Peru’lu şair Carlos Oquendo de Amat’ın deneysel şiir kitabı “5 Metros de Poemas” (5 Metre Şiir), yayınlandığı neredeyse bir asır sonra bile geleneksel şiir ve yayıncılık anlayışlarını sorgulamaya devam ediyor. Bu farklı edebi dünya, 4. İbero-Amerikan Yazarlar Buluşması kapsamında İstanbul’da düzenlenen bir sergiyle tanıtılıyor.
Samimi bir sergi alanında, kitapta yer alan seçilmiş sayfaların büyütülmüş reproduksiyonları, odanın duvarlarını süslüyor. Ziyaretçilere eserin alışılmadık görsel dili ve tipografik denemeleri hakkında daha yakın bir bakış sunuluyor. 1927 yılında yayımlanan bu eser, 5 metre uzunluğunda bir akordeon formatında hazırlanmış olup, her sayfası okuyucuları farklı duygulara ve dünyalara davet ediyor.
Oquendo de Amat, okuyuculara “Bu kitabı bir meyve soyacak gibi açın” ifadesiyle sıradışı bir talimat vermekte. Bu, eserinin duyusal ve keşif niteliğini yansıtan bir davet niteliği taşıyor.
Şairin tek şiir kitabı olan “5 Metros de Poemas,” Latin Amerika öncü edebiyatının başyapıtı olarak kabul ediliyor. Avrupa avant-gard hareketlerinden, özellikle futurizmden etkilenmiş olan bu eser, hem şiirsel hem de fiziksel biçim açısından deneysel bir yaklaşım sergiliyor. Kültürel döneminin şiirsel çeşitliliğinin en tanınmış örneklerinden biri olmasına rağmen, eser uluslararası arenada hala nispeten az bilinmektedir.
Serginin açılışında Peru’nun Türkiye Büyükelçisi Luz Caballero, Oquendo de Amat’ın eserini Türk okurlarına ulaştırmanın kültürel önemini vurguladı. Çeviriyi Peru ve Türkiye arasında bir kültürel köprü olarak tanımlayan Caballero, iki ülkenin bu değerli edebi mirası paylaşması ve kutlamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Açılış töreninde, Caballero ayrıca yayınevinin baş editörüne, eserin çevirisini yaparak Peru edebiyatını Türkiye’de tanıtma çabalarından ötürü bir ödül sundu.
Ancak eserin yaşadığı zorluklar sadece ilk yayın veya çeviri ile sınırlı kalmadı. Türk yayınevinin baş editörü, kitabın basımı sürecinin de bir hayli zorlu geçtiğini ifade etti. Üç farklı matbaanın bu alışılmadık 5 metre uzunluğundaki format nedeniyle projeyi reddettiğini belirtti. Bu yüzden, eserin çevirisi ve yayımlanması önemli bir çaba gerektirdi ve günümüz okurlarına sunulması kendi başına bir başarı olarak değerlendiriliyor.
Baş editör, eseri bir başyapıt olarak tanımlarken, alışılmışın dışında bir fiziksel yapı ile edebi kimliğin ayrılmaz bir bütün olduğunu vurguladı.
Oquendo de Amat, sadece 32 yaşında, tek kitabının yayınlanmasının ardından kısa bir süre sonra yaşamını yitirdi. Gelecek yıl “5 Metros de Poemas”ın 100. yılı kutlanacak olup, eser her sayfa çevrildiğinde farklı bir okuma deneyimi sunan zamansız bir çalışma olarak dikkat çekiyor.
Sergi, 3-5 Kasım tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleşen 4. İbero-Amerikan Yazarlar Buluşması’nın bir parçası. İstanbul Cervantes Enstitüsü ve İspanya’nın Türkiye Büyükelçiliği tarafından düzenlenen üç günlük etkinlik, İspanya, Latin Amerika ve Türkiye’den yazarları, yayınevlerini ve edebiyat profesyonellerini bir araya getirerek edebiyat, çeviri ve edebi eserlerin uluslararası dolaşımını tartışmayı amaçlıyor.
Program, Kolombiya, Ekvador, Meksika, Peru, Uruguay ve Venezuela gibi Latin Amerika’nın çeşitli ülkelerinin diplomatik misyonları ile kültürel kurumlar ve özel sektör ortakları tarafından destekleniyor.
Etkinlik, Atlantik’in iki yakasındaki sesleri bir araya getirerek edebi alışverişi teşvik etmeyi ve İbero-Amerikan ile Türk edebiyat toplulukları arasında bağlantıları güçlendirmeyi hedefliyor.