Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından Gazze’deki savaş suçları nedeniyle aranan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, önümüzdeki hafta BM Genel Kurulu’nda konuşma yapacak. Bu sırada ABD, Filistin Başkanı Mahmud Abbas’a New York’a seyahat etmesi için yeniden vize vermedi.
Önceki yıl olduğu gibi, BM Genel Kurulu’na video bağlantısıyla katılacak olan Abbas, bir kez daha bu yıl sanal olarak konuşma yapabilecek. BM Genel Kurulu, Perşembe günü Abbas’ın sanal katılımı için 152 oyla kabul oyu verdi.
Filistin liderleri, ABD’nin bu kararını reddetti ve kınadı. Filistin’in BM Temsilcisi Riyad Mansour, Genel Kurul’da bu durumu dile getirdi.
1947’deki BM “merkez anlaşması” gereği, ABD’nin yabancı diplomatların BM’ye erişim sağlaması gerektiğini belirtirken, ABD son iki yıldır Abbas ve heyetinin seyahatine engel oldu. Washington, geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat döneminde olduğu gibi, BM’ye ev sahipliği yapma statüsünü kullanarak vize, geçiş izinleri ve Filistin heyetlerinin büyüklüğü üzerinde sıkı kısıtlamalar getirdi.
İsrail, 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yasadışı toprak almakta, şiddet ise Ekim 2023’ten bu yana artış göstermiştir. UCM, Kasım 2024 sonunda Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze’deki savaş suçları nedeniyle tutuklama emirleri çıkardı. Bu emirler, 120’den fazla Roma Antlaşması’na taraf ülke için bağlayıcı bir yükümlülük oluşturuyor.
UCM tarafından çıkarılan bu tutuklama emirleri pratikte uygulanamıyor; eleştirmenler, Batı ülkeleri arasında çift standart uygulandığını belirtiyor. Netanyahu, bu yıl da geçtiğimiz yıl olduğu gibi BM Genel Kurulu’nda konuşma yapacak. Bu süreçte, birçok diplomatın Netanyahu’nun konuşması sırasında salonu terketmesi ve New York’ta kitlesel protestolar düzenlenmesi bekleniyor.
Türkiye, Gazze’deki suçlarla ilgili uluslararası mekanizmaları harekete geçirmek için Netanyahu ve diğer yetkililer hakkında Interpol Kırmızı Bülten çıkarılması için somut adımlar atıyor. Kırmızı Bülten, istenen kişinin Interpol’ün 196 üye ülkesinde tutuklanmasına olanak tanır.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu’nun BM Genel Kurulu toplantıları için New York’a gelmesi durumunda UCM tutuklama emrinin uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna, “New York’ta yasal olarak yapabileceğimiz her şeyi yapacağız, fakat bu konuda kendi yasalarımızı oluşturmayacağız.” yanıtını verdi. Mamdani, Netanyahu’yu savaş suçlusu olarak nitelendirerek, “Ben Başbakan Netanyahu’nun Lahey’de olması gerektiğine inanıyorum.” dedi.