminin azaltılması gerektiği görüşüyle özdeşleştirdi. Çıkmazın sadece cömert tekliflerle aşılacağına inananlar. Bunu, failin mağdura karşı yaklaşımını değiştireceği umuduna dayanan ve hayalperestlik içeren bir yatıştırma mantığı olarak nitelendirdi. İttifakları genel olarak sorgulamayanlar, ancak bunların hangi ittifaklar olduklarını sorgulayanlar.”
“Türkiye Kıbrıs’ı hayati önemde görüyorsa, neden masaya dönsün” sorusuna karşılık ise “Türkiye’nin aynı nedenle bunu önceki yıllarda da yaptığı” cevabını veren Kombos, belirsizliğin özellikle AB’yle ilişkileriyle alakalı olarak Ankara’nın geniş çaplı stratejisinde ciddi sorunlar yarattığını söyledi.
Letimbiotis
Gazeteye göre Rum hükümeti sözcüsü Konstantinos Letimbiotis ise açıklamasında liderler arasında salı günü yapılacak görüşmede kapsamlı bir görüşme yapılmasını umduğunu dile getirdi.
Rum kesiminin, Kıbrıs’la ilgili olarak gerçekleştirilen önceki iki genişletilmiş görüşmede, üzerinde mutabakata varılan her şeyi ve BM Genel Sekreterinin uzlaşmacı önerisini kabul ettiğini iddia eden Letimbiotis, bu çabaya olabildiğince yardımcı olmak için Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in 19 öneri sunduğunu belirtti.