Rembrandt’ın “Gece Nöbeti” eserindeki ışık ve gölge kullanımını yıllardır hayranlıkla inceleyen milyonlar, bu tabloyun altında yatan gizli bir dünyayı da gözlemlediklerinin farkında değildi. Bu dünya, çeşitli karakterlerle dolu ve bazıları Japonya’dan bile geliyor.
Yeni sergi “Gece Nöbeti Yaşıyor”, bu gizli evreni açığa çıkarıyor: Hollanda Altın Çağı’na ait en ünlü eserlerden birinin yüzeyini kaplayan mikroplar.
Rijksmuseum ile Amsterdam’daki Artis-Micropia Müzesi’nin ortaklaşa düzenlediği bu sergi, ikonik tablonun üzerindeki mikroskobik dünyayı gözler önüne seriyor.
Tablodan altı ay boyunca yerinden alınan örneklerden izole edilen bakteriler, Artis-Micropia müzesinde tablonun yaşam boyutunda bir reprodüksiyonu ile birlikte petri tabaklarında sergileniyor.
Artis-Micropia Müzesi mikrobiyoloğu Eline van Bloois, AFP’ye yaptığı açıklamada, “İnsan cildinde veya toprakta yaygın olarak bulunan birçok mikrop bulduk” dedi. Van Bloois, bu mikropların tablonun kendisine zararlı olmadığını ve bazılarının üstat Rembrandt’a ait olup olmadığını belirlemenin imkansız olduğunu vurguladı.
“Bağlantı kurabilmemiz gerçekten harika olurdu, değil mi? Ama ne yazık ki, bir mikrop için bunun 400 yıldır orada mı yoksa bir gün mü olduğunu söyleyemezsiniz” diye ekledi.
Sergideki en şaşırtıcı bulgulardan biri, Japonya’daki bir şeker rafinerisinde yaygın olarak bulunan Microbacterium saccharophilum adlı bakteriydi. Bu bakteri, verniklerin kaldırıldığı bir alanda tespit edildi.
Van Bloois, “Bu, beni yıllarca uyutmayan bir şey olacak” dedi. “Bilimin güzelliği, bir soru sorduğunuzda 100 yeni soru almanızdır” ifadelerini kullandı.
“Bir mikrobiyolog olarak, bu başyapıtla bu kadar yakın olacağımı hiç düşünmemiştim. Sanat ve bilim genellikle zıt kutuplar olarak görülse de, bu kurulum bu dünyaların ne kadar yakın olduğunu gösteriyor. Ve elbette, bu mikroplarla dolu petri tabakları kendi başlarına küçük sanat eserleri değil mi?”
Serginin arkasındaki fikir, insanların etraflarındaki mikropları ve bununla birlikte yaşamı merak etmelerini teşvik etmekti. Bu etkinlik, “Gece Nöbeti Operasyonu” adında, 2019’dan beri devam eden geniş ölçekli bir araştırma ve restorasyon projesinin bir parçası. Proje, Rijksmuseum’daki özel bir cam odada sürdürülüyor.