Eski Endonezya Başbakanı Jusuf Kalla, Türkiye’nin yıllardır devam eden Kürt sorununu müzakereler, güven inşası ve yeniden entegrasyon yoluyla çözmek için Aceh barış sürecini bir model olarak değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Kalla, Ankara’da düzenlenen uluslararası bir konferansta, “Aceh’teki deneyimimiz, bir çatışmayı çözmenin en iyi yolunun müzakereler, güven inşası ve savaşçıların topluma dönebilmesi için fırsatlar sağlamak olduğunu gösterdi,” ifadelerini kullandı.
Düşünceleri, “Orta Doğu’da Yeni Bir Bölgesel Sosyal Sözleşme Arayışı” başlıklı konferansın Kürt-Türk çatışmasını ele alan oturumunda paylaşıldı. Kalla, Türk hükümetinin Kürt savaşçılarına ve aktivistlerine af vermesini önererek, onların normal bir hayata dönebilmesi ve topluma yeniden entegre olabilmesi gerektiğini belirtti.
Kalla, “Eğer korkuyorlarsa ve güvence almamışlarsa nasıl geri dönebilirler? Onlara yeni bir yaşam başlama fırsatı verilmesi gerekiyor,” dedi. 2005’teki Helsinki barış anlaşmasının ardından Endonezya’nın eski Özgür Aceh Hareketi (GAM) savaşçılarına af vererek yeniden entegrasyonlarını desteklediğini söyledi.
Kalla, çatışma gruplarının liderleriyle doğrudan iletişimin sağlanması ve güven inşa edilmesinin önemine de vurgu yaptı. Müzakerelerin kolaylaştırılması için taraflarca güvenilen, sorunları anlayan ve çatışan tarafları bir araya getirebilen tarafsız bir arabulucuya ihtiyaç olduğunu belirtti.
“Çatışmalar sadece silahlarla çözülemez. Onların kök nedenlerini anlamalıyız,” şeklinde konuştu. Kalla, Aceh barış süreciyle ilgili deneyimlerini de konferansta paylaştı. Ayrıca, 8 Kasım Pazar günü “Son Anlaşma” belgeselinin gösteriminde de bu konuları ele aldı.