Sırbistan’daki öğrenci destekli siyasi hareket, Gazze’deki İsrail’in eylemlerini Filistin halkını yok etme amaçlı sistematik bir girişim olarak kınadı. Hareket, geçen ayki erken parlamento seçimlerindeki zaferinin ardından daha geniş bir dış politika ajandasının bir parçası olarak insani yardımları artırma taahhüdünde bulundu.
Hareket, “Öğrenci Planı” başlıklı bir politika belgesinde, Filistin meselesine yaklaşımını, komşu ülkelerle ilişkilerini, Avrupa entegrasyonunu ve Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin ile olan bağlarını ortaya koydu.
Belgede, “Halkımız soykırım ve etnik temizlik kurbanı olmanın ne anlama geldiğini iyi biliyor. Bu nedenle, Sırbistan’ın daha güçlü ülkelerin zayıf ulusları baskı altında tutmasına karşı çıkması gerektiği” vurgulandı. Ayrıca, “İsrail’in Gazze’de Filistin halkını yok etme girişimlerine ortak olmayacağız” denildi.
Hareket, Filistinlilere insani yardım sağlamayı da artırmayı taahhüt etti. Amaç, yaşam kurtarmak ve kayıpları azaltmak olarak belirlendi. Belgede, Filistinlilere verilen desteğin yanı sıra Sırbistan’ın ulusal çıkarlarına da güçlü bir vurgu yapıldığı görüldü.
Bosna-Hersek
Bosna-Hersek konusunda hareket, Bosna-Hersek’in Sırp çoğunluklu entitesi olan Republika Srpska’nın anayasal statüsünün ve yetkilerinin korunmasını savunuyor. Ayrıca, Bosna’daki uluslararası toplumun yüksek temsilcisine yasaların dayatılmasını ve bazı durumlarda seçilmiş veya atanmış yetkililerin görevden alınmasını sağlayan Bonn yetkilerinin gözden geçirilmesini öneriyor.
Hareket, yüksek temsilcinin atanmasının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden onay almasını gerektirmesi gerektiğini savunuyor. Ayrıca, 1995 Dayton Barış Anlaşması çerçevesinde yüksek temsilcinin yetkilerini aşan kararlar konusunda diplomatik ve hukuki girişimlerde bulunulmasını öneriyor.
Plan, ayrıca Sırbistan ile Republika Srpska arasında ticaret, enerji, ulaşım, tarım, turizm, eğitim ve kültür gibi birçok sektörde daha güçlü işbirlikleri çağrısında bulunuyor.
Kosova ve bölgesel ilişkiler
Kosova ile ilgili olarak hareket, Sırbistan’ın Kosova’nın bağımsızlığını ve uluslararası kuruluşlara üyeliğini kabul etmeyen uzun süredir devam eden tutumunu sürdürdüğünü vurguluyor. Kosova, 2008 yılında Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan etmiş ve ABD ile çoğu Avrupa Birliği üye ülkesi tarafından tanınmıştır. Belgrad ise, Kosova’nın bağımsızlığını hala reddetmekte ve bölgeyi Sırbistan’ın bir parçası olarak görmektedir.
Hareket, Karadağ ile çifte vatandaşlık sorunlarının çözümünü ve Hırvatistan’a dönen etnik Sırpların korunmasını öncelikli hale getirmeyi de öneriyor.
AB, Rusya, ABD ve Çin ile denge sağlama
Avrupa Birliği, Sırbistan için en önemli ekonomik ortak olarak belirleniyor. Hareket, Sırbistan’ın nihai üyeliği için gerekli reformların ilerletileceğini taahhüt ediyor. Belge, yargıdaki değişiklikler, temel hakların korunması, adalet ve güvenlik gibi alanların öncelikli olduğunu kaydediyor.
Aynı zamanda, Sırbistan’ın geleneksel ilişkisini Rusya ile sürdürmesi, Amerika Birleşik Devletleri ile stratejik işbirliğini geliştirmesi ve Çin ile ekonomik bağları genişletmesi gerektiğini vurguluyor. Hareket, Rusya’ya uygulanan yaptırımlara karşı çıkarak, bu yaptırımların siyasi ve güvenlik meselelerini çözmede etkili olmadığını savunuyor.
Bununla birlikte, Ukrayna dahil tüm ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne destek verdiklerini belirtiyorlar ve savaşın barışçıl bir çözümle sona erdirilmesini talep ediyorlar. AB aday ülkesi olan Sırbistan, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle blokun yaptırımlarına katılmayı reddederek, Avrupa entegrasyonu peşinde Rusya ile ilişkileri sürdürmeye çalışıyor.
Hükümete hazırlanan bir hareket
Öğrenci destekli liste, 25 Ekim’de yapılan erken parlamento seçimlerinde, Novi Sad’da 2024 yılında bir tren garı çatısının çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan kitlesel anti-hükümet protestolarının ardından kazandı.
Hareket, dış politikanın ötesinde medya reformları ve Sırbistan’ın silahlı kuvvetlerinin modernizasyonu gibi öneriler de ortaya koydu. Savunma gündemi, askeri harcamaların gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5’ine çıkarılması uzun vadeli hedefini içeriyor.