Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman, Kıbrıs sorunu üzerine “yeniden pazarlık zemininin oluştuğunu” belirtti. Erhürman, Türkiye’nin olmadığı herhangi bir beş partili toplantıyı ise reddetti.
İşgal altındaki Kuzey Kıbrıs’ta bir televizyon programında konuşan Erhürman, Türkiye ile koordinasyon içinde hareket etmekten başka bir alternatif olmadığını ifade etti. Türkiye olmadan bir 5+1 toplantısının mümkün olmadığını vurgulayan Erhürman, Türkiye onaylamadan hiçbir çözüm anlaşmasının yürürlüğe giremeyeceğini, bunun diğer garantörler için de geçerli olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in son ziyaretini başarı olarak değerlendiren Erhürman, bu ziyareti bir tatil veya veda olarak tanımlamanın da çözüm odaklı bir ziyaret olarak adlandırmanın da yanlış olduğunu belirtti. Guterres’in ciddi bir ekiple geldiğini, konuya zaman ayırdığını ve 5+1 toplantısının güven artırıcı önlemler, metodoloji ve içerik temeli üzerine toplanmasını talep ettiğini söyledi. Erhürman, müzakere etmenin müzakere için yapılmadığını, sonuç odaklı bir müzakere istediğini ve BM Genel Sekreteri’nin de aynı isteği duyduğunu ekledi.
Uluslararası gelişmelerin, Kıbrıs sorununu çözmenin bölgesel istikrar için gerekli olduğu algısını ilk kez yarattığını dile getirdi.
Erhürman, Christodoulides’i suçladı
Güven artırıcı önlemler üzerine yapılan görüşmelerin geçiş noktalarına ve mayın temizleme konularına odaklandığını belirten Erhürman, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides’i, New York’ta üzerinde anlaşılan geçiş noktalarının dışında yeni noktalar sunmakla suçladı. Mayın konusunu da Christodoulides’in çözüm sonrasına ertelediğini, tankların varlığını gerekçe gösterdiğini ifade etti.
August 26 tarihindeki Christodoulides ile yaptığı toplantıya atıfta bulunan Erhürman, Guterres ziyareti sonrasında kendileri arasında haftada en az bir kez buluşmalarını istediğini söyledi. Henüz belirli bir gündem oluşturulmadığını sözlerine ekledi.
Yunan Kıbrıtlı mülklerinin gasbı üzerine yapılan tutuklamalara ilişkin açıklamalarına yanıt veren Erhürman, “gerekirse tutuklayacağız” ifadesinin siyasi olduğunu belirtti ve Christodoulides’in yasanın siyasi bir araç olarak kullanıldığını kabul ettiğini iddia etti.
Çözüm modeli hakkında sorulan soruya yanıt veren Erhürman, tartışmanın modelin adı yerine içeriği, geçiş süreci ve toplumların yaşamını kolaylaştıracak adımları kapsaması gerektiğini belirtti. 2004 yılında güney Kıbrıs’ta federasyona hayır diyenlerin, o dönemde de şu anda da federalist olduklarını vurguladı.
Dışişleri Bakanı, iki tarafın sorunu farklı tanımladığını söyledi
Kıbrıs Türk “dışişleri bakanı” Tahsin Ertuğruloğlu, her iki tarafın sorun tanımında farklılık gösterdiği sürece çözüm iradesinin ifadesinin sonuca ulaşamayacağını belirtti.
Ertuğruloğlu, yazılı açıklamasında, Erhürman’ın Kıbrıs Türk tarafının çözüm iradesine yönelik tekrar eden vurgularına katıldığını ifade etti. Ancak, her iki tarafın da çözüm istediğini söylediği halde yıllarca süren müzakerelerin neden sonuç vermediğini sorguladı ve “bir tarafın çözüm olarak gördüğünü, diğerinin sorun olarak tanımladığı” gözlemini ortaya koydu.
Ertuğruloğlu, BM Güvenlik Konseyi ve Avrupa Birliği’ni eleştirerek, birincisinin sorunu yarattığını, ikincisinin ise bunu pekiştirdiğini söyledi. Geçmişteki hataların uluslararası aktörler tarafından düzeltilmediği sürece, Kıbrıs Türk tarafını tatmin edecek bir sonucun elde edilemeyeceğini ifade etti.
Statü eşitsizliğini merkezi bir mesele olarak tanımlayan Ertuğruloğlu, Kıbrıs Cumhuriyeti uluslararası alanda bir devlet olarak, Kıbrıs Türk tarafının ise bir toplum olarak muamele gördüğü sürece, herhangi bir çözüm beklenemeyeceğini dile getirdi. Kıbrıs sorununun doğasına dair ortak bir anlayış olmadığı sürece, her iki taraftan çözüm isteğine dair beyanatların bir anlam ifade etmeyeceğini kaydetti.
Parti yetkilisinden mülk tutuklamalarına tepki
Ulusal Birlik Partisi’nden (UBP) milletvekili Hasan Taçoy, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin mülk meselesi konusundaki tutumunu eleştirerek, bu tür eylemlerin olumsuz bir iklim yarattığını ve adil ve kalıcı bir çözüm olasılığını zayıflattığını ifade etti.
Taçoy, mülk meselesinin tehditlerle çözülemeyeceğini vurguladı. Tutuklamalar ve mahkeme süreçlerinin meseleyi karmaşık hale getirdiğini ve şikayetleri artırdığını belirtti. 60 yıl sonra bu meselenin artık ikinci ve üçüncü nesilleri ilgilendirdiğini söyledi.
Tutuklamaların hukuki ve insani açıdan kabul edilemez olduğunu ifade eden Taçoy, aklın galip gelmesi gerektiğini, gerginliklerin artırılması yerine uzlaşma yoluyla ortak zemin bulunması gerektiğini sözlerine ekledi.