Bu yazı, Fortune Yunanistan CEO’su Tasos Zachos ile yapılan bir röportaja dayanmaktadır.
Yapay zeka dünyasında ikinci aşama, yalnızca modellerle değerlendirilmeyecek. Bu süreç, ekonomilerin teknolojiyi gerçek verimliliğe nasıl dönüştürdüğü ile de ölçülecek. İki yıl süren etkileyici gösterimlerin ardından, küresel ekonomi yeni bir aşamaya geçiyor. Artık en güçlü yapay zeka aracının kimin elinde olduğu değil, hangi organizasyonların ve ülkelerin bu teknolojiyi büyük ölçeklerde kullanma becerisine, liderliğine ve altyapısına sahip olduğu sorusu öne çıkıyor. Yani, bölgedeki Yapay Zeka liderleri kim olacak?
Güney Avrupa’da bu geçiş zaten başlamış durumda. Yunanistan, Portekiz, İtalya ve diğer bölgelerdeki pazarlar, yalnızca yapay zeka araçlarının benimsenmesinden, insan sermayesini, üniversiteleri, girişimleri, kamu sektörünü ve modern dijital altyapıyı birleştiren bir ekosistem yaratmaya geçiş yapmaya çalışıyor.
Microsoft’un Güney Avrupa’daki Başkan Yardımcısı Charles Calestroupat, Fortune Yunanistan’a verdiği demeçte, “Yunanistan’ı sadece bir pazar olarak değil, aynı zamanda bir inovasyon merkezi olarak görüyorum” dedi. Ülkede, gelişmekte olan bir inovasyon ekosistemi, mAigov gibi kamu dijital girişimleri ve doğru yeteneklere sahip insanların bulunması gibi AI merkezi haline gelmek için gereken birçok unsur bulunduğunu düşünüyor.
Beceri, bu geçişin temeli ise, büyük organizasyonların rolü belirleyici hale geliyor. Microsoft, GR for GRowth girişimi aracılığıyla, kamu ve özel sektördeki profesyoneller ile öğrenciler de dahil olmak üzere 100.000 kişinin dijital beceriler konusunda eğitim almasına katkıda bulundu. Bu stratejinin amacı, dijital dönüşümü hızlandırmanın yanı sıra, hiç kimsenin geri kalmamasını sağlamak. Calestroupat, “Yunanistan, Avrupa’da Z kuşağının yapay zeka kullanımında 1. sırada” diyerek, her şeyin organizasyonların çalışma şeklini yeniden tasarlama, çalışanlarının becerilerine yatırım yapma ve yapay zekanın ölçülebilir iş değeri üretmesi için gereken güveni inşa etme kapasitesine bağlı olduğunu vurguladı.
2025 için hazırlanan Çalışma Eğilimleri İndeksi Raporu, değişimin yönünü göstermesi açısından dikkat çekici. Dünyada organizasyonların %46’sı iş akışlarını yapay zeka aracılığıyla otomatik hale getiriyor ve liderlerin %82’si önümüzdeki 12-18 ay içinde bunları entegre etmeyi planlıyor. Ancak bu gelişmelere rağmen hiyerarşik bir uçurum ortaya çıkıyor; zira yöneticilerin %67’si gelişmiş yapay zeka araçlarıyla tanışık olduğunu söylerken, çalışanların sadece %40’ı bununla örtüşüyor. Bu durum eşit eğitim ve erişim ihtiyacını gözler önüne seriyor. Güney Avrupa için yapay zeka ajanlarının entegrasyonu, dijital dönüşüm ve verimlilik farkını kapatma fırsatı sunarken, denemelerden sistematik kullanıma geçiş gerektiriyor.
Calestroupat, “Yapay zeka sadece bir asistan değil, aynı zamanda bir olanak sağlayıcıdır. İşinizi yönetici gibi düşünmeniz anlamına geliyor; bu üç aşamaya sahip. İlk aşama, bir görevi tamamlamak için yapay zekadan yardım almaktır. İkinci aşama, belirli uçtan uca görevleri yerine getirmek için ajanları kullanmaktır. Üçüncü aşama ise, insan kontrolü altında kalan ajanslardan ekipler oluşturmaktır. Bu, şirket düzeyinde değer yaratmanın en iyi yoludur” diyor.
Başarılı organizasyonlar, yapay zekanın öncüsü olmak için ilk olarak işlerini tasarlama şeklini değiştiriyor; süreçlerini yapay zekaya uyacak şekilde değiştiriyorlar. Sadece yapay zekayı önceki süreçlere uygulamaya çalışmıyorlar, onları değiştiriyorlar. İkincisi, yapay zeka uygulamalarını temel iş süreçlerine odaklayarak, bunlardan somut iş değeri sağlamak için çalışıyorlar. Son olarak, veri yönetimini düzenleyerek gizlilik, güvenlik, veri koruma ve kaliteden sorumlu oluyorlar.
Calestroupat, “Başarılı olmak, somut iş sonuçlarını ölçebilmek demektir. Bu yüzden bir vizyon ve üstten bir strateji ile başlayın, ardından öncelikli iş hedeflerinize odaklanın. Ve aynı zamanda sağlam bir yapay zeka yönetimi ve veri koruma uyumluluğuna sahip olduğunuzdan emin olun” diyor.
