NATO müttefikleri Kanada ve Türkiye, Başbakan Mark Carney’in bu hafta sonu yapacağı ziyaret sırasında savunma ve enerji gibi dört alanda ikili işbirliğini derinleştirmeyi amaçlayan bir ortak deklarasyonu imzalamayı planlıyor. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa göre, bu deklarasyon ekonomik işbirliğini de kapsayacak ve ikili serbest ticaret görüşmelerini ilerletmeyi hedefleyecek.
Bunun yanı sıra sosyal ve diplomatik bağların güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da yapılacak. İki ülke, belirlenen alanlarda eylem planları hazırlamak amacıyla komiteler kuracak.
Carney, Türkiye’ye özel bir ikili ziyaret gerçekleştiren ilk Kanada Başbakanı olacak. Perşembe günü Ankara’da Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelecek, ardından Cuma günü İstanbul’da Türk iş insanlarıyla görüşecek.
Carney’in bu ziyaretinin, Amerika Birleşik Devletleri’ne olan ticaret bağımlılığını azaltmak ve bölgesel güçlerle ortaklıkları güçlendirmek amacı taşıdığı belirtiliyor. Bu çabalar, Washington ile yaşanan zararlı ticaret savaşının ve Trump yönetimiyle giderek kötüleşen ilişkilerin ortasında sürdürülüyor.
Kanada hükümetinden bir yetkili, ziyarette hangi özel deklarasyon, anlaşma veya anlaşmaların imzalanacağına yönelik bilgi vermekten kaçındı. Carney, Erdoğan ile ticaret ve yatırım, enerji, savunma ve güvenlik ile halklar arası işbirliğini ilerletmek amacıyla görüşecek. Cuma günü Türkiye’deki şirketlerle yapılacak görüşmeler ise ikili ticaret ve yatırımların güçlendirilmesi ile ticari iş birliği için yeni fırsatlar yaratmayı hedefliyor. Kanada’nın Türkiye’nin havacılık, savunma, enerji, madencilik, yüksek teknoloji ve tarım sektörlerine özel bir ilgi duyduğu ifade edildi.
Türk Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Carney’in ziyareti sırasında enerji konularının özellikle nükleer enerji gibi öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını belirtti. Türkiye’nin Kanada’dan sıvılaştırılmış doğal gaz alımını da görüşmelerde ele alması bekleniyor. Ayrıca Kanada’nın CANDU firmasının Türkiye’nin Karadeniz kıyısında planlanan nükleer santrali inşa etme teklifinin fizibilitesini incelemek için bir çalışma grubu oluşturulması planlanıyor.
Türkiye, CANDU’ya sahip olan Kanada mühendislik firması AtkinsRealis ve Güney Kore’nin Kore Elektrik Gücü Kurumu ile Çin’in Devlet Enerji Yatırım Şirketi ile ikinci ve üçüncü nükleer santrallerinin inşası konusunda görüşmeler yapıyor. Türkiye’nin ilk nükleer santralini ise Rusya’nın Rosatom inşa ediyor.
Savunma sektörü konularında ise insansız hava araçları ve deniz işbirliğine odaklanılması bekleniyor. Kanada, 2024’te Türkiye ile ilişkileri normalleştirmek amacıyla Türkiye’ye yapılan silah ihracat kısıtlamalarını kaldırdı. Carney’in ziyaretinde Dışişleri Bakanı Anita Anand ve Enerji Bakanı Tim Hodgson da kendisine eşlik edecek.
Carney, Çalık Holding ve Sabancı Holding gibi enerji firmalarıyla savunma şirketlerinin yöneticileriyle de görüşecek. Türk savunma analistlerine göre, Trump’ın Kanada’ya karşı izlediği politikalar, mühimmat üretimi, insansız hava araçları ve deniz sistemleri alanında yakın işbirliği fırsatları sağlamış bulunuyor. Ancak, yakın vadede büyük anlaşmaların imzalanmasının pek olası olmadığı ifade ediliyor.