Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), ABD’nin mahkemeye kurum olarak yaptırım uygulama kararını “hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk düzeninin temellerine yönelik bir saldırı” olarak nitelendirdi ve görevini sürdüreceğini açıklayarak taraf devletleri harekete geçmeye çağırdı.
UCM’den yapılan yazılı açıklamada, ABD’nin bugün mahkemeye kurum olarak yaptırım uyguladığı belirtildi.
Bu “eşi görülmemiş” adımın, mahkemede görev yapan 13 bağımsız yargıç ve savcıya yönelik yaptırım kararlarının ardından geldiği hatırlatılan açıklamada, söz konusu yaptırımların, 125 taraf devletin soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçunu soruşturma yetkisi verdiği ve antlaşmayla kurulmuş bağımsız bir yargı kurumunu hedef aldığı kaydedildi.
Açıklamada, yaptırım kararının “adaletin işleyişini engelleme ve mahkemenin kuruluş amacını yerine getirmesini önleme girişimi” olduğu ifade edilerek, bunun “hiç kimsenin hukukun üstünde olmadığı” ilkesine darbe vurduğu belirtildi.
“Mahkeme yılmayacak”
Ayrıca açıklamada, yaptırımların, mahkemenin faaliyetlerini aksatmayı, mahkeme çalışanları ve mahkemeyle işbirliği yapanları yıldırmayı hedeflediği kaydedildi.
Mahkemenin tek başına ayakta duramayacağı, geleceğinin artık onu kuran devletlerin de elinde olduğu belirtilen açıklamada, devletler somut adım atmaya çağrıldı.
Açıklamada, meselenin yalnızca tek bir kurumu savunmak olmadığı, hukukun üstünlüğüne dayalı uluslararası düzeni korumak olduğu vurgulandı.
“Kimse adalete hizmet ettiği için cezalandırılmamalı” denilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:
“Tarih bu anı yargılayacak. Gelecek nesiller ve her şeyden önce toplu vahşetlerin mağdurları, onları korumak için kurulan bir kurum saldırıya uğradığında nasıl karşılık verdiğimizi soracak. Mahkemenin dimdik durup durmadığını, uluslararası toplumun ilan ettiği ilkeleri savunup savunmadığını ya da baskı karşısında bu ilkelerin terk edilmesine göz yumup yummadığını soracaklar.”
UCM Başkanı Tomoko Akane, açıklamada yer alan değerlendirmesinde, “Mahkeme, en ağır suçların sayısız mağduru adına, bağımsızlık ve tarafsızlık içinde, yalnızca hukuk ve delillere dayanarak görevini eksiksiz yerine getirmeye devam edecektir.” ifadesini kullandı.
ABD’den Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım kararı
Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen de, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ülkesinin UCM’nin yanında durmaya devam edeceğini belirterek, ev sahibi ülke ve Roma Statüsü’ne taraf bir devlet olarak mahkemenin etkin şekilde işleyebilmesi için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarını kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, sosyal medya hesabından yaptığı video paylaşımında, UCM’ye yönelik bugün aldıkları yaptırım kararını duyurdu.
Rubio, “Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesinin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecektir. İşte bu nedenle bugün ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım uyguluyor.” ifadelerini kullandı.
Mahkemenin üyesi olmadıklarını ve bu mahkemenin Amerikan vatandaşları üzerinde herhangi bir yetkisinin olduğunu kabul etmediklerini vurgulayan Rubio, UCM’nin herhangi bir noktada bu tür bir adım atmasını engellemek için yaptırım kararı aldıklarını belirtti.
Rubio, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız.” ifadesine yer verdi.
ABD’li Bakan, “Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM’yi adım adım yıkmaya devam edecektir.” ifadesini kullandı.
Mahkeme, Kasım 2024’te Gazze’deki soykırımı nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmış, ABD ise söz konusu karara şiddetle itiraz etmiş ve kararı tanımadığını dile getirmişti.
Washington yönetimi, ağustos ayında mahkeme Başkanı Tomoko Akane de dahil olmak üzere UCM yargıçlarına ve savcılarına yaptırım uygulamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, Rubio’nun Mahkemeye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini değil İsrail Başbakanı Netanyahu’yu korumak amacıyla yürütüldüğünü belirtmişti.