Cumhurbaşkanı Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres ile New York’ta yapığı görüşme sonrası yaptığı açıklamada, “Kıbrıs Rum basınında 2+1 toplantısını veto ettiğim ile ilgili haberler çıktı, takdir edersiniz ki diplomasiyi bilenler bilir, Genel Sekreter 2+1 toplantı istese ve ben reddetsem, Genel Sekreter bugün benimle görüşmesini bir daha değerlendirirdi” dedi. Erhrüman, Genel Sekreterin aynı istekle Kıbrıs sorunuyla ilgileneceğini vurgulayarak, “Genel Sekreterin çabalarına destek vermeye devam ediyoruz.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erhürman, BM 81. Genel Kurulu Açılış Haftası kapsamında temaslarda bulunmak üzere bulunduğu New York’ta, BM Genel Sekreteri Guterres ile bir araya geldi.
BM Merkezi’nde yer alan görüşmede, Güven Yaratıcı Önlemler’in (GYÖ) yanı sıra, güncel ve bölgesel gelişmeler ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erhürman’a görüşmede, Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ, KKTC New York Temsilcisi Büyükelçi Murat Soysal, Güven Yaratıcı Önlemler ve Teknik Komiteler Koordinatörü Seniha Birand Çınar ve Diplomasi ve Dış İlişkiler Danışmanı İpek Borman eşlik etti.
Görüşme sonrası açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erhürman, Guterres ile yaptığı görüşmenin olumlu bir havada gerçekleştiğini ifade etti.
“-Genel olarak GYÖ’yü ele aldık”
Erhürman, görüşmede, Guterres ile genel olarak Güven Yaratıcı Önlemleri ele aldıklarını, şu anda Guterres’in de Güven Yaratıcı Önlemler konusuna odaklamış durumda olduğunu belirtti.
Guterres’in Kıbrıs’ı ziyaretinde kendisinin gündeme getirdiği yedi Güven Yaratıcı Önlem olduğunu anımsatan Erhürman, bunların arasında geçiş noktaları, mayınlardan arındırma, afetlere müdahale için ortak mekanizma, düzensiz göçle mücadele konusunda ortak mekanizma, sivil toplumla ilgili koordinasyon kurulu, spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı olduğunu hatırlattı.
Kıbrıs Türk tarafının, geçiş noktaları dışında altı GYÖ’yü kabul ettiklerine işaret eden Erhürman, geçiş noktaları konusunda ortaya konulan olasılıkları reddetmediklerini ama olduğu şekliyle kabul etmelerinin söz konusu olmadığını, bunun üzerinde çalışmaya değer olduğunu söylediklerini belirtti.
Ancak Erhrüman bugüne kadar Kıbrıs Rum tarafından geçiş noktaları dışındaki altı GYÖ konusunda herhangi bir şey söylenmediğini belirtti.
“Yeni öneriler getirmek var olan önerileri çözmeyi zorlaştırıyor”
Son toplantıda Rum tarafının 19 maddelik yeni bir öneri getirdiği iddialarına işaret eden Erhürman, Kıbrıs Rum tarafının getirdiği yeni bir takım öneriler olduğunu ancak Kıbrıs Türk tarafının pozisyonunun Genel Sekreter’in adayı ziyaretinde ortaya koyduğu yedi Güven Yaratıcı Önleme odaklanılması ve bu yedi madde üzerinde çözüm üretilmeye çalışılması yönünde olduğunu söyledi.
Bugünkü görüşmede Kıbrıs Türk tarafının bu pozisyonunu Guterres’e tekrar ettiğini belirten Erhürman, “Yeni öneriler getirmek, var olan önerileri çözmeyi de zorlaştıran ve sonuç alma ihtimali daha da uzaklaştıran bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor tarafımızdan. Bu görüşümüzü de Sayın Genel Sekreter’le bugünkü toplantıda paylaştık.” dedi.
Erhürman Guterres ile görüşmesinde ayrıca, güven yaratıcı önlemler üzerinde uğraşırken, güveni daha fazla aşındıran bir takım yaklaşımlarla karşı karşıya kaldıklarını aktardığını söyledi.
“Var olduğu kadarıyla bile güveni aşındıran, bir takım eylem ya da işlemlerle karşı karşıya kalıyoruz.” diyen Erhürman, bunlara örnek olarak; festival ve Barcelona futbol kulübünün etkinliğin iptalini, mülkiyet konusunda Avrupa yakalama emri uygulamalarını, Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkin iç hukuk mekanizması olarak kabulünün engellenmesi konusunda yapılan girişimleri, Avrupa Parlamentosu nezdinde tarafgir kararları ve uluslararası alınanda başta İsrail olmak üzere çeşitli ülkelerle yapılan anlaşmaları sıraladı.
“Bir yandan güven yaratıcı önlem hayata geçirmek için uğraşıp bu konuda adım atamazken, diğer yandan da var olduğu kadarıyla bile güveni aşındıran bir takım yaklaşımları ortaya koymanın kendi içinde bir çelişki yarattığını” belirten Erhürman, bunların, aralık sonuna kadar aralıksız çaba göstereceğini söyleyen Genel Sekreterin çabalarına yardımcı olmayan faaliyetler olduğunu söyledi.
