Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), Fiber Optik Ek Protokolü’nde yapılan iyileştirmeleri gördüklerini bundan sonraki aşamada bu güvencelerin uygulamada karşılık bulmasını, ölçülebilir olmasını ve kamuoyu tarafından denetlenebilir hale gelmesini beklediklerini kaydetti.
Oda Başkanı Esat Gürhan yaptığı yazılı açıklamada, 19 Ağustos’ta Ankara’da imzalanan Fiber Optik Ek Protokolü’nün, Cumhuriyet Meclisi’ndeki onay sürecinin ardından 69/2026 sayılı Onay Yasası kapsamında 18 Eylül’de Resmi Gazete’de yayımlanarak, yürürlüğe girdiğini ifade etti.
Odanın daha önce kamuoyuyla paylaştığı teknik ve kurumsal değerlendirmeler ile yürürlüğe giren Ek Protokol birlikte incelendiğinde, bazı önemli konularda daha açık düzenlemeler getirildiğini kaydeden Gürhan, şöyle devam etti:
“Telekomünikasyon Dairesi’nin kendi altyapısını geliştirme ve devletin ihtiyaçları doğrultusunda kullanma hakkının korunması, mevcut kamu altyapısının kullanımının belirli idari ve düzenleyici mekanizmalara bağlanması, yatırım sürecinin sonunda ilgili altyapının KKTC Devletine devrine ilişkin hükümlerin açıklığa kavuşturulması, BTHK’nın piyasa analizi ve düzenleyici rolünün korunması ve FTTH sistemlerinin KKTC sınırları içerisinde barındırılmasının esas alınması bu kapsamda önemli düzenlemelerdir.”
Uygulama sürecinin teknik, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla sürekli izlenmesi gerektiğine inanç belirten Gürhan, açık ve ayrım gözetmeyen toptan erişim koşullarının oluşturulmasını, internet servis sağlayıcıları arasında adil rekabet ortamının korunmasını, toptan erişim tarifelerinin şeffaf, öngörülebilir ve düzenleyici denetime açık olmasını, vatandaşların aldığı hizmetin hız, gecikme, erişilebilirlik, kesinti süreleri ve hizmet sürekliliği gibi ölçülebilir göstergelerle takip edilmesini istedi.
Fiber altyapının fiziksel ve mantıksal yedekliliğinin sağlanmasını, afet ve olağanüstü durumlarda haberleşmenin sürdürülebilirliğini sağlayacak ulusal haberleşme ve felaket kurtarma planlarının oluşturulmasını, ülkenin uluslararası internet bağlantılarında alternatif ve yedekli güzergâhların geliştirilmesini de talep eden Gürhan, veri merkezleri, trafik yönetimi, kayıt sistemleri ve kritik bilişim altyapılarında siber güvenlik ve veri egemenliği ilkelerinin korunmasını, BTHK’nın bağımsız, etkin ve şeffaf düzenleyici-denetleyici rolünün güçlendirilmesini, Telekomünikasyon Dairesi’nin teknik kapasitesinin ve kamu haberleşme altyapısındaki kurumsal rolünün korunmasını istedi.
Projede yerel mühendislerin, bilişim uzmanlarının ve teknik insan kaynağının etkin biçimde yer almasını önemli gördüklerini de ifade eden Esat Gürhan, gerçek teknoloji transferinin; sistemlerin tasarlanması, kurulması, işletilmesi, güvenliğinin sağlanması ve geliştirilmesine ilişkin bilgi ve yetkinliğin de ülkede oluşturulması anlamına geldiğini kaydetti.
“Fiber Optik Altyapı Teknik İzleme ve İstişare Platformu kurulmasını öneriyoruz”
Oda Başkanı Gürhan, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı koordinasyonunda; BTHK, Telekomünikasyon Dairesi, Bilgisayar Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, TEL-SEN, ilgili üniversiteler ve gerekli görülecek diğer teknik/sektörel paydaşların temsil edildiği bir “Fiber Optik Altyapı Teknik İzleme ve İstişare Platformu” oluşturulmasını da önerdi.
Gürhan, bu yapının; uygulamanın teknik sonuçlarını değerlendiren, sorunları erken aşamada tespit eden, farklı uzmanlıkların sürece katkısını sağlayan ve karar vericilere teknik görüş sunan bir istişare mekanizması olarak çalışması gerektiği görüşünü belirtti.
Oda Başkanı Gürhan, “Fiber yatırımlarını ve ülkemizin dijital altyapısının geliştirilmesini destekliyoruz. Bununla birlikte yatırımların kamu yararı, şeffaflık, rekabet, teknik kalite, siber güvenlik, veri egemenliği ve sürdürülebilirlik ilkelerinden taviz verilmeden gerçekleştirilmesi gerektiğine inanıyoruz.” dedi.