“Deniz çayırlarının uygun bilimsel yöntemlerle farklı alanlara taşınması ve yeniden gelişim göstermesinin mümkün”
Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ), Fen ve Edebiyat Fakültesi Biyolojik Bilimler Bölüm Başkanı ve Sualtı Araştırma ve Görüntüleme Merkezi (SAGEM) Başkanı Yrd. Doç. Dr. Burak Ali Çiçek ve SAGEM ekibi, Muğla’nın Milas kıyılarında yürütülen Posidonia Oceanica (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi’nin bilimsel süreçlerini yönetiyor.
DAÜ’den verilen bilgiye göre, DAÜ, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Yeniköy Kemerköy Enerji iş birliğinde yürütülen proje kapsamında deniz çayırlarının farklı yöntemlerle taşınması, dikilmesi ve rehabilitasyon süreçlerini bilimsel olarak izlenirken, elde edilen sonuçlar Akdeniz’deki denizel ekosistemlerin korunmasına yönelik veriler ortaya koyuyor.
Çiçek: “Bölgenin ekolojik koşullarına göre yürütülen çalışmaların sonuçların yüksek başarı oranlarına ulaştı”
Projenin bilimsel süreçlerini yöneten Yrd. Doç. Dr. Burak Ali Çiçek, çalışmaların Türkiye’de deniz çayırlarının rehabilitasyonuna yönelik uygulanabilir yöntemlerin geliştirilmesi açısından önemli bir bilimsel deneyim sunduğunu belirtti. Farklı derinliklerde transplantasyon ve implantasyon yöntemlerinin uygulandığını ifade eden Yrd. Doç. Dr. Çiçek, çalışmaların bölgenin ekolojik koşulları dikkate alınarak yürütüldüğünü ve elde edilen sonuçların yüksek başarı oranlarına ulaştığını kaydetti.
Yaklaşık üç yıllık izleme sonuçlarına göre, proje kapsamında taşınan 200’den fazla deniz çayırı öbeğinin yaklaşık yüzde 90’ı sağlıklı şekilde gelişimini sürdürürken, dikilen bin 300 fidenin yaklaşık yüzde 70’inin yaşamını devam ettirdiğini belirten, Yrd. Doç. Dr. Çiçek, elde edilen sonuçların deniz çayırlarının uygun bilimsel yöntemlerle farklı alanlara taşınması ve yeniden gelişim göstermesinin mümkün olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.
Deniz çayırlarının yalnızca denizel biyolojik çeşitlilik açısından değil, iklim değişikliğiyle mücadele açısından da büyük önem taşıdığını belirten Yrd. Doç. Çiçek, Posidonia Oceanica ekosistemlerinin önemli mavi karbon alanları arasında yer aldığını ifade etti. Yrd. Doç. Çiçek, deniz çayırlarının karbon depolama ve oksijen üretiminin yanı sıra kıyıların erozyona karşı korunmasına, su kalitesinin iyileştirilmesine ve çok sayıda denizel canlı türüne yaşam alanı sağlanmasına katkıda bulunduğunu aktardı.
“Bilimsel çalışmalar yeni aşamaya taşınacak”
Projenin bundan sonraki aşamalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Yrd. Doç. Dr. Çiçek, deniz çayırlarının yosun değil, çiçekli bir bitki olduğuna dikkat çekti. Çalışmaların ilerleyen döneminde deniz çayırlarının doğal tohumlanma süreçlerinin izlenmesinin ve elde edilen tohumlardan fide yetiştirilerek yeni implantasyon çalışmalarının gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Yrd. Doç. Dr. Çiçek, bu çalışmaların deniz çayırlarının yalnızca mevcut alanlarda korunmasına değil, uygun yöntemler geliştirilerek zarar görmüş denizel habitatların yeniden iyileştirilmesine de katkı sağlayacağını ifade etti.
DAÜ’nün denizel biyolojik çeşitlilik, deniz çayırları, kıyı ekosistemleri ve sualtı araştırmaları alanındaki akademik birikiminin projeye önemli bir bilimsel katkı sunduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Çiçek, üniversitelerin sahip olduğu araştırma altyapısı ve saha deneyiminin kamu ve özel sektör iş birlikleriyle somut çevre projelerine dönüştürülmesinin önemine vurgu yaptı.
Milas kıyılarında yürütülen projenin, bilimsel araştırmaların doğrudan sahadaki koruma ve rehabilitasyon çalışmalarına aktarılması açısından önemli bir örnek oluşturduğunu ifade eden Yrd. Doç. Dr. Çiçek, elde edilen deneyimlerin farklı kıyı alanlarında yürütülecek deniz çayırı koruma ve rehabilitasyon çalışmalarına da katkı sağlayabileceğini kaydetti.
