Pasifik Adaları’ndaki ortalama yaşam beklentisi 1960’ta 52,7 yıldan, 2023’te 68,8 yıla yükseldi. Solomon Adaları, bölgesel ortalamanın altında bulunan ülkelerden biri iken, şimdi bu ortalamanın üzerine çıktı. Ekonomistler Albert Prabhakar Gudapati ve Stephen Howes, bu durumu Devpolicy Blog’da kaleme aldıkları makalelerinde aktardı.
Makaleyi yazan Dr. Albert Prabhakar Gudapati, Papua Yeni Gine Üniversitesi İşletme ve Kamu Politikası Okulu’nda Ekonomi Bölümü Başkanı ve Kıdemli Dergi Üyesi olarak görev yapıyor. Stephen Howes ise Avustralya Ulusal Üniversitesi Crawford Kamu Politikası Okulu’nda Ekonomi Profesörü ve Gelişim Politikaları Merkezi’nin Direktörü olarak görev almakta.
Pasifik Adaları için yaşam beklentisindeki 16 yıllık artış, orta gelirli ülkeler grubundaki ilerleme oranının gerisinde kaldı. Orta-alt gelirli ülkelerin yaşam beklentisi aynı dönemde ortalama 23 yıl, üst-orta gelirli ülkelerin ise 19 yıl arttı.
Solomon Adaları ve Vanuatu, Pasifik ortalamasının altından üstüne geçen ülkeler arasında yer alıyor. Cook Adaları ise Pasifik’teki en yüksek yaşam beklentisine sahip oldu. Fiji ise bölgedeki en yüksek yaşam beklentisinden ortalamanın altına düştü. Marshall Adaları ve Mikronezya Federasyonu da ortalamanın üstünden altına inen ülkeler arasında bulundu.
Yazarlar, Naoero’daki gelişimin en az olduğunu belirtti. Naoero’nun 1960’ta üst-orta gelirli ortalamasının üzerinde bir yaşam beklentisi vardı, fakat 2023’te düşük gelirli ortalamasının bile altına düştü ve Pasifik’te en düşük yaşam beklentisine sahip olan ülke oldu. 1960’daki yaşam beklentisi ile 2023’teki arasında neredeyse hiçbir ilişki olmadığını ifade eden yazarlar, dünya genelinde bu ilişkinin yüzde 56, Pasifik’te ise sadece yüzde 0,2 oranında olduğunu vurguladı.
Gelir eğilimleri de benzer şekilde düşük bir açıklama sağlıyor. Yazarlar, dünya genelindeki gelir değişkenliğinin yaşam beklentisindeki değişimin yüzde 67’sini açıkladığını, ancak Pasifik’te bu oranın sadece yüzde 1,5 olduğunu belirtti. Naoero’nun bu örnekten çıkarılması durumunda korelasyonun çok daha iyileşeceğini ifade ettiler.
Naoero’da 1980’ler ile 2000’ler arasında gelirde ciddi bir düşüş yaşandığını, buradaki yetişkinlerin beşte birinin diyabet hastası olduğunu ve bu oranların dünyadaki en yüksek seviyelerden biri olduğunu belirttiler. Naoero, egzersiz teşvik kampanyaları düzenlemiş ve sağlık sistemini Birleşik Arap Emirlikleri’nden Global Mission Support Services şirketine devretmiştir. Ancak bu düzenlemenin kalıcı olup olmayacağı ve etki edip etmeyeceği konusunda henüz bir şey söylenemiyor.
Cook Adaları ve Niue, New Zealand pasaportuna sahip olup Pasifik’te en yüksek yaşam beklentisi ile tanınırken, Naoero vatandaşlarının yurtdışına göç yollarının kapalı olması, yabancı sağlık hizmetlerine erişimi zor ve maliyetli hale getiriyor. Makalede yaşam beklentisi verilerinin Dünya Bankası Gelişim Göstergeleri’nden alındığı, Cook Adaları verilerinin UNStats’tan, Niue verilerinin de ulusal kaynaklardan elde edildiği bildirildi.