Geçtiğimiz hafta X platformunda, Türk ve Güney Koreli kullanıcılar arasında gerçekleşen dikkat çekici bir tartışmaya rastladım. Karşılıklı hakaretler, ulusal stereotipler ve kişisel saldırılar çokça yer aldı. Bu tartışmanın ilginç yanı ise yalnızca çirkinliği değil, Türk ve Korelilerin bu çatışmada yer almasıydı.
Türkiye ve Güney Kore, uzun yıllardır sıcak ilişkilere sahip. Kore Savaşı’nda savaşan Türk askerlerinin anıları, bu ilişkide önemli bir yere sahiptir ve Türk yetkililer bu bağı genellikle dostluk ve “kan kardeşliği” olarak tanımlamaktadır. Bu durum, X’teki olayın daha da tuhaf olmasına yol açtı.
Tartışma, Güney Koreli oyuncu Kim Go-eun hakkında yapılan masum görünen bir Türk paylaşımıyla başladı. Bir Türk kullanıcı, Kim’i “gerçekten Koreli gözüken en güzel Koreli” olarak tanımladı. Paylaşım, Koreli kullanıcılar arasında yayıldıkça, ifadenin “gerçek” bir Korelinin nasıl görünmesi gerektiğini stereotipik bir şekilde tanımladığı yorumlarına yol açtı. Anlaşmazlık hızla kötüye giden bir tartışmaya dönüşerek, görünüm, ekonomik durum ve hatta Kore Savaşı gibi konulara kadar uzandı. Orijinal paylaşıma sahip kullanıcı, ifadenin yanlış anlaşıldığını ve bir övgü niyeti taşıdığını belirtti. 12 Ağustos itibarıyla Türk medyası, bu durumu online bir “Korea-Türkiye kavgası” olarak haber yapmaya başladı.
Bu önemsiz gibi görünen olayın neden bu kadar hızlı bir şekilde büyüdüğünü merak ederek, benzer durumları incelemeye başladım. Buldum ki, bulduğum şey orijinal tartışmadan daha ilginçti.
Yılın başlarında, Kuala Lumpur’daki bir K-pop konserinde hayran davranışlarıyla ilgili bir tartışma, Güneydoğu Asya ve Güney Kore’den kullanıcıları kapsayan çevrimiçi bir çatışmaya dönüştü ve boykot çağrıları ile #SEAblings etiketiyle sonuçlandı. Dünya Kupası sırasında Brezilyalı kullanıcılarla yaşanan ayrı bir tartışma, Güney Koreli futbolcu Cho Gue-sung’un bronz teni üzerinden başladı ve Kore güzellik standartları, cilt açıcılar ve kozmetik cerrahi üzerine tartışmalara yol açtı.
Çinli kullanıcılarla yaşanan tartışmalar ise farklı tetikleyicilere sahip: Kimchi, hanbok, tarih ve “Lunar New Year” veya “Chinese New Year” ifadesinin kullanımı gibi konular kültürel sahiplik tartışmalarına dönüşebiliyor. Şubat ayında G-Dragon, Dubai konserinde “Lunar New Year” ifadesini kullandığı için bazı Çinli hayranlardan eleştiri aldı.
Tüm bu tartışmaların tek bir sebebi yok. Çin-Kore gerilimleri, genellikle tarihi ve kültürel iddiaların çatışmasıyla bağlantılı. Japonya-Kore tartışmaları ise sömürge tarihinin ağırlığını taşıyor. Güneydoğu Asya örnekleri ise ırk, statü ve hayranlık kültürünü içeriyor. Ancak, tartışmalar genellikle benzer bir süreci takip ediyor: Bireyler arasındaki anlaşmazlıklar, ulusal gruplar arasındaki çatışma olarak yeniden çerçeveleniyor.
