Caparov: “Türkiye Erdoğan’ın liderliğinde siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik başarılarıyla uluslararası arenadaki itibarını artırdı”
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik başarılarıyla uluslararası arenadaki itibarını artırdığını söyledi.
Caparov, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nde konuştu.
Zengin tarihi ve kendine özgü mimarisiyle öne çıkan Ankara’da TDT 13. Zirvesi vesilesiyle liderlerle bir araya gelmekten büyük mutluluk duyduğunu belirten Caparov, Zirve’ye üst düzeyde ev sahipliği yaparak sıcak misafirperverlik gösteren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a en içten teşekkürlerini sundu.
Caparov, “Sizin ileri görüşlü liderliğiniz altında Türkiye, siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik ve diğer alanlarda büyük başarılara imza atarak uluslararası arenadaki itibarını artırmaya devam etmektedir.” dedi.
Türkiye’nin Orta Doğu’da kalıcı barışın tesis edilmesi için yürüttüğü aktif girişimleri takdirle karşıladıklarını bildiren Caparov, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ve Türk halkının Cumhuriyet Bayramı’nı en içten dileklerle kutladığını ifade etti.
Caparov, 2026’da TDT dönem başkanlığını başarıyla yürüten Azerbaycan’ın çalışmalarına dikkati çekerek, “Bu süre zarfında Teşkilat bünyesindeki işbirliğinin geliştirilmesine ve ortak girişimlerin ilerletilmesine büyük önem verilmiştir.” diye konuştu.
Caparov, “Türkiye’nin dönem başkanlığının, ortak çalışmamıza yeni bir ivme kazandıracağına ve karşılıklı verimli işbirliğimizin daha da genişletmesine katkı sağlayacağına inanıyorum.” dedi.
Zirve’nin temasına işaret eden Caparov, “Bu yalnızca Zirve’nin bir teması değil, tarihimizin derin kökleriyle geleceğe yönelik vizyonumuzu birbirine bağlayan ortak bir anlayıştır.” dedi.
Caparov, dilin manevi dünyanın özü, fikir birliğinin ise ortak hedeflerin temeli olduğunu belirterek, bu hedefleri hayata geçirmenin yolunun işbirliğinden geçtiğini söyledi.
Türk dünyasının büyük yazarı Cengiz Aytmatov’un, eserlerinde halklar arasındaki manevi yakınlığı ve evrensel insani değerleri daima yücelttiğini dile getiren Caparov, “Bugün bizim görevimiz, yüzyıllardır devam eden bağlarımızı güçlü bir ortaklığa dönüştürmektir.” diye konuştu.
Caparov, yaşanan jeopolitik ve ekonomik değişimlerin TDT ülkelerinin ortak hareket etmesini gerekli kıldığını vurgulayarak, “Bu koşullarda Türk Devletleri Teşkilatının önemi giderek artmaktadır. Ülkelerimizin coğrafi konumları, ekonomik imkanları ve doğal kaynakları, işbirliğinin genişletilmesi için uygun koşullar oluşturmaktadır. Kırgız Cumhuriyeti somut sonuçlara dayalı bir işbirliğinden yanadır.” ifadelerini kullandı.
Kırgızistan’ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin 2025’te 3,3 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Caparov, bir önceki yıla kıyasla yüzde 36 artış görüldüğüne dikkati çekti.
Caparov, karşılıklı ticaretin daha da artırılması potansiyelinden bahsederek, ortak yatırım projelerinin hayata geçirilmesi ve üretim zincirlerinin oluşturulmasını desteklediklerini bildirdi.
Kırgızistan’da kurulan Özel Finansal Yatırım Bölgesi “Tamçı”nın önemini vurgulayan Caparov, “Kardeş ülkelerimizin iş dünyası temsilcilerini Tamçı bölgesinin potansiyelinden yararlanmaya davet ediyorum.” dedi.
Ticari ve ekonomik işbirliği
Caparov, ulaştırma ve lojistik alanındaki işbirliğinin genişletilmesi gerektiğini söyleyerek, “Bu amaçla sınır işlemlerinin kolaylaştırılması ve yük taşımacılığının hızlandırılması için 2026 yılında Bişkek’te imzalanan Elektronik Uluslararası Mal Taşıma İrsaliyesi’nin uygulanmasına ilişkin mutabakat zaptı hayata geçirilmelidir.” diye konuştu.
“Türk devletlerinin transit potansiyelinin artırılması bakımından Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun Hazar Denizi üzerinden Orta Koridor’a bağlanması büyük bir önem taşımaktadır.” diyen Caparov, Kırgız hava yolu şirketlerinin Avrupa Birliği Hava Güvenliği listesinden çıkarılmasının ülkeler arasında yeni fırsatlar oluşturacağını söyledi.
