Veteriner hekimler, tüm ilgili kurumların, belediyelerin ve vatandaşların bilimsel verilere dayalı, koordineli ve sürdürülebilir bir sivrisinek mücadelesi yürütmesinin büyük önem taşıdığını belirtti.
Kıbrıs Türk Veteriner Hekimler Birliği ile Kıbrıs Türk Veteriner Hekimler Sendikası ortak yazılı açıklama yaparak Batı Nil Virüsü ve sivrisineklerle mücadele konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Veteriner hekimlerin en önemli görev ve sorumluluğunun halk sağlığını korumak olduğu belirtilen açıklamada, bu kapsamda hayvanlardan insanlara veya hayvanlar ile insanlar arasında bulaşabilen zoonotik hastalıkların önlenmesinin önemi vurgulandı.
“Batı Nil virüsü zoonoz bir hastalık etkenidir ve insanlara esas olarak enfekte sivrisineklerin sokmasıyla bulaşmaktadır. Virüsün başlıca vektörleri arasında Culex cinsi sivrisinekler bulunmaktadır.” denilen açıklamada, doğadaki döngüde virüsün esas rezervuar konakçılarını göçmen kuşların oluşturduğu belirtildi.
Açıklamada, Kıbrıs’ta insanlarda bildirilen ilk Batı Nil virüsü vakalarının ise 2016 yılında tespit edildiği ifade edildi.
Sivrisineklerin taşıdıkları çeşitli hastalık etkenleri nedeniyle dünyada insan sağlığını tehdit eden en önemli canlı olduğu kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Batı Nil virüsünün önemli vektörleri arasında bulunan Culex cinsi sivrisinekler, özellikle akşam ve gece saatlerinde aktiftir. Culex cinsine ait sivrisinekler bölgemizde uzun yıllardır yaygın olarak bulunmaktadır. Uygun koşullarda yerleşim alanlarında ve bina çevrelerinde bulunabilir, gece saatlerinde insanların bulunduğu ortamlara girerek kan emebilirler.”
Korunmada belediyelerin yapması gerekenler
Sivrisinek mücadelesinde tek bir yönteme bağlı kalınmaması, entegre vektör mücadelesi uygulanması gerektiği vurgulanan açıklamada, bu yaklaşımın temelinde sivrisineklerin üreme alanlarının belirlenmesi ve mümkün olduğunca ortadan kaldırılması bulunduğu belirtildi.
Bir diğer önemli yöntemin fiziksel ve mekanik mücadele olduğu kaydedilen açıklamada, “Su kaynaklarının ortadan kaldırılması, kurutulması, drenajının sağlanması veya sivrisineklerin üremesine uygun olmayacak şekilde düzenlenmesi bu kapsamda değerlendirilir.” denildi.
Ortadan kaldırılması mümkün olmayan uygun su kaynaklarında biyolojik mücadele yöntemlerinden yararlanılabileceği belirtilen açıklamada, uygun koşullar sağlandığında, ekolojik etkiler ve yerel şartlar dikkate alınarak sivrisinek larvalarıyla beslenen “Gambusia” gibi balık türlerinden de faydalanılabileceği kaydedildi.
Açıklamada, ayrıca biyolojik larvasitlerin, özellikle sivrisinek larvalarının bulunduğu ve fiziksel olarak ortadan kaldırılması mümkün olmayan su kaynaklarının kontrolünde önemli bir mücadele yöntemi olduğu belirtildi.
“Belediyelerin sivrisinek mücadelesinin temelini; larva kaynaklarının tespiti ve larva mücadelesi oluşturmalıdır. Göl, gölet, dere, drenaj kanalları, foseptik ve rögarlar ile diğer uygun su birikintileri Culex türlerinin üreme alanları arasında yer alabilir.” ifadelerine yer verilen açıklamada, yalnızca uçan sivrisinekleri hedefleyen uygulamalar yerine, öncelikle sivrisineklerin üreme kaynaklarına yönelik sürekli ve düzenli mücadele yürütülmesi gerektiği kaydedildi.
Açıklamada, larva kaynaklarının kontrolü, fiziksel/mekanik mücadele ile biyolojik mücadele yöntemlerinin yetersiz kaldığı veya halk sağlığı açısından gerekli görüldüğü durumlarda, uygun ürün ve yöntemler kullanılarak kimyasal mücadele ve erişkin sivrisineklere yönelik ULV uygulamalarına başvurulabileceği ifade edildi. Açıklamada, “Ancak ULV uygulamaları, sivrisinek mücadelesinin temeli olarak görülmemeli; entegre mücadelenin gerektiğinde kullanılan unsurlarından biri olarak değerlendirilmelidir.” denildi.
Açıklamada, merkezi otorite tarafından belediyelere sivrisinek mücadelesinin nasıl yürütüleceği konusunda bilimsel ve uygulamaya yönelik rehberlik sağlanması gerektiği de ifade edildi.
Vatandaşların yapması gerekenler…
Sivrisinek mücadelesinin başarılı olabilmesi için vatandaşların da önemli sorumlulukları bulunduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi.
“Öncelikle evlerin ve iş yerlerinin çevresindeki su birikintileri ve sivrisinek üreme alanları düzenli olarak kontrol edilmelidir. Özellikle; saksı altlıkları, süs havuzları, kullanılmayan yüzme havuzları, su depoları ve açık su kapları, tatlı su kuyuları, pis su kuyuları ve kapakları, rögarlar ve rögar kapakları, kovalar, kullanılmayan lastikler, el arabaları, evcil hayvan sulukları, bahçe ekipmanları ve su tutabilecek diğer malzemeler kontrol edilmelidir.”
Vatandaşların bireysel korunma önlemlerine de dikkat etmesi gerektiği belirtilen açıklamada, “Özellikle akşam ve gece saatlerinde pencere ve kapılarda sineklik kullanılması, sinekliklerin sağlam ve kapalı tutulması, gereksiz şekilde kapı ve pencerelerin açık bırakılmaması, sivrisineklerin yoğun olduğu alanlarda mümkün olduğunca vücudu örten giysilerin tercih edilmesi korunmaya katkı sağlayacaktır.” denildi.
Açıklamada, sivrisinek ısırıklarının kaşınmaması, tahriş ve ikincil enfeksiyon riskini azaltması açısından önemli olduğu vurgulandı.
Batı Nil virüsü karşısında paniğe kapılmak yerine, bilimsel temelli ve koordineli bir mücadele yürütülmesi gerektiği belirtilen açıklamada, “Halk arasındaki ve birçok belediyedeki panik ve uygulamalar hatalıdır. Çevreye ve hedef dışı canlılara zarar verecek düzeyde ve yanlıştır.” denildi.
Açıklamada, sivrisineklerle mücadelenin yalnızca ULV araçlarının sahaya çıkmasından ibaret olmadığı ifade edildi.