Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) Liderler Zirvesi’nde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’nin de aralarında bulunduğu liderlerle ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya EXPO alanında düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yoğun diplomasi trafiği yürüttü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 Kasım’da ilk olarak BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile bir araya geldi. Görüşmede Erdoğan, Türkiye olarak İran-ABD anlaşmazlığı konusunda tırmanışa geçen gerilimi düşürmek, sorunların uzlaşı ve diplomasi yoluyla çözülmesini sağlamak için bölge ülkeleriyle birlikte gayretlerini sürdürdüklerini ifade etti.
Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sona erdirilmesi için de çalıştıklarını belirten Erdoğan, yeni bir diyalog sürecine destek vermeye hazır olduklarını bildirdi. Görüşmede ayrıca Gazze, Kıbrıs ve Libya’daki son durum da ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Guterres’in ardından Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ile görüştü. Bu, Lula da Silva’nın yeniden göreve seçilmesinin ardından yüz yüze yaptığı uluslararası ilk resmi görüşmesi oldu.
Türkiye-Brezilya ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmelerin ele alındığı görüşmede Erdoğan, COP30 Başkanlığı sürecinde Brezilya’nın iklim müzakerelerinde aldığı mesafeyi Türkiye olarak ileriye taşımayı hedeflediklerini, COP31’i, alınan kararların uygulamaya geçirilmesine odaklanan bir konferans olarak tasarladıklarını dile getirdi.
COP32’ye ev sahipliği yapacak Etiyopya’ya tebrik
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’i kabulünde Türkiye-Etiyopya ilişkileri ile bölgesel konular görüşüldü. İki ülkenin ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini ilerletmek için adımlar atmayı sürdüreceğini belirten Erdoğan, Etiyopya’nın bölgesinde huzur ve istikrar için Türkiye’nin desteğinin devam edeceğini de kaydetti.
Erdoğan, Etiyopya’nın COP32’ye ev sahipliği yapacak olması dolayısıyla Etiyopya Başbakanı’nı tebrik etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman’ı kabulünde iki ülke ilişkileri ile bölgesel konular ele alındı. Erdoğan, Türkiye ile Bangladeş’in ticaret ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini geliştirmek için adımlar atmayı sürdürmesinin yararlı olacağına işaret etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak Cox’s Bazar’daki insani durumun uluslararası camianın gündeminde kalması için gayretlerini sürdüreceklerini belirtti.
Suudi Arabistan ile enerji alanında işbirliği mutabakat zaptı imzalandı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud’u kabul etti. Kabulün ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın huzurunda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile konuk bakan, iki ülke arasındaki Elektrik Projelerinde İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’nı imzaladı.
Türkmenistan Milli Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhammedov ile de görüşen Erdoğan, iki ülke arasında enerji, ticaret, savunma sanayisi ve yatırım alanlarında çalışmaları yoğunlaştırmaları gerektiğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatının giderek güçlendiğini, Ankara Zirvesi’nde de teşkilatın stratejik öneminin daha fazla kabul gördüğünün bir kez daha ortaya konulduğunu, Türkmenistan’ın Aile Meclislerine üye olarak katılmasını temenni ettiklerini söyledi.
Ermenistan Başbakanı Paşinyan ile normalizasyon süreci görüşüldü
Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi’nin ilk günü olan 11 Kasım’da Antalya EXPO alanında Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’yi kabul etti.
Türkiye-Avustralya ilişkileri ile bölgesel ve küresel konuların ele alındığı kabulde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Avustralya’nın ikili ticaret potansiyelinin mevcuttan daha fazla olduğunu, bu noktada birçok alanda işbirliği fırsatlarını değerlendirmenin önem arz ettiğini dile getirdi.
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ve Başkanlık Konseyi Üyesi Zeljko Komsic’i de kabul eden Erdoğan, Türkiye’nin Bosna Hersek’teki üç kurucu unsurun da dostluğuna önem verdiğini, ülkenin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve anayasal düzenine desteğini sürdüreceğini vurguladı.
Erdoğan, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı kabulünde, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalizasyon sürecinin yapıcı hamlelerle sürdüğünü, bazı sembolik ancak önemli adımların atıldığını anlattı.
Erdoğan, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış sürecini Türkiye olarak yakından takip ettiklerini ve desteklediklerini dile getirdi.
Küresel konular ele alındı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng’i de kabul etti. Kabulde Türkiye ile Çin’in ilişkileri, bölgesel ve küresel konular ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye ile Çin’in işbirliğine ivme kazandırmanın önemli olduğuna, yatırımlar, enerji, ticaret ve turizm başta olmak üzere birçok alanda ilişkileri geliştirebileceklerine, bunun için gerekli adımları atma kararlılığına dikkati çekti.
Erdoğan, Orta Koridor ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlu hale getirilebileceğini, Kalkınma Yolu Projesi ile birlikte düşünüldüğünde ortaya çıkan işbirliği potansiyelinin ülkeler için önemli bir fırsat olduğunu dile getirdi.
İran-ABD arasındaki çatışmaların sona erdirilmesi çabaları
Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi’nin ikinci ve son günü olan 12 Kasım’da ilk olarak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüştü. Görüşmede Erdoğan ve Pezeşkiyan, Türkiye-İran ilişkileri ile bölgesel ve küresel konuları ele aldı.
