Halkın Partisi (HP) Sözcüsü Aral Moral, Türkiye ile karşılıklı sicil paylaşımı yapılarak, polis sayısının artırılması, kayıt dışı yaşamın önlenmesi ve yabancı işçi ile öğrencilerin daha etkin takip edilmesi gerektiğini söyledi.
HP’den yapılan açıklamaya göre Moral, güvenlik, muhaceret, çalışma izinleri, yükseköğrenim ve yurttaşlık uygulamalarına ilişkin partisinin önerilerini açıkladı.
Moral, yabancı işçi getirilmesinde aracıların devreden çıkarılarak yetkinin ilgili devlet kurumunda toplanmasını, ön izin sistemindeki suistimallerin önlenmesini, işçilerden mesleki yeterlilik belgesi istenmesini ve Yurttaşlık Yasası’nın güncellenmesini önerdi.
“Sicil paylaşımı yapılmalı, Polis Teşkilat Yasası güncellenmeli”
Moral, ülkeye girişlerde Türkiye ile karşılıklı sicil ve veri paylaşımı yapılması gerektiğini belirterek, bu sayede ağır suç işlemiş veya suç işleme riski taşıdığı değerlendirilen kişilerin ülkeye girişlerinin daha etkin denetlenebileceğini söyledi.
Nüfus, araç sayısı ve geçiş kapılarındaki artış nedeniyle polis kadrosunun günün koşullarına göre artırılması gerektiği görüşünü dile getiren Moral, bunun için 1984 tarihli Polis Teşkilat Yasası’nın güncellenerek, sağlıklı nüfus verilerine ulaşılması amacıyla sayım yapılmasını istedi.
“Kayıt dışı yaşayanlar takip edilmeli, öğrenciler için teminat sistemi kurulmalı”
Göç Takip Merkezi’nin denetimlerinde kayıt dışı yaşadığı belirlenen kişilerle ilgili gerekli işlemlerin başlatılıp başlatılmadığını soran Moral, bu kişilerin ülkeye geliş amaçlarının, kim tarafından getirildiklerinin, nerede kaldıklarının ve geçimlerini nasıl sağladıklarının araştırılması gerektiğini söyledi.
Kayıt dışı çalışan kişiler kadar onları çalıştıran işverenlerin de sorumlu olduğunu savunan Moral, “Bu kişilerin ülkeye hangi amaçla geldiğini, kimin tarafından getirildiğini araştırmak gerekiyor. Nerede kaldıklarına ve geçimlerini nasıl sağladıklarına da bakılmalı.” dedi.
Öğrenci olarak ülkeye gelen bazı kişilerin eğitim kurumlarıyla ilişkilerinin kesilmesinin ardından kayıt dışı duruma düştüğünü ve yasa dışı faaliyetlere karıştığını ileri süren Moral, ülkelerine dönüşlerinin sağlanabilmesi için önceden teminat yatırılması veya üniversiteler bünyesinde ortak bir teminat havuzu oluşturulmasını önerdi.
Yabancı işçi getirilmesi ve ön izin sistemine ilişkin öneriler
Yabancı işçi getirilmesinde danışmanlık adı altında faaliyet gösteren aracıların devreden çıkarılması gerektiğini savunan Moral, işlemlerin yalnızca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı ilgili daire tarafından yürütülmesi görüşünü dile getirdi.
Pakistan ve Bangladeş gibi İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle devlet veya bakanlıklar düzeyinde anlaşmalar yapılmasını öneren Moral, yabancı işçilerin aracılar yerine doğrudan kamu kurumları üzerinden getirilmesi gerektiğini söyledi.
Ön izin sisteminin daha sıkı denetlenmesini isteyen Moral, başvuru yapan işletmelerin faaliyet alanları ile iş sözleşmelerinin incelenmesini, getirdikleri işçilerin çalışma izinlerini tamamlamayan işverenlere yeni izin verilmemesini ve gerekli yaptırımların uygulanmasını talep etti.
Yabancı işçiler için belge ve yurt dışına çıkış şartı
Moral, ön izinle getirilecek işçilerden yapacakları işe ilişkin resmi makamlarca onaylı ustalık veya eğitim belgesi istenerek sertifikalı sisteme geçilmesi de gerektiğini söyledi.
Çalışma İzinleri Tüzüğü’ndeki dört yıllık sürenin eksiksiz uygulanmasını isteyen Moral, “Dört yıl arka arkaya çalışma izni alan kişilere, dördüncü yılın sonunda 45 gün yurt dışına çıkma zorunluluğu getirilmişti.” ifadelerini kullandı.
Moral’dan “Af” eleştirisi
Afların sürekli gündeme gelmesinin devletin denetim zafiyetinden kaynaklandığını savunan Moral, ilgili dairelerin teşkilat yasalarının güncellenerek personel sayılarının artırılması çağrısında bulundu.
Personel ihtiyacının siyasi istihdamlar yerine Kamu Hizmeti Komisyonu aracılığıyla yapılacak nitelikli istihdamlarla karşılanması görüşünü dile getiren Moral, “Kayıt dışı kara paranın” suç olaylarını da beraberinde getirdiğini ileri sürdü.
“Yurttaşlık Yasası güncellenmeli”
Yurttaşlık Yasası’nın güncellenmesi gerektiğini de savunan Moral, HP’nin çalışma iznine dayalı yurttaşlığa son verilmesi yönündeki tutumunun net olduğunu söyledi.
HP’nin hükümet ortağı olduğu dönemde bu yönde bir yasa tasarısı hazırladığını ifade eden Moral, “Toplumda infiale yol açan ve toplum yapısını bozucu nitelikteki ağır suçlarda yurttaşlığın iptali de gündeme alınmalıdır.” görüşünü dile getirdi.