Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Karadeniz’deki gemilere yönelik saldırılardan Rusya’nın sorumlu olduğunu, Moskova’nın bu saldırılarla gıdayı kasıtlı olarak silah haline getirdiğini öne sürdü.
Kallas, Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda Karadeniz’deki gemilere yönelik saldırılara ilişkin düzenlenen oturumda konuştu.
Rusya’ya ait olduğundan şüphelenilen insansız hava araçlarıyla (İHA) Karadeniz’de son 10 günde 6 saldırı meydana geldiğini, bunların “tehlikeli ve kabul edilemez tırmanışa” işaret ettiğini söyleyen Kallas, Moskova’nın temmuz ortasından bu yana Ukrayna’nın ihraç ettiği ürünlere saldırılarını yoğunlaştırdığını savundu.
Kallas, Karadeniz’in Ukrayna’da üretilen tahılın uluslararası pazarlara ulaşması için “en önemli rota” olduğunu vurgulayarak “Rusya, gıdayı kasıtlı olarak bir silah haline getiriyor ve başta Afrika, Asya ve Orta Doğu olmak üzere küresel gıda güvenliğine zarar veriyor.” dedi.
AB ve Ukrayna’nın karadan oluşturduğu yollar aracılığıyla yapılan tahıl ihracatının temmuzdan bu yana 2 milyon ton arttığını aktaran Kallas, Rusya’nın artık Moldova, Romanya ve Polonya sınır geçişlerini de hedef aldığını, bunun alternatif rotaları da riske attığını söyledi.
Kallas, Karadeniz ve Tuna Nehri boyunca güvenliğin güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, Romanya ve Bulgaristan’ın AB desteğiyle ortaklaşa kuracağı Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi’nin durumsal farkındalığı artıracağını vurguladı.
AB’nin daha hızlı kolektif karar alma mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu dile getiren Kallas, “Önerilen acil durum protokolünün amacı da budur. Büyük çaplı hibrit krizlerde ivedi siyasi istişareler ve daha iyi bir koordinasyon sağlamak. Buna elbette NATO ile koordinasyon da dahildir.” diye konuştu.
Kallas, Türkiye, Hindistan ve diğer uluslararası ortaklarla Karadeniz’de seyrüsefer serbestisini sağlayacak düzenleme için çalıştıklarını, böyle bir adımın “hem insan yaşamı hem de hayati önem taşıyan tedarikleri” koruyacağını kaydetti.
Ukrayna’nın Karadeniz’de seyrüsefer serbestisi için öneride bulunduğunu, Rusya’nın bunu reddettiğini ifade eden Kallas, Moskova’ya yönelik baskı ve Kiev’e desteğin sürmesi gerektiğinin altını çizdi.