Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, 30 Ağustos’ta meydana gelen Filo Jet feribot faciasının ardından, 14 kişinin hayatını kaybetmesi ve 14 kişinin kaybolmasının oluşturduğu siyasi çalkantıyla birlikte, 6 Aralık’ta yapılacak erken genel seçimler için adım atmaya başladı.
50 milletvekilinden oluşan parlamento, yasanın Komiteye hızlandırılmış inceleme için gönderilmesi yönünde oy kullandı. Bu gelişme, Kıbrıs Time haber sitesinde de yer aldı.
Oylama, sadece komite incelemesini hızlandırırken, önerinin parlamentoya geri dönmesi ve kesinleşmesi için en az 26 oy alması gerekiyor.
Eğer kabul edilirse, genel ve yerel seçimler aynı günde yapılacak ve 2027’de yapılması planlanan genel seçimler öne alınacak.
Başbakan Ünal Üstel, hükümetin bu planı Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ile yapılan görüşmeler sonucunda hazırladığını ve kamu maliyetlerini azaltarak iki seçim kampanyası yapılmasını önleyeceğini savundu.
Facia, üç partiden oluşan koalisyonu sarstı ve oylama için parlamentodaki hesapları değiştirdi. Üstel, 30 Ağustos’taki kazadan sonra Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Erhan Arıklı’yı görevden aldı, bu da Arıklı’nın Yeniden Doğuş Partisi’nin (YDP) hükümetten ayrılmasına neden oldu.
YDP’li iki milletvekili, Üstel’in Ulusal Birlik Partisi (UBP) ve Demokrat Parti (DP) ile birlikte hükümeti yürütüyordu, ancak partinin ayrılması, hükümet desteğini 25’e düşürdü.
Koalisyon 2022’de 29 milletvekiliyle başladı, ancak daha önceki istifalar sonucu bu sayı 27’ye düştü. Arıklı, feribot faciasında sorumluluğu reddetti ve feribotun batmadan yaklaşık iki buçuk ay önce Türkiye’de denetimden geçtiğini kaydetti.
Parlamento, acil oturumda aynı zamanda Seçim ve Referandum Yasası’nda, seçmenlerin farklı parti listelerinden aday seçmesine olanak tanıyan ‘karışık oy’ sistemini sona erdiren bir değişiklik yaptı.
Muhalefetteki Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) milletvekilleri, bu sistemin sonlandırılmasını desteklediklerini ancak seçim tarihine üç ay kala değişiklik yapılmasına karşı çıktıklarını belirtti.
CTP lideri Sıla Usar İncirli, hükümeti feribot faciasını araştırmak için muhalefetin talep ettiği özel oturuma seçim tedbirleri ve diğer yasaları eklemekle “fırsatçılık” yapmakla suçladı.
Ayrıca, facianın nedenlerini, feribotun izinlerini ve denetimlerini, olası ihmal ve idari sorumluluğu incelemek üzere beş kişilik bir komite kuruldu. Komitede UBP’den üç, CTP’den ise iki üye bulunuyor, UBP milletvekili Sunat Atun ise başkan olarak seçildi.
Resmi verilere göre, 259 yolcu ve sekiz mürettebatı bulunan feribottan 239 kişi kurtarıldı, 14 kişi hayatını kaybetti ve 14 kişi kayboldu.
Filo Jet, 30 Ağustos’ta Girne’den Türkiye’nin güney kıyısındaki Taşucu’na hareket etti ve su almaya başladıktan sonra 554 metre derinlikte battı.
Girne mahkemesi, polis soruşturması kapsamında iki kaptan ve yedi kişinin gözaltı süresini yedi gün daha uzattı. Polis, 294 ifade alırken beş kişiyi daha arıyor ve feribotun kara kutusunu bulamadı.
Kıbrıs, 1974’ten beri bölünmüş durumda; Türkiye, Yunanistan destekli bir darbenin ardından adanın kuzey üçüncüsünü kontrol altına alarak işgal yapmıştı. 1983 yılında kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yalnızca Türkiye tarafından tanınırken, uluslararası alanda tanınan Kıbrıs Cumhuriyeti güneyde ve 2004’te Avrupa Birliği’ne katılmıştır.