Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Banka Kredileri Eğilim Anketi’ne göre, bu yılın üçüncü çeyreğinde, işletmelere verilen kredilere olan talepteki artış güçlenerek devam etti.
TCMB’nin, bankaların 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile dördüncü çeyreğine ilişkin beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçları yayımlandı.
Ankete göre, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmeleri, uyguladıkları standartlarda sıkılaşmanın zayıflayarak devam ettiği yönünde gerçekleşti.
Alt kırılımlar incelendiğinde, ölçek bakımından KOBİ’lere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bıraktığı gözlenirken, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın zayıflayarak devam ettiği görülüyor.
Vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bıraktığı gözleniyor.
Para cinsi bakımından ise TL kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma da yerini gevşemeye bırakırken, yabancı para kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma eğiliminin zayıflayarak devam ettiği görüldü.
Aynı dönemde, konut kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma güçlenirken, diğer bireysel kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma zayıflayarak devam etti.
KOBİ’lere verilen kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin güçleneceği öngörülüyor
Ankete göre, taşıt kredilerine uygulanan standartların temelde aynı kaldığı görüldü.
Bu yılın dördüncü çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel beklentileri, uyguladıkları standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı yönünde bulunuyor.
Alt kırılımlar incelendiğinde, ölçek bakımından KOBİ’lere verilen kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin güçlenerek devam edeceği, büyük işletmelere kullandırılan kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı öngörülüyor.
Bununla birlikte, vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin devam edeceği, para cinsi bakımından ise TL kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin güçlenerek devam edeceği tahmin ediliyor.
YP kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bırakacağı ve aynı dönemde konut, taşıt ve diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda belirgin bir değişim olmayacağı bekleniyor.
Ankete göre, bu yılın üçüncü çeyreğinde, işletmelere verilen kredilere olan talepteki artış güçlenerek devam etti.
Alt kırılımlar incelendiğinde, ölçek bakımından KOBİ ve büyük işletmelere verilen kredi talebindeki, vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredi talebindeki ve para cinsi bakımından TL ve YP kredilere olan talepteki artışın güçlenerek devam ettiği görüldü.
Aynı dönemde, konut ve taşıt kredi talebindeki azalışın devam ettiği gözlenirken, diğer bireysel kredi talebindeki sınırlı azalışın ise yerini sınırlı artışa bıraktığı görüldü.
Borcun yeniden yapılandırılması ile stok artırımı ve işletme sermayesi, işletme kredi talebini artırıcı yönde etkileyen en önemli faktörler olurken, konut kredilerinde alternatif finansman kullanımı, taşıt kredilerinde taşıt piyasasına ilişkin beklentiler ile alternatif finansman kullanımı talebi azaltıcı yönde etkileyen en önemli faktörler oldu.
Diğer bireysel kredilerde ise tüketici güveni, talebi artırıcı yönde etkileyen faktör oldu.
2026 yılının dördüncü çeyreğinde, işletme kredilerine olan talepteki artışın devam edeceği bekleniyor.
TL kredi talebindeki artışın güçlenmesi bekleniyor
Alt kırılımlar incelendiğinde, ölçek bakımından KOBİ ve büyük işletme kredi talebindeki artışın güçlenerek devam etmesi bekleniyor.
Vade bakımından kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenerek, uzun vadeli kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam edeceği, para cinsi bakımından ise TL kredi talebindeki artışın güçlenerek, YP kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam edeceği tahmin ediliyor.
Aynı dönemde, konut ve diğer bireysel kredi talebinde belirgin bir değişim olmayacağı, taşıt kredi talebindeki azalışın ise güçlenerek devam edeceği bekleniyor.
İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, ortalama krediler üzerindeki kar marjında azalış görülürken daha riskli krediler üzerindeki kar marjında sınırlı artış görüldü.
Ayrıca kredi ya da kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşul ve kurallarda sıkılaşma devam ederken faiz dışında alınan ücret ve komisyonlara ilişkin koşul ve kurallarda gevşeme gözlendi.
Diğer taraftan konut kredilerinde ortalama krediler ve daha riskli krediler üzerindeki kar marjında belirgin bir artış görüldü. Taşıt kredilerine ve diğer bireysel kredilere uygulanan koşul ve kurallar temelde aynı kaldı.
Bankaların fon sağlama imkanlarının gelişimi incelendiğinde, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmelerin yerini gevşeme yönlü değerlendirmelere bıraktığı, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmelerin ise zayıflayarak devam ettiği görüldü.
Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, yurt dışı fonlama koşullarını sıkılaştırıcı yönde etkilemeye devam etti.
Öte yandan 2026 yılının dördüncü çeyreğinde, yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin ve yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın devam edeceği bekleniyor.