Mısır, Kıbrıs ve Yunanistan ile doğalgaz bağlantı ve işleme projelerini ilerletiyor. Hedef, Doğu Akdeniz gazını Avrupa pazarlarına ulaştırmak.
Mısır hükümeti, keşfedilen gaz kaynaklarını üretim ve ticari projelere dönüştürme taahhüdünde bulunuyor.
Petrol ve Mineraller Bakanı Karim Badawi, Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou ve Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos ile bir araya geldiği toplantıda, Doğu Akdeniz gazının geliştirilmesi ve bölgesel kaynakların Avrupa pazarlarına bağlanmasının önemini vurguladı.
Toplantı, Atina’da Doğu Akdeniz Gaz Forumu’nun (EMGF) yüksek düzeyli yuvarlak masa toplantısının yan etkinliği olarak gerçekleştirildi.
Bakan Badawi, Mısır’ın altyapısının, Doğu Akdeniz kaynakları ve Avrupa ağları ile entegrasyonunun, Mısır’ı bölgesel bir gaz ticaret merkezi haline getireceğini belirtti.
Dikey Gaz Koridoru
Yuvarlak masa toplantısına katılan bakanlar, Dikey Gaz Koridoru’nun Doğu Akdeniz gazının Güney ve Orta Avrupa’ya ulaşmasını sağlama, arz çeşitliliğini destekleme ve bölgesel enerji bağlantısını güçlendirme rolüne dikkat çekti.
Koro, tek bir boru hattı değil, mevcut gaz ağlarını Yunanistan’dan kuzeyde Bulgaristan ve Romanya üzerinden Moldova ve Ukrayna’ya bağlayan bir sistemdir. Yunan terminaline ulaşan LNG’nin daha derin Avrupa pazarlarına ulaşmasını sağlıyor. Mısır, bu koridor için potansiyel gaz kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Cronos gaz sahası
Cronos gaz sahası, Kahire ve Lefkoşa arasındaki yeni iş birliği modelini test etme potansiyeli en yüksek projelerden biri olarak öne çıkıyor.
Proje, Kıbrıs’taki gazın Mısır’a aktarılması ve burada Mısır’ın işleme ve sıvılaştırma tesislerinden faydalanarak yeniden ihracat yapılmasını amaçlıyor.
Temmuz 2026’da Fransa’nın TotalEnergies ve İtalya’nın Eni şirketleri, Kıbrıs’taki Cronos gaz sahasının Avrupa’ya sıvılaştırılmış doğalgaz temin edilmesi için geliştirilmesine yönelik anlaşma imzaladı. Üretim başlangıcının ise 2028’de olması öngörülüyor.
Cronos, Kıbrıs’ın Akdeniz’deki özel ekonomik bölgesi içerisinde yer alan 6. blokta önemli bir doğalgaz keşfi olup, Eni ve TotalEnergies arasında 50/50 ortaklıkla işletilmektedir.
3 trilyon fit küpün üzerinde gaz içereceği tahmin edilen proje, rezervlerin Eni’nin mevcut tesislerinde işlenip Avrupa’ya ihraç edilmesi planlanmaktadır.
TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanne, “Kıbrıs’ın ilk gaz projesi olarak Cronos, Doğu Akdeniz’de yeni bir bölgesel gaz merkezi gelişimini destekleyecek ve Mısır’ın altyapısından faydalanacaktır.” dedi.
Aphrodite sahası
Aphrodite gaz sahası, Kıbrıs’ın açık deniz kaynaklarını en üst düzeye çıkarmak için umut bağladığı önemli projelerden biri.
Mısır ve Kıbrıs, Aphrodite gaz sahasını doğrudan Mısır enerji şebekesine bağlamak için ticari, sözleşmesel ve düzenleyici çerçeveleri oluşturmanın son aşamalarına giriyor.
Mart 2026’da Mısır ve Chevron, Aphrodite’den gaz üretimini hızlandırmak ve sahayı Mısır’a bağlamak için 280 kilometrelik bir denizaltı boru hattı anlaşması imzaladı. Bu gaz daha sonra işlenmek üzere Port Said’e taşınacak.
Mısır, Yunanistan ile birlikte öncelikli projeler arasında yer alan ‘GREGY’ projesi gibi enerji bağlantı projelerinin geliştirilmesine büyük önem veriyor. Cumhurbaşkanı Abdel Fattah El-Sisi, geçen ay Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ve Yunan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile birlikte düzenlediği basın toplantısında bu konuya değindi.
GREGY denizaltı kablosu, Mısır’ın elektrik şebekesini Yunanistan ile bağlayarak, Mısır’da üretilen yenilenebilir elektriğin Avrupa pazarlarına ulaşmasını sağlıyor.
Başkan Sisi ayrıca, Kıbrıs ile Mısır arasındaki gaz bağlantı projelerine de dikkat çekerek, Kıbrıs’ın en umut verici gaz sahalarından elde edilen üretimin Mısır’ın sıvılaştırma altyapısına yönlendirilerek Avrupa pazarlarına yeniden ihraç edilmesi gerektiğini vurguladı.
El-Sisi, “Bu iş birliği sadece Avrupa’nın enerji arzını güvence altına almakla kalmıyor, aynı zamanda üç ülkenin insanları için ekonomik faydalar yaratmayı da hedefliyor.” ifadelerini kullandı.
Üç lider ortak bir bildiri ile Kıbrıs’ın açık deniz gaz sahalarının Mısır altyapısına bağlanması için çalışmaların bir an evvel tamamlanmasını talep etti.
Güçlü altyapı
Mısır’ın ortaya çıkan bölgesel gaz sistemindeki rolü büyük ölçüde altyapısına dayanmaktadır.
Ülkede, Damietta ve Idku’da iki LNG ihraç tesisi bulunmaktadır. Ayrıca geniş bir yerel gaz ağı ve işleme tesislerine de sahiptir.
Bu altyapı, Mısır’a, komşu ülkelerden gelen gaz ile başa çıkmada avantaj sağlamaktadır; çünkü bu ülkelerin henüz karşılaştırılabilir sıvılaştırma kapasitesine sahip olmadığı belirtilmektedir.