Güney Kore’nin olağanüstü kültürel yükselişi, bu durumu açıklamaya yardımcı olabilir. Hallyu, ya da Kore Dalgası, milliyetçilik, yabancı düşmanlığı veya çevrimiçi düşmanlığı yaratmadı. Ancak, yumuşak güç, toplumlar arasındaki teması değiştirdi. Güney Kore hakkında düşünmek için çok az neden olan milyonlarca insan, şimdi Kore dizilerini izliyor, K-pop yıldızlarını takip ediyor, Korece öğreniyor ve Kore güzellik standartlarını tartışıyor. Artan hayranlık, daha fazla incelemeyi de beraberinde getiriyor.
Kültürel başarı ile ulusal öz saygı arasındaki bağlantıyı gösteren akademik çalışmalar uzun yıllardır mevcut. 2011 yılında Jeongsuk Joo, Kore popüler kültürünün uluslararası yükselişi ile “pop milliyetçiliği” olarak adlandırdığı olguyu inceledi. Youna Kim, Kore Dalgası’nın yumuşak güç ve kültürel milliyetçilik üzerindeki etkilerini de araştırdı.
Ulusal gurur ile sosyal psikologların “toplumsal narsizm” dediği arasında önemli bir ayrım var. Kültürel başarılarla ilgili gurur bir sorun değildir. Ancak, grup üyeleri, olağanüstü durumlarının dışarıdan tanınması gerektiğini düşündüğünde, bu gurur riskli hale gelebiliyor. Agnieszka Golec de Zavala’nın yürüttüğü araştırmalar, grubun imajına yönelik algılanan tehditler altında, toplumsal narsizmin karşılık olarak grup çatışmasını öngörebileceğini buldu.
Bu durumu Hallyu’ya dikkatli bir şekilde uygulandığında, bir idol, oyuncu veya sosyal pratiğe yönelik eleştirilerin bazen yalnızca bir eleştiri olarak değil, Kore’nin kendisine bir yargı olarak görülebileceğini açıklar. Sosyal medya bunun geri kalanını yapar: Bireysel kullanıcılar, ulusların temsilcileri haline gelir, ekran görüntüleri dil engellerini aşar, makine çevirisi nüansları ortadan kaldırır ve provokatif yanıtlar, ölçülü olanlardan daha hızlı yayılır.
Tüm bunlar, Güney Kore’nin kültürel başarısını gölgede bırakmaz. Hallyu, son yılların en etkileyici yumuşak güç başarılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak, Korelilerin bu başarıya yönelik bir riskin de farkında olmaları gerekiyor.
Görünür, yüksek profilli Koreli kullanıcılar, eleştirilere veya yanlış anlamalara ırkçı hakaretler, ulusal stereotipler veya diğer toplumlardan küçümseyici bir tavırla yanıt verdiklerinde, yalnızca anlamsız çevrimiçi kavgalarla uğraşmıyorlar. Onlar, Güney Kore’nin hükümeti, kültürel endüstrileri ve sanatçılarının onlarca yıl boyunca inşa ettiği imajı zedeleme riski taşıyor.
Tehlike, ulusal gururda değil. Korelilerin ülkelerinin dönüşümünden dolayı gurur duyması gerekmektedir. Sorun, bu gururun sürekli bir tanınma talebine dönüşmesi ya da Kore kültürüne yönelik her eleştirinin ulus üzerine bir saldırı olarak algılanmasıyla başlıyor. Sağlıklı bir özgüvenin toplumsal narsizme dönüşmesine izin verilmemelidir.
Korelilerin sosyal medyanın bazı kesimleri, Türkleri, Güneydoğu Asyalıları, Brezilyalıları, Çinlileri veya Japonları, her an kendilerini küçümsediklerinde ulusal düşmanlar olarak görmeye devam ederlerse, bunun maliyeti, Hallyu’nun başarıyla biriktirdiği en değerli şey olan iyi niyet olacaktır.
Yumuşak güç inşa etmek on yıllar alabilir. Sosyal medya çağında, bu güç hızla aşınabilir.