Uluslararası Para Fonu (IMF) Genel Müdürü Kristalina Georgieva, gelişmiş ekonomilerde artan kamu borcu ve yükselen tahvil getirilerinin, gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkelerin borçlarını kontrol altına alma çabalarını tehlikeye attığını belirtti.
North Carolina’da gerçekleştirilen G-20 mali liderler toplantısının ardından Reuters’a açıklamalarda bulunan Georgieva, tahvil getirilerinin yüksek borç seviyeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki devam eden enflasyon baskıları ve yapay zeka ile ilgili borçlanmaların sermaye çekme yarışından kaynaklandığını ifade etti.
Georgieva, “Bu sadece düşük gelirli gelişmekte olan ülkelerin bir sorunu değil,” dedi. Gelişmiş ekonomilerde yüksek borç seviyeleri ve inatçı enflasyonun, borç hizmeti maliyetlerini herkes için, düşük gelirli ülkeler ve gelişen piyasa ekonomileri dahil olmak üzere artırabileceği uyarısında bulundu.
Son haftalarda ABD hükümet tahvillerinin satışa çıkması, 30 yıllık ABD Hazine tahvil getirilerinin iki on yılın en yüksek seviyelerine ulaşmasına neden oldu. 2022’de IMF, düşük gelirli ülkelerin %60’ının borç sıkıntısı içinde olduğunu veya yüksek risk taşıdığını tahmin etmişti. Ancak Georgieva, uluslararası kuruluşların ve resmi alacaklıların desteğiyle güçlü mali reformlar sayesinde bu durumun azaldığını belirtti.
Ancak bu ilerlemenin şimdi tehlikede olduğunu vurguladı. Georgieva, “Gelişen piyasa ekonomilerinin, piyasa güvenilirliği elde etmek ve spreadleri daraltmak için çok çalıştığını unutmamalıyız. Bu, gelişmiş ekonomilerin küresel olarak faiz oranlarını artırmasıyla borç hizmeti maliyetlerinin yükselmesiyle silinebilir,” şeklinde konuştu.
G-20 finans bakanları ve merkez bankası başkanları arasında borç yapılandırmasını iyileştirme ve borç sıkıntısı çeken ülkelere yardım süreçlerini hızlandırma konusunda geniş bir uzlaşı olduğunu ifade eden Georgieva, borç piyasalarının düzenli bir şekilde işlediğine dair umutlu olduğunu sözlerine ekledi.
G-20 zirvesinde IMF, Senegal ile 2,2 milyar dolarlık üç yıllık bir kredi paketi için personel seviyesinde anlaşma sağlandığını duyurdu. Bu paketin, Senegal’in Ortak Çerçeve kapsamında borç tedavi başvurusu yapması şartına bağlı olduğu bildirildi.
2020 yılında COVID-19 pandemisi sırasında başlatılan Ortak Çerçeve, resmi ve özel alacaklıları bir araya getirerek, kriz yaşayan ülkelerin borçlarını yeniden yapılandırmalarını sağlamak amacıyla hayata geçirilmişti. Ancak, Çad ve Zambiya için ilk borç yapılandırmalarının gerçekleştirilmesi yıllar almıştı.
Mayıs ayında kabul edilen geliştirilmiş sürecin, borç yapılandırmalarını kolaylaştırmayı ve IMF’den mali destek anlaşmasına bağlamayı hedeflediği aktarıldı. Georgieva, Senegal’deki yeni sürecin iyi ve hızlı işlemesi durumunda, daha fazla ülkenin benzer borç tedavileri arayışında olacağını belirtti.
Georgieva, “Bir sonraki örneğimiz Senegal,” diyerek, “Bunu başarmalıyız ve fonun hızlı bir şekilde tamamlanması için ısrarcı olacağından emin olabilirsiniz,” dedi.