Kıbrıs Vakıflar İdaresi (Evkaf) ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Yerleşkesi (ASBÜ) iş birliğinde, 19-20 Kasım tarihlerinde Lefkoşa Bedesten’de “Kıbrıs’taki Türk Vakıf Hayratları: Mevcut Durum ve Arşiv Analizi Sempozyumu” düzenlenecek.
Üniversiteden verilen bilgiye göre, Kıbrıs’taki Türk vakıf eserlerinin tarihsel, kültürel, mimarî ve hukukî boyutlarıyla ele alınacağı sempozyumda, adanın tamamında bulunan vakıf hayratlarının mevcut durumlarının belirlenmesi, arşiv belgeleri ışığında tarihsel süreçlerinin incelenmesi ve korunmalarına yönelik bilimsel çalışmaların değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Kıbrıs Vakıflar İdaresi ve ASBÜ Kuzey Kıbrıs Yerleşkesi iş birliğinde yapılan sempozyumların ilki 2024 yılında “Hukuki Boyutlarıyla Uluslararası Kıbrıs Türk Vakıfları Sempozyumu” adıyla düzenlenmişti.
Bu yıl gerçekleştirilecek ikinci sempozyumda ise Kıbrıs’taki Türk vakıf hayratlarının tarihsel gelişimi, mülkiyet kayıtları, mevcut hukukî statüleri ve fizikî durumları ön plana çıkarılacak.
Kıbrıs’ın sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik tarihinde önemli bir yere sahip olan vakıf müessesesi, Osmanlı döneminden bugüne toplumsal dayanışmanın, kamusal hizmetlerin ve kültürel mirasın korunmasının temel kurumlarından biri oldu.
Bu kapsamda camiler, tekkeler, hazireler, mezarlar ve mezarlıklar, mektepler, kütüphaneler, çeşmeler, sebiller ve su kemerleri gibi Türk-İslam kültür mirasının önemli unsurları, tarihsel ve hukukî yönleriyle incelenecek.
Sempozyumda, söz konusu eserlerin yalnızca mimarî ve kültürel değerleri değil, aynı zamanda Kıbrıs’taki Türk varlığının tarihsel sürekliliğine ve vakıf mülkiyetine ilişkin belge niteliği de ele alınacak.
Arşiv belgeleri ve mülkiyet kayıtları araştırılacak
Sempozyumun çalışma alanlarından birini, Osmanlı ve İngiliz idaresi dönemlerine ait vakfiyeler, tahrir defterleri, Evkaf kayıtları ve diğer tarihî belgeler üzerinden vakıf taşınmazlarının mülkiyet geçmişinin araştırılması oluşturacak.
Bu çerçevede, bugüne ulaşan vakıf hayratlarının envanterlerinin çıkarılması, bilinmeyen veya kayıt dışı kalmış eserlerin tespit edilmesi, yapıların fizikî değişimlerinin ve tahribat durumlarının belirlenmesi hedefleniyor.
Ayrıca vakıf hukukunda doğrudan hayır hizmetlerine tahsis edilen hayrat eserler ile bu eserlerin bakım, onarım ve işletme giderlerini karşılamak amacıyla gelir getirmesi için vakfedilen han, hamam, dükkân, çiftlik ve benzeri taşınmazların tarihsel ve hukukî ilişkileri değerlendirilecek.
Vakıf eserlerinin hukukî statüsü ve korunması gündemde
Sempozyumda, Kıbrıs’ın tamamında bulunan Türk vakıf hayratlarının geçmişten bugüne geçirdiği hukukî dönüşümler, uluslararası hukuk ve ilgili yerel mevzuat çerçevesinde değerlendirilecek.
Vakıf eserlerinin kuruluş amaçlarına uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığı, mevcut mülkiyet durumları, korunmalarına ilişkin sorunlar ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalar disiplinler arası bir yaklaşımla ele alınacak.
Sempozyumun, Kıbrıs Türk vakıf mirasının bilimsel verilerle belgelenmesine, mevcut eserlerin korunmasına ve bu alandaki tarihî ve hukukî araştırmaların geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Sempozyumun onur başkanlıklarını ASBÜ Kuzey Kıbrıs Yerleşkesi Rektörü Prof. Dr. Enver Arpa ile Kıbrıs Vakıflar İdaresi Genel Müdürü Prof. Dr. Mustafa Tümer üstleniyor.