Ankara/İstanbul, 30 Ekim 26 (TAK): Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) stratejik hedefleri etrafında daha da kenetlenmesi gerektiğini belirterek, bütün güçlerini Türk dayanışması için seferber etmeye hazır olduklarını vurguladı.
Mirziyoyev, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen TDT Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nde hitap etti.
Mirziyoyev, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ve Türk halkını tebrik etti.
Zirvenin “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” sloganıyla düzenlenmesinden memnuniyet duyduğunu belirten Mirziyoyev, Türk Devletleri Medeniyet Parkı’nda ülkelerin milli ve kültürel kompleksinin açılmasının halkların ortak mirasını koruma ve yaşatma yolunda önemli bir adım olduğunu söyledi.
Uluslararası ilişkiler sisteminde köklü değişimlerin yaşandığını, jeopolitik rekabetin keskinleştiğini ifade eden Mirziyoyev, Türk dünyasının çevresindeki silahlı çatışma ve ihtilafların, güvenliğin yanı sıra ticari ve ekonomik ilişkileri, ulaştırma bağlantılarını ve kalkınma perspektiflerini de olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Mirziyoyev, TDT’yi karşılıklı güvene ve uygulamaya dayalı bir ortaklık platformu olarak gördüklerini aktararak, “Stratejik hedeflerimiz etrafında daha da kenetlenmeli, çıkarlarımızı uluslararası alanda birlikte ilerletmeliyiz. Hepimiz bu hayırlı yolda aynı görüşteyiz ve bütün gücümüzü Türk dayanışması için seferber etmeye hazırız.” ifadelerini kullandı.
TDT Plus formatına sektörel bakanlar toplantılarından başlama önerisi
Teşkilat bünyesinde güncel uluslararası ve bölgesel meseleler üzerine düzenli siyasi istişareler yapılmasının önemine işaret eden Mirziyoyev, teşkilatın uluslararası etkinliği ve itibarının dış ortaklarla açık ve karşılıklı yarara dayalı ilişkiler geliştirebilmesine bağlı olduğunu söyledi.
Mirziyoyev, “Bu amaçla üçüncü ülkelerle Türk Devletleri Teşkilatı Plus formatındaki işbirliğine, sektörel bakanlar toplantılarından başlanmasını öneriyorum.” dedi.
Bu görüşmelerin ticaret, ulaştırma, yatırım ve diğer öncelikli alanlarda somut ortak projelere odaklanması gerektiğini belirten Mirziyoyev, teknolojik işbirliğinin derinleştirilmesi ve dünya pazarına birlikte çıkılmasını sağlayacak sanayi işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Mirziyoyev, “Somut bir adım olarak Türk dünyası 100 stratejik ortak yatırım ve sanayi projesini kapsayan bir program kabul edilmesini öneriyorum. Bu projelere Türk Yatırım Fonu ve uluslararası finans kuruluşlarının kaynaklarının yönlendirilmesi özel önem taşımaktadır.” diye konuştu.
Türk devletleri lojistik kompleksleri ağının kurulması önerisi
Nadir ve stratejik minerallerin işlenmesi, yeşil enerji ekipmanlarının üretimi ve yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilmesine öncelik verilmesi gerektiğini belirten Mirziyoyev, girişimcilerin hak ve çıkarlarının korunması amacıyla ticari işlerde karşılıklı hukuki yardım sağlanmasına ilişkin çok taraflı bir anlaşma hazırlanmasını önerdi.
Hukuki yardım talepleri ve belgelerin elektronik ortamda paylaşılmasına yönelik dijital platform oluşturulmasının önemine dikkati çeken Mirziyoyev, küresel tedarik zincirlerinin değiştiği mevcut ortamda Türk devletlerinin coğrafi konumu ve transit imkanlarının giderek daha büyük stratejik önem kazandığını söyledi.
Mirziyoyev, “Uluslararası yük taşımacılığı ve lojistikte ülkelerimizin katılımını genişletmek ve ekonomik kazancımızı artırmak için Orta Koridor’u ve ona bağlanan diğer ulaşım koridorlarını bütünleşik bir ekonomik sisteme dönüştürmemiz gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.