Caparov, Kırgızistan’ın önemli hidroelektrik enerji potansiyeline ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi için geniş imkanlara sahip olduğunun altını çizerek, ülkenin hidroelektrik enerji potansiyelinin yalnızca yüzde 15’inin kullanıldığına işaret etti.
Bu alandaki başarılı işbirliğinin örneklerinden biri olarak Türk şirketi İhlas Holding’in katılımıyla hayata geçirilmekte olan Kazarman HES Kaskadı projesine dikkati çeken Caparov, enerji alanındaki karşılıklı yarara dayalı işbirliğini geliştirmek için yatırımcılara çağrıda bulundu.
Çevre, eğitim ve turizm alanındaki girişimler
Caparov, iklim değişikliği ve buzulların erimesinin teşkil ettiği risklerden bahsederek, dağ ekosistemlerinin korunmasına yönelik ortak projelerin hayata geçirilmesinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.
Kırgızistan’ın kuzeydoğusunda bulunan Issık Göl’ün korunması amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında bir “trust fonu” oluşturma girişimine değinen Caparov, bu girişimi desteklemek ve hayata geçirilmesine katkıda bulunmak için tüm ilgili ortakları işbirliğine çağırdı.
Caparov, Türk Yeşil Vizyonu girişiminin somut projelerle desteklenmesinin önemini vurgulayarak, Kırgızistan’ın 2027’de TDT Çevre Bakanları Toplantısı’na ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi ve liderleri Kırgızistan’da düzenlenecek İkinci Küresel Dağ Zirvesi “Bişkek+25″e davet etti.
Dijital dönüşüm, eğitim ve yeni teknolojiler alanındaki çalışmaları kararlılıkla sürdürdüklerini belirten Caparov, dijital kodeksin kabul edilmesi ve kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesini önemli reformlar arasında gösterdi.
Caparov, TDT çerçevesinde tecrübe paylaşımına yönelik işbirliğinin genişletilmesini önererek, özellikle Kırgızistan Yüksek Teknolojiler Parkı’nın imkanlarından yararlanarak ortak girişim projelerinin desteklenmesi ve Türk dillerinde yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesinin önem arz ettiğini söyledi.
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ve Türkiye Maarif Vakfı ile yapılan başarılı işbirliklerine dikkati çeken Caparov, diğer kardeş ülkelerle de ortak eğitim kurumlarının kurulmasını önerdi.
Caparov, “Ülkelerimizin zengin kültürel mirası, tarihi eserleri ve eşsiz doğal güzellikleri turizmin geliştirilmesi için geniş imkanlar sunmaktadır.” diyerek, Kırgızistan’da yıl boyunca faaliyet gösterecek ve 2 milyona kadar turist ağırlayabilecek “Ala-Too” turizm projesinden bahsetti.
İş insanlarını bu bölgede otel, restoran ve diğer tesislerin inşasına yönelik yatırım işbirliğine davet eden Caparov, “‘Türk Devletlerini Ziyaret Edin’ adlı turizm markasının oluşturulmasını ve ortak turizm rotalarının geliştirilmesini öneriyoruz. Bu sayede turistler bir ülkeye geldikten sonra diğer kardeş ülkeleri de ziyaret edebilecek ve tüm ülkeler için karşılıklı fayda sağlayan fırsatlar yaratılacaktır.” dedi.
Teşkilatın güçlendirilmesi
Caparov, TDT’nin gücünün yalnızca tarihi ve kültürel yakınlıkta değil, aynı zamanda ortak geleceği birlikte inşa etme yönündeki siyasi iradede yattığını belirterek, toplantıda alınacak kararların etkili şekilde uygulanmasının, teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine ve işbirliğinin yeni bir seviyeye taşınmasına katkı sağlayacağını vurguladı.
Görevini Mirvokhid Azimov’a devredecek TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’e katkılarından dolayı teşekkür eden Caparov, Azimov’a üstleneceği görevde başarılar diledi.
Caparov, Türkiye’yi TDT dönem başkanlığını üstlenmesi dolayısıyla tebrik ederek, “Türkiye’nin dönem başkanlığının, ortak çalışmamıza yeni bir ivme kazandıracağına ve karşılıklı verimli işbirliğimizin daha da genişletilmesine katkı sağlayacağına inanıyorum.” diye konuştu.
Kırgızistan TDT’nin faaliyetlerini geliştirmeyi amaçlayan girişimleri desteklemeye hazır olduğunu yineleyen Caparov, “Bu çerçevede 2027 yılında Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi’nin 5-6 Ağustos günlerinde Kırgızistan’da düzenlenmesini öneriyorum. Söz konusu toplantı işbirliğimizi derinleştirmek ve ortak projelerimizi ele almak için yeni fırsatlar yaratacaktır.” ifadelerini kullandı.