Amerika Birleşik Devletleri, Danimarka ve Grönland hükümeti ile yaptığı tarihi bir güvenlik anlaşması çerçevesinde Grönland’da iki yeni askeri üs kuracak. Bu adım, Washington’un askeri varlığını genişletirken, stratejik öneme sahip bölgeyi Danimarka’nın egemenliğinde bırakacak.
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, bu anlaşmayı Salı günü New York’taki BM Genel Kurulu sırasında imzaladı. Anlaşma, Trump’ın Grönland üzerinde ABD kontrolü için yaptığı çağrıların ardından aylar süren müzakerelerin bir ürünü.
10 sayfalık anlaşma, Washington’a Grönland’ın güneyindeki Narsarsuaq ve doğusundaki Mestersvig’de yeni savunma alanları kurma izni veriyor. Üç taraf arasında operasyonel ve teknik detayların müzakere edilmesi bekleniyor.
Bu anlaşma, ABD’nin kuzeybatı Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü’nde operasyonları modernize etme ve genişletme imkanı da sunuyor. Trump, Salı günkü konuşmasında, ABD’nin “iki çok büyük askeri üs” inşa edeceğini belirtti.
Bu anlaşma, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığının önemli bir genişlemesini temsil ediyor. II. Dünya Savaşı sonrasında Washington, bu bölgede 17 üs ve tesisle binlerce asker bulundurmuştu. Ancak şu anda Pituffik’te yaklaşık 200 personel görev yapıyor.
Yeni anlaşmayla birlikte, ABD güçleri Grönland üzerinde geniş hareketlilik haklarına sahip olacak. Ayrıca, tarafların mutabık kalması durumunda ek savunma alanları kurulabilecek. Anlaşma, NATO dışında kalan ülkelerin Grönland’da kalıcı insanlı veya insansız askeri tesisler kurmasını yasaklıyor.
Hükümetler arası yapılan bu anlaşmanın hiçbir sabit sona erme tarihi yok. Grönland, Danimarka’dan bağımsız hale gelirse, NATO içinde kalacak ve Danimarka’nın hak ve yükümlülüklerini üstlenecek. Anlaşma, Trump’ın görevi döneminde Washington ile Avrupa müttefikleri arasındaki en tartışmalı konulardan birinin çözümüne yönelik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Danimarka Başbakanı Frederiksen, anlaşmayı uzun vadeli bir çözüm olarak destekleyerek Arktik güvenliği ve NATO’yu güçlendireceğini söyledi. Grönland’ın stratejik önemi, bölgedeki rekabetin artmasıyla birlikte daha da büyümüş durumda. Grönland’ın yaklaşık üçte ikisi Arktik Çember içinde yer alıyor ve eriyen deniz buzları, bölgedeki mineral kaynaklarına olan ilgiyi artırıyor.