Türk devletleri lojistik kompleksleri ağının kurulmasını ve bu ağın ortaklaşa yönetilmesini öneren Mirziyoyev, bunun bölgesel ulaştırma ve ticaret işbirliğini güçlendireceğini kaydetti.
Turizm ve eğitim alanında işbirliği önerileri
Mirziyoyev, turizm alanındaki imkanların tam anlamıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak “Yalnızca 2025 yılında ülkelerimizi 100 milyondan fazla yabancı turist ziyaret etmiştir. Türk halklarının tarihi şehirlerini, eşsiz doğasını, zengin kültürünü ve misafirperverlik geleneklerini dünyaya birlikte tanıtmak amacıyla Türk Turizm Birliğini kurmanın zamanı gelmiştir.” dedi.
Halkların mesafelerini yakınlaştırmak ve yüklerini hafifletmek amacıyla vatandaşların karşılıklı seyahatleri hakkında çok taraflı bir anlaşma hazırlanmasını öneren Mirziyoyev, “Bu anlaşmada kimlik kartları esas alınarak seyahat etme imkanlarının genişletilmesi, sınır geçişlerinin ve misafir ülkenin topraklarında bulunma usullerinin kolaylaştırılması meseleleri yer almalıdır.” diye konuştu.
Mirziyoyev, insan sermayesi, çağdaş bilgi ve becerilere sahip genç neslin, teknolojik gelişimin temelini oluşturduğu görüşünü paylaşarak, eğitime yapılan yatırımın öneminden bahsetti.
Özbekistan’daki bir burs programı kapsamında 500 yabancı öğrenciye imkanlar sunulduğuna değinen Mirziyoyev, Türk devletlerinin temsilcilerine de eğitim bursu tahsis etmeye hazır olduklarını kaydetti.
Mirziyoyev, 2027’nin TDT bünyesinde Doğayı Koruma Yılı ilan edilmesi girişimine verilen destek için teşekkürlerini sunarak, “Gelecek yıl boyunca gerçekleştirilecek öncelikli görevlerin Antalya’da düzenlenecek COP31 Konferansı çerçevesinde çevreden sorumlu bakanlarımızın toplantısında ele alınacağına inanıyorum.” dedi.
Türk dünyası birliğine katkı sağlayanları teşvik etmek amacıyla düşünür ve devlet adamı Ali Şir Nevai adına uluslararası bir ödül tesis ettiklerini anımsatan Mirziyoyev, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ali Şir Nevai Uluslararası Ödülü’nü dün Düsen Kaseinov’a tevcih etmesinin ilham verici olacağını vurguladı.
Ortak Türkçe Kelimeler Sözlüğü önerisi
Mirziyoyev, “Bugünkü zirvemizin sloganından hareketle tüm Türk halkları için aynı derecede anlaşılır olan ve dillerimizdeki ortak kelimeleri bir araya getiren Ortak Türkçe Kelimeler Sözlüğü hazırlanması girişimini ortaya koyuyorum.” diye konuştu.
Görevini Mirvokhid Azimov’a devredecek TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’e katkılarından dolayı teşekkür eden Mirziyoyev, bu yılki dönem başkanlığı dolayısıyla Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e de teşekkür etti.
Mirziyoyev, dönem başkanlığını devralan Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a başarılar dileyerek, TDT’nin bir sonraki zirvesini gelecek yıl Özbekistan’da yüksek düzeyde gerçekleştirmeye hazır olduklarını bildirdi.
Azimov’un Genel Sekreter adaylığının desteklenmesi dolayısıyla da teşekkürlerini sunan Mirziyoyev, “Eminim ki yeni Genel Sekreter, Teşkilatımızın öncelikle görevlerini yerine getirilmesine ve işbirliğimizin daha da geliştirilmesine layıkıyla katkı sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.
Mirziyoyev, Ankara Zirvesi’nin düzenlenmesinin ortak hedeflerin gerçekleştirilmesi bakımından önemli bir adım olduğuna kaydederek “Biz bir olursak daha da güçlüyüz.” dedi.