Son günlerde Türkiye’deki finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler, manipülasyon iddiaları ve çok sayıda fonun tasfiye süreci ile bağlantılı olarak ekonomide farklı etkilere yol açarken, analistlere ve Merkez Bankası’na göre reel sektör üzerindeki etkiler sınırlı kalıyor.
Son iki hafta içinde birçok şüpheli üzerine başlatılan soruşturmada, Türk yetkililerin “krizin arkasındaki suç örgütü” olarak tanımladıkları bir yapı ortaya çıkarıldı.
Eylül ayında patlak veren skandal, yetkilileri fiyatlarının manipüle edildiği ve şişirildiği düşünülen 131 yatırım fonunun tasfiyesine yönlendirdi. Bu fonlarda neredeyse yarım milyon yatırımcı yer alıyordu.
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Salı günü paylaştığı yeni bir analiz, “piyasa kargaşasının etkisinin değişken olduğunu” vurgularken, en çok etkilenenlerin menkul kıymet şirketleri olduğunu belirtti.
Fitch, “Türk menkul kıymet şirketleri, hisse senedi ve varlık yönetimindeki kargaşa nedeniyle ticaret hacminin azalmasıyla daha zayıf gelir beklentileriyle karşı karşıya” ifadelerini kullandı. Kuruluş, piyasa kargaşasının 18 Eylül haftasında iki varlık yöneticisinin iflas etmesinin ardından yayıldığını da ekledi.
Fitch, yerel menkul kıymet şirketlerinin, özellikle brokerlerin en çok etkilenen kesim olduğunu, ancak “sağlam sermaye ve likiditeye, temkinli marj borçlanmasına, sınırlı özel maruz kalma ve çeşitli ticari yapılarına sahip brokerlerin piyasa streslerini daha iyi absorbe edebileceğini” de ifade etti.
Türk bankacılık sektörünün etkilenen fonlara doğrudan maruziyetinin ihmal edilebilir olduğunu vurgulayan Fitch, “Piyasa volatilitesi ve müşterilerin fonlara maruziyeti, varlık kalitesini zayıflatabilir, ancak ortaya çıkan bozulma yönetilebilir nitelikte olmakta ve bankaların kredi profilleri üzerinde büyük bir etki yaratması beklenmemektedir” dedi.
Piyasa üzerinde rahatsız edici etkinliklerden sonra Türk yetkilileri kapsamlı bir soruşturma başlattı ve yatırımcılara geri ödemeleri takip etmek için özel bir kurul oluşturdu.
Merkez Bankası (TCMB), Çarşamba günü bir blogda, fon piyasasındaki gelişmelerin “çeşitli kanallar aracılığıyla reel ekonomiyi etkileyebileceğini” ancak mevcut etkinin sınırlı kaldığını belirtti.
15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3.000 reel sektör firmasının tasfiye edilen fonlarda toplam 116 milyar TL’lik birikim bulundurduğunu aktaran banka, bu miktarın neredeyse yarısının, 57 milyar TL’sinin para piyasası fonlarına yatırıldığını ve geri kalanının hisse senedi fonları ile diğer fonlarda yer aldığını kaydetti.
Bu firmaların sektör dağılımının belirli bir sektörde önemli bir yoğunluk göstermediğini de ekleyen TCMB, “etkilenen firmaların, reel sektörün toplam varlıklarının yaklaşık %1.2’sini, istihdamın %0.6’sını, ciroyun %0.9’unu, ihracatın %1.1’ini ve ticari kredilerin %0.9’unu oluşturduğunu” belirtti.
Ancak, bu firmaların fon yatırımlarının öneminin firma bazında değişkenlik gösterdiğini, özellikle kısa vadeli riskler açısından farklılaştığını da vurguladı.
Banka, “etkilenen fonlara yatırım yapan firmaların hala kredi erişimlerinin bulunduğunu” ifade etti.
Türk Merkez Bankası’nın 1 Ekim 2026’da makrofinansal istikrarı desteklemek ve bankaların likidite yönetimini güçlendirmek amacıyla aldığı önlemlerin bu gelişmeye de katkıda bulunduğunu değerlendiriyor. Ayrıca, bankaların likidite yönetimini destekleyen önlemler ile KOBİ’ler ve kurumsal tahvil ihraççıları için finansmana erişimi kolaylaştıran düzenlemelerin potansiyel riskleri sınırlayabileceği ifade edildi.
Türkiye BIST 100 endeksi, fon krizinden sonra haftalar süren dalgalanmanın ardından Çarşamba günü öğle saatlerinde %5’e yakın artarak 11.536,47 puana yükseldi.