Fiji’nin şeker sanayisinde süren tarımsal kiralamaların sona ermesi belirsizliği, en büyük endişelerden biri haline geldi. Çiftçiler, geçim kaynaklarını korumak ve şeker kamışı üretimini sürdürebilmek için uzun vadeli arazi çözümleri talep ediyor.
Bu mesele, Seaqaqa’da düzenlenen Şeker Sanayi Özel Komitesinin toplantısında gündeme geldi. Çiftçiler, arazi sahipleri ve hükümetten, deneyimli şeker kamışı üreticilerinin arazide kalmalarına olanak tanıyacak yollar bulmalarını istedi.
Seaqaqa’da şeker kamışı çiftçisi Tevita Waqavakatoga, kiralamalarının sona ermesiyle birçok çiftçinin geleceklerinden endişe duyduğunu belirtti. Waqavakatoga, “Çoğu çiftçi burada doğup büyüyor ve ölecek. Ailelerini ve yarın ne yapacaklarını düşünüyorlar.” dedi.
Waqavakatoga, birçok Hint-Fiji’li şeker kamışı çiftçisinin sektörde uzun yıllar geçirdiğini ve bu süre zarfında gerekli deneyimi kazandıklarını vurgulayarak, “Hükümetin bu çiftçilerin kalmasına yardımcı olabilecek bir şey yapması halinde, şeker kamışı tarımına devam edebilirler.” ifadelerini kullandı.
Waqavakatoga, arazi sorunlarının hassas olduğunu kabul ederek, arazi sahipleriyle çiftçiler arasında anlamlı diyalogların şart olduğunu dile getirdi. “Tek yol budur. Arazi sahipleriyle oturup konuşmalıyız.” dedi.
TLTB (iTaukei Land Trust Board) Genel Müdürü Solomone Nata, çiftçilerin yeni tarımsal kiralama başvuruları için seçeneklere sahip olduğunu belirtti. 30 yıl ve 50 yıl kiralamalar arasından seçim yapabileceklerini, farklı kira oranlarının uygulanacağını ifade etti.
Ayrıca, Nata, tarımsal kiraların Tarımsal Mülk Sahipleri ve Kiracılar Yasası kapsamında belirlendiğini ve kira ücretinin arazinin geliştirilmemiş değeri üzerinden yüzde 6 olarak hesaplandığını açıkladı.
Bu görüşmeler, ülke genelindeki şeker kamışı çiftçilerinin kira belirsizliğinin, çiftliklerine yatırım yapma ve geleceklerini planlama konusundaki güvenlerini etkilediği yönündeki endişeleriyle eş zamanlı olarak gerçekleşiyor.