İklim Eylem İzleyicisi (CAT), dünya genelinde iklim eylemlerinin ilerlemesinin beş yıl boyunca karşılaşılan aksaklıklar nedeniyle etkisiz hale geldiği uyarısında bulundu. Grup, Paris Anlaşması’nın 1.5 derece Celsius ısınma sınırının “geri alınamaz bir aşımına” doğru gidildiğini belirtti.
CAT, daha önceki yıllarda sunulan ulusal iklim taahhütlerinin yetersiz kaldığını ve sıcaklık artışı tahminlerinin değişmediğini ifade etti. Rapor, iklim eylemlerinin beş yıl boyunca duraklama noktasına geldiğini; olumlu ve olumsuz eylemlerin birbirini nötralize ettiğini vurguladı.
Birleşmiş Milletler iklim toplantısının Türkiye’nin Antalya şehrinde gerçekleştirildiği sırada yayımlanan değerlendirme, 2015 Paris Anlaşması’nın ardından geçen ilk beş yıldaki ilerleme ile 2023’teki duraksamayı karşılaştırdı. İlk beş yılda yapılan eylemler, beklenen sıcaklık artışını 1 derece Celsius düşürdü.
Rapora göre, dünya genelinde sera gazı emisyonlarının önemli ölçüde azaltılması için kolektif çabalar yetersiz kaldı ve bu durum, dünyayı pre-endüstriyel sıcaklıkların 1.5 derece üstüne “geri dönüşü olmayan bir aşım” riskiyle karşı karşıya bıraktı. Ülkelerin iklim taahhütlerini yerine getirseler bile, 2100 yılına kadar sıcaklığın 2.6 derece artacağı öngörülüyor.
CAT’den iklim politikası analisti Sarah Heck, “Bu hala yeterli değil,” diyerek, ülkelerin hedeflerini güçlendirmeleri gerektiğini vurguladı. Ülkelerin emisyon azaltım planları, “ulusal belirlenmiş katkılar” adı altında belirleniyor. Ancak taahhütlerin, kömür, petrol ve gazın yakılmasından kaynaklanan emisyonları önemli ölçüde azaltması gerekiyor.
Adalı ülkeler için 1.5 derece sınırının aşılması, yükselen denizler, zarar gören mercan resifleri ve giderek artan şiddetli hava olaylarıyla daha da büyük tehlikeler ortaya çıkarabilir. Adalı ülkelerin liderleri, Antalya toplantısında daha fazla eylem çağrısı yaptı. Marshall Adaları Cumhurbaşkanı Hilda Heine, “Her yeni petrol kaynağı açılması, her kömür çıkarımı, ülkemizin geleceği için bir tehdittir,” dedi.
Antigua ve Barbuda, Niue gibi diğer adalı ülkelerin liderleri de benzer çağrılar yapması bekleniyor. Barbados Başbakanı Mia Mottley, zengin ülkelerin, iklim hasarlarından etkilenen fakir ülkelere daha fazla finansman sağlaması gerektiğini dile getirdi. Mottley, “Taahhütler, ödemeler değildir. Ama verilen taahhütler şu anda önceki seviyelerin %70 altında,” ifadelerini kullandı.