Yapay zekanın entegrasyonundaki çabalar, hâlâ önemli engellerle karşı karşıya. Bunlardan en önemlisi, Avrupa’da sıkça gözlemlenen dönüşüm paradoksudur. Calestroupat, “İnsanların %65’i yapay zeka dönüşümünde geri kalmaktan korkuyor… aynı zamanda %45’i güvenli bir alanda kalmanın daha iyi olduğunu düşünüyor ve başarısızlık korkusuyla hareket etmekte isteksiz. Sadece %13’ü organizasyonlarının öğrenme – deneme – başarısız olma zihniyetini değerli bulacağını belirtiyor. Bu yüzden, öğrenmeyi hızlandıracak ve dönüşüm zihniyetini teşvik edecek kurumsal kültürler inşa etmemiz gerekiyor” dedi.
Dönüşüm paradoksu, güney Avrupa’daki KOBİ’lerden ve pazar yapısından kaynaklanıyor. Bu KOBİ’lerin bazıları belirli beceriler arıyor ancak bulamıyor, diğerleri ise yeni becerilere genel talebin hâlâ düşük olduğunu ifade ediyor.
Bu durum, işgücü piyasası verilerine de yansıyor. Intellectica’nın Yetenek Talep-Arz Yoğunluk İndeksi’ne göre, Yunanistan’daki en büyük yetenek açığı şu anda Bulut & DevOps, siber güvenlik, yazılım mühendisliği ve yapay zeka alanlarında görülüyor. Yapay zeka becerilerine olan talep, Portekiz ve Kıbrıs gibi diğer Avrupa pazarlarına kıyasla daha az olsa da, bu durum Yunan şirketlerinin yapay zeka benimseme seviyesinin daha düşük olmasından kaynaklanıyor. Ancak Intellectica, bu gecikmenin bir avantaja dönüşebileceğini; iş gücü ve organizasyonların, talep önemli ölçüde artmadan önce yeteneklerini geliştirmeye zaman bulmasını sağlayacağını düşünüyor.
Bölgedeki büyüme potansiyeli oldukça yüksek. Ancak, yalnızca beceriler yeterli değil. Yapay zeka ekonomisi ayrıca yüksek performanslı, veri depolama ve düşük gecikmeli altyapıya ihtiyaç duyuyor; veri merkezleri, bulut altyapısı, enerji şebekeleri ve uluslararası bağlantı ağları gibi.
Microsoft için Atina, Güney Avrupa’nın merkezi yönetim merkezi haline geliyor. Yunan ofisi, kısa süre önce Yunanistan, Kıbrıs ve Malta’yı yöneten ofisten, Yanna Andronopoulou liderliğinde 12 pazarı kapsayan bir yapıya geçiş yaptı. Bu durum, Atina’yı bölgesel bir merkez haline getiriyor. Ayrıca, Yunanistan’ın ilk entegre bulut bölgesi olan Azure Cloud Region Greece Central’ı oluşturmak için Doğu Attika’da üç veri merkezi inşa etmek üzere 1 milyar €’luk bir yatırım yapılıyor.
Amerikan teknoloji devinin Doğu Attika’daki varlığı, bölgenin yeni bir dijital altyapı haritasına geçişinin en güçlü işaretlerinden biri. Bölgedeki coğrafi konum, enerji altyapısı ve uluslararası telekomünikasyon ağlarına erişim, tüm dünyadan gelen yatırımları kapsayan yeni bir dijital koridorun oluşumunu sağlıyor.
En önemli yatırımlardan biri, PPC Group ve BAE merkezli DAMAC’ın ortak girişimi olan EDGNEX Veri Merkezleri’nin yeni yapay zeka uyumlu veri merkezidir. Aynı zamanda, ABD firması Digital Realty, Yunanistan’daki en büyük veri merkezi kampüsünü 400 milyon €’dan fazla yatırımla, Attika ve Girit’te dört tesis ile kurdu. Şirket, Yunanistan’ı Avrupa’yı, Doğu Akdeniz’i, Asya’yı ve Kuzey Afrika’yı birbirine bağlayan stratejik bir merkez olarak konumlandırıyor ve tamamen yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanıyor.
Ayrıca, yeni uluslararası yatırımcılar pazara girmeye başladı. Pimco’nun yatırım aracı Apto, Dromeus Capital ile birlikte, Yunan pazarına önümüzdeki on yıllık süreçte önemli bir hesaplama gücü ekleyecek olan 770 milyon €’ya kadar olacak Veri Merkezi Olive hiperskal projelerini planlıyor.
Bu gelişmeler, Güney Avrupa’nın yapay zeka hedeflerinden somut uygulamalara geçiş yapmasını sağlıyor. Öngörücü zeka ve otonom dijital asistanları entegre eden, çalışanlarının güvenle yapay zeka araçlarını yönlendirmesine olanak tanıyan ve “yerel” veri merkezlerine yapılan yatırımların devamını sağlayan Frontier Firm’lara dönüşme yeteneğine sahip organizasyonlar yaratmak gerekiyor. Diğer bir deyişle, Frontier Dönüşümü teorisini doğrudan iş eylemine dönüştürmek şart.