New York’a geldikten sonra üç gün süreyle basına çok fazla açıklama yapmadıklarını, göreve geldiklerinden beri basın üzerinden görüşme yapıyormuş gibi bir yaklaşımı ciddiyetle bağdaşan bir yaklaşım olarak değerlendirilmediklerini belirten Erhürman, bu süre içerisinde düzenlenecek olan bir forumda Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı’nın ünvanı üzerinden bir tartışma yaşandığına ancak bu konuda dahi açıklama yapmayı tercih etmediğini söyledi. ERhürman “New York’tayız belki bir sonuç ortaya çıkar bu nedenle basın üzerinden tartışmayı tercih etmedik, açıklama yapmaktan kaçındık” dedi.
2+1 toplantıyı Türk tarafının reddetiği üzerinden algı operasyonu yapılıyor
Dün Kıbrıs Rum tarafından açıklama üzerine açıklama yapıldığını belirten Erhrüman, 2+1 toplantısını Kıbrıs Türk tarafının reddettiği üzerinden bir algı operasyonu gerçekleştiğini belirterek, dün akşam ve bugün Genel Sekreterle görüşmede Kıbrıs Türk tarafının pozisyonunu ortaya koyduğunu söyledi.
Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıs Türk tarafının New York’ta muhataplarıyla görüşmesini engelleme amaçlı Güvenlik Konseyi nezdinde yazılı bir girişimde bulunduğunu ifade eden Erhrüman, Mehmet Dânâ’nın New York’ta BM daimi üye ülkelerin temsilcileri olmak üzere çeşitli temaslarda bulunduğunu belirtti. Erhürman, kendisinin de TDT ve İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterleri ile görüşmeler yaptığını anımsattı.
“Ama önemli olan kimin kiminle kaç kişiyle görüşmesinden ziyade buradaki yaklaşımın aslında siyasi eşitlik dediğimiz şeyin çözümden önceki uzantısı konusundaki sıkıntıların ortaya konmasıdır.” diyen Erhürman, “Kıbrıs Rum tarafı Kıbrıs sorunuyla ilgili gelişmeleri uluslararası topluma sadece kendileri anlatmayı tercih ediyor. Bizim anlatmamızın önünde engeller konsun diye ortaya yaklaşım koyuyor. Bunlarla da Sayın Genel Sekreter’e anlatma fırsatı bulduk.” dedi.
Erhürman, Genel Sekreter’in geçen hafta düzenlediği bir basın toplantısında olası bir 2+1 veya 5+1 toplantısının New York’ta mümkün olmadığı açıklamasını hatırlatarak, “Daha yapılacak çok iş var dolayısıyla böyle bir toplantının New York’ta olması mümkün değildir dedi. Kullandığı güçlü ifadeyi de kendisine hatırlattım. Güçlü ifade şuydu, bugüne kadar yaptığımız hataları yapmamamız lazım. Geçmişteki hataları tekrarlamamız lazım dedi. Bu ifade çok doğru ve içinde tutarlı olduğunu da gösteriyor.” dedi.
“Genel Sekreterle aynı çizgideyiz”
Genel Sekreterin bu ifadesinin “çok doğru” olduğunu belirten Erhrüman, Genel Sekreter’in Kıbrıs konusunda ne kadar tutarlı ve konuya hakim olduğunu gösterdiğini söyledi.
“Dolayısıyla bizim işimiz sırayla GYÖ’lerde doğru adımları atmaktır. Biz de bu konuda genel sekreterle aynı çizgideyiz.” diyen Erhürman, Genel Sekreterin söylediği gibi bu defa farklı olması gerektiğini vurguladı. “Geçmişteki hatalar tekrarlanmamalıdır. Bu söylediklerine katılıyoruz. Bunları paylaştık” diyen Erhürman, “Sonuç alıcı bir yaklaşım ortaya çıksaydı, 2+1 toplantısı yapma konusunda Genel Sekreter istekli olabilirdi.” dedi.
“2+1 toplantısı ortadan kalktı”
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, “Diplomasiye şans tanıyalım diye üç gün boyunca medyaya bunu konuşmadık ama Mehmet Dânâ ve Menelaou arasında- ricaydı- heyetlerimizle ve Holguin’in katıldığı uzun bir toplantı yapıldı. GYÖ’ler konusunda hemfikir olunan herhangi bir konu var mı diye araştırıldı ancak toplantının sonunda hemfikir olunmadığı ortaya çıktı. Dolayısıyla 2+1 toplantısı ortadan kalktı.” dedi. “Kıbrıs Rum basınında 2+1 toplantısını veto ettiğim ile ilgili haberler çıktı, takdir edersiniz ki diplomasiyi bilenler bilir, Genel Sekreter 2+1 toplantı istese ve ben reddetsem, Genel Sekreter bugün benimle görüşmesini bir daha değerlendirirdi.” diyen Erhürman, Genel Sekreterin aynı istekle Kıbrıs sorunuyla ilgileneceğini vurguladı. “Bu bizim için sevindiricidir. Genel Sekreterin çabalarına destek vermeye devam ediyoruz.” dedi. Erhürman, “Sekreterin çizdiği çerçevede sırasıyla GYÖ’ler, metodoloji ve öze ilişkin konular var. 7 GYÖ var ve 6 tanesini kabul ettik. Guterres GYÖ’lerde ilerlemeler bekliyor. Açık bir şekilde toplantının başında ortaya koydu” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erhürman’ın yarın saat 19.55’te adaya dönmesi öngörülüyor.
Haber: Anıl Işık