Japonya’nın ekonomisi, üçüncü çeyrekte beklenmedik bir şekilde daraldı. Resmi veriler, artan yaşam maliyetlerinin tüketici harcamalarını olumsuz etkilediğini ve hanelerin harcamalarını kısmak zorunda kaldığını gösterdi.
Brüt yurtiçi hasıla (GYH), bir önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış %0,1 oranında düştü; bu, Reuters anketinde beklentilerin ortalaması olan %0,3’lük bir büyümenin altında kalması anlamına geliyor. Önceki çeyrekte ise GYH %1,7 oranında büyümüştü.
Söz konusu gerileme, son dört çeyrek içinde yaşanan ilk düşüş oldu ve Japonya’nın ekonomik toparlanmasının dengesizliğini gözler önüne serdi. Haneler, artan ücretlere rağmen kalıcı enflasyondan etkilenmeye devam ediyor.
Yine de, politika yapıcılarının bu zayıflığı Japonya’nın ılımlı toparlanmasını engelleyen bir faktör olarak görmesi beklenmiyor. Şirketlerin güçlü faaliyetleri, yükselen reel ücretler ve yapay zeka ile ilgili yatırımlara olan talep büyümeyi destekliyor.
Daiwa Securities’ten kıdemli ekonomist Kento Minami, “Büyüme gerçekten negatif olsa da, sonuç hakkında aşırı karamsar olmaya gerek yok,” dedi. Minami, “İzlenimim, ılımlı büyümenin muhtemelen devam ettiği yönünde,” şeklinde ekledi.
Minami ayrıca, bu sonuçların Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) sıkılaştırma yolunu sekteye uğratmasının muhtemel olmadığını belirtti. Merkez bankası, enflasyon risklerine odaklanmaya devam ederken, iç fiyat baskılarının ve küresel ölçekteki yüksek faiz oranlarının gevşek bir politika değişikliğine pek imkan tanımayacağını ifade etti.
Tüketim %0,3 oranında düştü; bu da piyasa beklentisi olan %0,2’lik azalışın üzerinde bir rakam. Kalıcı fiyat baskıları ve çeyrek boyunca etkili olan kötü hava koşulları, hanehalkı harcamalarını olumsuz etkiledi. Önceki çeyrekte vergi ve düzenleme değişikliklerinden kaynaklanan geçici artışın ardından otomobil ve klima talepleri geri çekildi.
Sompo Institute Plus’tan kıdemli ekonomist Masato Koike, “Güçlü ücret artışları tüketimi desteklemelidir, ancak Orta Doğu’daki gerilimlerle ilişkili yüksek fiyatlar, hanehalklarının alım gücünü zorlamaya devam edecek,” dedi.
Özel talebin önemli bir motoru olan sabit sermaye yatırımları %1,6 artış gösterdi. Bu artış, iş gücünü azaltan teknolojilere ve yapay zeka ile ilgili projelere yapılan yatırımlarla desteklendi. Net dış talep, yani ihracat eksi ithalat, büyümeyi %0,6 oranında olumsuz etkiledi. İthalat, Japonya’nın Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu kesintilerin ardından tedarik çeşitlendirmesi yapmasının ardından, petrol ve diğer enerji alımlarıyla birlikte keskin bir şekilde arttı.
Japonya Ekonomi Bakanı Minoru Kiuchi, ileride istihdam ve gelir ortamındaki iyileşmelerin yanı sıra çeşitli politika önlemlerinin etkilerinin, ekonomide kademeli bir toparlanmayı desteklemesini beklediklerini belirtti. Ancak, “Orta Doğu’daki durumun etkilerini dikkatle izlemeye devam etmeleri gerektiğini” de vurguladı.
BOJ, ekonominin daha fazla faiz artırımlarına dayanıp dayanamayacağını değerlendirirken son verileri dikkatle inceleyecek. Enerji maliyetlerindeki inatçı yükseklik ve zayıf yen nedeniyle artan ithalat fiyatları enflasyonist baskıları artırıyor. Bu yıl, BOJ sıkılaştırma politikalarını sıklaştırarak Haziran ve Eylül ayında faiz artırımları gerçekleştirdi.
Pek çok analist, bir sonraki faiz artırımının en geç Aralık ayında gerçekleşmesini bekliyor. Meiji Yasuda Araştırma Enstitüsü’nden kıdemli ekonomist Kazutaka Maeda, “Tüketim zayıf kalmayı sürdürdü, bu da büyük ölçüde artan fiyatların bir sonucu,” diyerek BOJ’un faiz oranlarını artırmaya devam etmesi gerektiğine dikkat çekti.
Ancak Mizuho Securities’ten piyasa ekonomisti Ryosuke Katagi, eğer tüketici harcamalarındaki zayıflık devam ederse, bu durum BOJ yönetim kurulu üyeleri arasında farkları keskinleştirebilir. Dovish politika yapıcılar, zayıf özel tüketimi faiz artırımlarıyla temkinli ilerleme konusunda bir neden olarak dile getirebilir.
Japonya Merkez Ekonomi Araştırmaları Merkezi’nin 37 ekonomistin katılımıyla gerçekleştirdiği aylık anket, ekonominin 2026 mali yılında %0,89 ve 2027 mali yılında %1,02 büyümesini öngörüyor. Bu, ekonomistlerin büyümenin ılımlı fakat dayanıklı kalmaya devam edeceğini gösteriyor.
Japonya’nın uzun vadeli büyüme sorunları da gündemde. Uluslararası Para Fonu (IMF), ülkenin nominal dolar cinsinden 2027 yılında dünyanın altıncı en büyük ekonomisi konumuna düşeceğini, Hindistan ve İngiltere tarafından geçileceğini öngörüyor. Japonya şu anda Almanya’nın ardından dünyanın dördüncü büyük ekonomisi konumunda bulunuyor.
