Güney Afrika hükümeti, mülteci kabul ofislerinin daha fazla sığınma başvurusu işlemesini zorunlu kılan bir talimatı geri çekti. Talimatın uygulanmasına karşı yapılan protestoların şiddet içermesi sonucu Johannesburg ve Durban’da en az 24 araç ateşe verildi, dükkanlar yağmalandı ve kamu güvenliği endişeleri arttı.
İçişleri Bakanlığı, uygulamanın mülteci ofislerinde aşırı kalabalık yaratması ve anti-göçmen göstericiler ile yabancılar arasında gerginlikleri artırması sebebiyle Cuma günü bu talimatı iptal etti.
Bakanlık, talimatın “ciddi sonuçlara” yol açtığını belirtti. Ofisler birkaç gün içinde aşırı yüklenme yaşarken, yetkililer risk altında kaldı ve kamu güvenliği ile asayişine yönelik tehditler ortaya çıktı.
Talimatın geri çekilmesi, Perşembe günü Johannesburg’un Soweto bölgesinde ve KwaZulu-Natal eyaletindeki Durban kentinde, hükümetin sığınma başvurularını yönetimine karşı yapılan protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarından sonra gerçekleşti.
Geçici Ulusal Polis Komiseri Lt. Gen. Puleng Dimpane, Soweto’da 10, Durban’da ise 14 aracın ateşe verildiğini açıkladı. Durban’da, bir Güney Afrikalı protestocuya saldırı ile bağlantılı olarak üç yabancı uyruklu kişi gözaltına alındı.
Dimpane, “Kaygı ile protesto etme hakkı kimseye suç işleme hakkı vermez.” diyerek, polislerin huzursuzluk yaşanan alanlarda kamu düzeni sağlamak için güçlendirildiğini belirtti.
Soweto’da, bir İçişleri Bakanlığı ofisi yakınında şiddet olayları patlak verdi. Orlanda West’teki ofisin çevresinde yanmış araçlar vardı. Metro polis sözcüsü Xolani Fihla, herhangi bir yaralanma bildirildiğini ancak yakılan başka araçların olup olmadığını araştırdıklarını kaydetti.
Fihla, protestoculara mermilerin ateşlendiği yönünde ihbarlar aldıklarını ve bunun sonucunda araçların ateşe verildiğini belirtti. Kimin ateş açtığını ve araçların kime ait olduğunu açıklamadı.
Durban’da, kamu düzenini sağlamak için isyan polisi şehir merkezine konuşlandırıldı, yabancıların sahip olduğu dükkanlarda yağmalama olayları bildirilmişti. Güney Afrika Yayın Kurumu, yağmalarla ilgili gelişmeleri aktardı, dumanlar şehir merkezinde yükselirken itfaiyeciler yangınlarla mücadele ediyordu.
KwaZulu-Natal polis sözcüsü Albay Robert Netshiunda, SABC’ye verdiği demeçte, üç yabancı uyruklunun, bir Güney Afrikalı protestocuya saldırma ve kişinin boynunu kırma şüphesiyle gözaltına alındığını söyledi. Bu olayın huzursuzluğu tetiklemiş olabileceğini söyledi.
Şiddet olayları, belgesiz göçmenliğe karşı aylardır devam eden protestoların ardından meydana geldi. Protestocular, Güney Afrika’da yasadışı yaşayan yabancıların sınır dışı edilmesini talep ediyordu.
Yaşanan gerginlikler, Anayasa Mahkemesi’nin Temmuz ayında aldığı bir kararla da bağlantılı. Mahkeme, bazı kişilerin sığınma başvurusu yapmasını engelleyen prosedürel engelleri kaldırmıştı. Bu karar, mülteci kabul ofislerine başvurma hakkı olan kişilerin sayısını artırmıştı.
Hükümetin Sığınmacı Kabul Ofisleri’ni etkileyen talimatı geri çekmesi, sığınma başvurularındaki artışla birlikte nasıl yönetileceğine dair yeni bir yaklaşım geliştireceğine işaret ediyor.