Almanya’da yapay zekanın iş gücü piyasasına etkilerini inceleyen yeni bir araştırma, dijital dönüşümün henüz genel bir istihdam krizine yol açmadığını ancak 20-29 yaş arası genç çalışanları doğrudan etkilediğini ortaya koydu.
Almanya İş Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü (IAB), yapay zekanın iş gücü piyasasına etkilerini inceleyen “İş Hayatına Yeni Başlayanlar İçin Yapay Zeka İstihdam Katili mi? Şartlı Geçici Rahatlama” başlıklı araştırmasının sonuçlarını yayımladı.
Sosyal güvence kapsamındaki ortalama 22,3 milyon tam zamanlı çalışanın aylık verilerine dayanan araştırmaya göre, yeni teknolojilerin etkisinin yüksek olduğu mesleklerdeki genel istihdam, diğer alanlara kıyasla daha fazla büyüme kaydetti.
Araştırmada, istihdam artışının 30-39 yaş grubunda yaklaşık 6 puan, 40-64 yaş grubunda ise yaklaşık 5 puan daha yüksek gerçekleştiği belirtildi. Buna karşın 20-29 yaş grubunda tam tersi bir eğilim gözlendiği ve gençlerin tam zamanlı istihdamının 1,2 puan gerilediği aktarıldı.
Araştırmacılar, bu durumu gençler için erken bir uyarı sinyali olarak değerlendirirken, mevcut ekonomik durgunluğun gençlerin istihdam olanakları üzerinde şimdiye kadar çok daha büyük bir etki oluşturduğunun altını çizdi.
Yaş grupları arasında görülen bu farklı gelişmelere ilişkin olası bir açıklama getiren uzmanlar, yaşça daha büyük çalışanların daha fazla mesleki deneyime ve daha güçlü bir mesleki muhakeme yeteneğine sahip olduğunu, bu durumun da yapay zeka kullanımında onlara avantaj sağlamış olabileceğini vurguladı.
Deneyimli çalışanların güçlü muhakeme yetenekleriyle bu sistemleri bir araç olarak daha verimli kullandığı vurgulanan çalışmada, potansiyeli yüksek mesleklerin uzaktan çalışmaya elverişli olmasının yeni işe başlayan gençlerin uyum süreçlerini zorlaştırdığı ifade edildi.
Çalışmada ayrıca, şirketlerin bu coğrafi mesafeden kaynaklanan dezavantajlar nedeniyle işe alımlarda doğrudan deneyimli profesyonellere yöneldiği kaydedildi.
“Asıl belirleyici faktör ekonomik durgunluk”
IAB Araştırmacısı Oliver Schlenker, konuya ilişkin değerlendirmesinde, genç istihdamındaki bu düşüşte yeni teknolojilerin şimdilik ikincil bir rol oynadığını vurgulayarak, “Özellikle son yıllarda yaşanan ekonomik zayıflık gençlerin istihdamının azalmasında ana etken oldu. Dijitalleşmenin etkisi ise oldukça alt sıralarda kaldı. Ekonomik olarak zayıflayan sektörlerdeki genç istihdamı yüzde 4,2 oranında geriledi.” ifadelerini kullandı.
Risk akademik olmayan mesleklerde yoğunlaşıyor
IAB Araştırmacısı Michele Dinelli ise teknolojik dönüşüm kaynaklı risklerin genç akademisyenlerden ziyade akademik eğitim almamış gençleri etkilediğini belirterek, “Analizlerimiz dikkatleri akademik olmayan mesleklere ve imalat sektörüne çekiyor. Hem imalat sanayisinde hem de akademik olmayan iş kollarında, 20-29 yaş grubundaki yüksek teknoloji yoğunluğu ile negatif istihdam seyri arasında doğrudan bir bağ öne çıkıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
IAB Başkan Yardımcısı Melanie Arntz da yüksek teknolojik etkinin mutlak surette zayıf bir istihdam gelişimi anlamına gelmediğini ancak bu dinamik sürecin 2025 yılının ötesinde de yakından izlenmesi gereken kritik bir faktör olarak kalacağını belirtti.