İran-ABD arasındaki çatışmaların bir an evvel sona ermesi ve kalıcı barışın sağlanması temennisini dile getiren Erdoğan, istikrarın hakim olduğu bir dönemin başlatılabilmesi için uzlaşı zemininin güçlendirilmesi ile diplomasiye şans verilmesi gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha fazla vakit kaybetmeden müzakere masasının kurulmasının önem arz ettiğini vurguladı.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile ortaklığın geliştirilmesi kararı
Erdoğan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) Cumhurbaşkanı Felix Antoine Tshisekedi ile de bir araya geldi. Görüşmede Türkiye-KDC ilişkileri ile bölgesel konular değerlendirildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti ortaklığının her alanda geliştiğini belirterek, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok başlıkta adımlar atmayı sürdüreceklerini ifade etti.
Türkiye’nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünü desteklediğini vurgulayan Erdoğan, kalıcı istikrar ortamının sağlanmasını temenni ettiklerini dile getirdi.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ile görüşen Erdoğan, Türkiye ile Sudan’ın ilişkilerini güçlendirmek için atılan adımları sürdüreceklerini, savunma sanayisi, yatırımlar ve tarım başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini artıracak hamlelerin devam etmesinin önemini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Sudan’ın birliği, toprak bütünlüğü ve bağımsızlığına desteğinin baki olduğunu, sahadaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, ortaya konulan “Sudan Barış Girişimi”ni desteklediklerini ifade etti.
Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan işbirliği ele alındı
Libya Başbakanı Dibeybe’yi kabulünde Erdoğan, iki ülke ilişkileri ile bölgesel konulara değindi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, kabulde Türkiye ile Libya’nın işbirliğini geliştirmek için adımlar atmayı sürdüreceklerini, enerji başta olmak üzere birçok alanda ilişkilerini derinleştirecek hamlelerin yapılacağını anımsattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Libyalıların sahiplenmediği hiçbir girişimin sahada karşılığının olamayacağını vurguladı.
Erdoğan, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelashvili ile görüşmesinde Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan işbirliği mekanizmalarından en verimli şekilde istifade edilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Gürcistan’ın Türkiye’nin önemli ticaret ortaklarından biri olduğunu, karşılıklı ticaret hacmi hedeflerine ulaşmak için çalışmaların sürdüğünü belirten Erdoğan, enerji, ulaştırma ve savunma sanayisi alanları başta olmak üzere birçok başlıkta ilişkileri geliştirmek için gayret gösterdiklerini anlattı.
Mekke Savunma İttifakı’nın dayanışmayı perçinlediği vurgulandı
Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’i kabulünde, Türkiye ile Pakistan ilişkilerine büyük ivme kazandıran adımlar atmayı sürdüreceklerini, ulaştırma ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini geliştirecek hamleleri hızlandırmak için çalışmaların devam edeceğini belirtti.
Mekke Savunma İttifakı’nın Türkiye ile Pakistan arasındaki dayanışmayı daha da perçinlediğini vurgulayan Erdoğan, İran’daki çatışmalı sürecin sonlandırılmasına ilişkin gayretlere birlikte katkı sunmayı sürdüreceklerini, Pakistan’ın bölgesinde yaşadığı sorunlarla ilgili de barışçıl yaklaşımla ellerinden geleni yapmaya hazır olduklarını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile görüşmesinde, Türkiye ile Somali arasında savunma ve enerji başlıkları öncelikli olmak üzere birçok alanda işbirliğini geliştirmeye kararlı olduklarına, ilişkilere ivme kazandıracak adımlar atmayı sürdüreceklerine işaret etti.
Erdoğan, Somali’nin huzur ve istikrarının Türkiye için çok önemli olduğunu, ulusal diyalog sürecinin başarısını, milli birliğin tesisini ve toplumsal barışın sağlanmasını temenni ettiklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kongo Cumhurbaşkanı Denis Sassou Nguesso ile görüşmesinde ise Türkiye-Kongo ilişkileri ile bölgesel konular ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye ile Kongo Cumhuriyeti’nin özellikle ticaret ve yatırımlar alanındaki işbirliğinde iyi bir ilerleme sağladığını, iki ülkenin potansiyelini harekete geçirecek adımlar için çalıştıklarını, ilişkileri geliştirme gayretlerinin süreceğini söyledi.
Irak Cumhurbaşkanı Amedi ile “Terörsüz Bölge” hedefi konuşuldu
Erdoğan’ın Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile görüşmesinde Türkiye-Irak ilişkileri ile bölgesel konular ele alındı.
Irak’ın dünyayla bağlantısını güçlendirecek Kalkınma Yolu Projesi’nde ilerlemeler sağlandığını ifade eden Erdoğan, projenin Doğu-Batı ticaretinde yepyeni bir güzergahı ortaya çıkartacağını, enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini güçlendirecek adımlar atmayı sürdüreceklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Terörsüz Bölge” hedefine Irak’ın desteğini artırarak sürdürmesini beklediklerini, bu hedefe ulaşılmasının iki ülkeye de fayda sağlayacağını vurguladı.
Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan ile de görüşen Erdoğan, Türkiye ile Tanzanya arasında karşılıklı ticaret hacminde atılan adımlar neticesinde artış yaşandığını, birçok alanda “kazan-kazan” anlayışıyla işbirliğini geliştirmek için gayret göstereceklerini ifade etti.
(AA/RU