Birleşmiş Milletler, 2001-2021 yılları arasında Afganistan’daki savaşın sivil kurbanlarının “adaletsizlik, tazminat veya hatta acılarının kabulü olmadan” bırakıldığını açıkladı. Kabil’de AFP’ye konuşan bir adam, “dünyanın bizi unuttuğunu” dile getirdi.
ABD, 11 Eylül 2001’deki saldırıların ardından Afganistan’da “askeri müdahale” başlatarak, sivil halka büyük zararlar veren iki on yıllık bir çatışma sürecini tetikledi.
BM Afganistan Misyonu (UNAMA), Taliban isyancıları, DEAŞ terör örgütü ve Afgan Cumhuriyeti ile ABD liderliğindeki uluslararası koalisyonun operasyonları sırasında 40.000’den fazla sivilin hayatını kaybettiğini, 77.000 sivilin de yaralandığını bildirdi.
UNAMA, 2009 yılından beri bu çatışma dönemindeki sivil kayıpları belgelemekte ve yakın tarihli bir çalışmada, yaklaşık 200 kurbanın yüzde 95’inin “psikolojik zarar” yaşadığını belirtti. Adalet arayışında bulunan çoğu kurban ise “başarısız oldu”.
Bundan 2006’da “Barış, Uzlaşma ve Adalet” için bir eylem planı başlatılmıştı ancak bu plan “tam olarak uygulanmadı.” 2020’de yapılan ABD-Taliban barış anlaşması ise, sivil hakları, adalet veya hesap verebilirlik için özel hükümler içermemekteydi.
Taliban yönetiminin iktidara dönmesinin ardından bir af yasası çıkardığı ve insani hukuk ihlalleriyle ilgili kamuya açık bir soruşturma başlatma niyetinde olmadığı bildiriliyor. UNAMA, “Faili sorumlu tutma çabaları sınırlı kaldı ve çeşitli engellerle karşılaştı” sonucunu paylaştı.