Dünya genelinde yaşanan büyük orman yangınları, benzeri görülmemiş sıcak hava dalgaları sırasında milyonlarca insanı zararlı gazlar ve partiküllerle dolu yoğun duman altına alıyor. Bu duman, ciddi sağlık riskleri oluşturuyor.
Orman yangını dumanı, normal hava kirliliğinden çok daha toksik olup, havada haftalarca kalabiliyor ve binlerce mil uzağa kadar gidebiliyor. Yangınlar, yalnızca bitki örtüsünü değil, araçları ve binaları da yakabiliyor. Duman, toprak parçacıkları ve biyolojik materyallerin yanı sıra kimyasallar, metaller, plastikler ve diğer sentetik maddelerin izlerini de içeriyor.
California Üniversitesi, Davis’teki Sağlık ve Çevre Merkezi’nden Dr. Kent Pinkerton, laboratuvar deneylerinin orman yangını dumanının hava kirliliğinden daha fazla iltihap ve doku hasarına yol açtığını ortaya koyduğunu belirtti. Araştırmalar, orman yangını dumanının kalp krizi, inme ve kalp durması vakalarında artış gibi olumsuz sağlık etkileriyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Maryland’de yapılan bir çalışmada, 2,100 mil (3,380 kilometre) uzaklıkta çıkan orman yangınları ile ilişkilendirilmiş kalp ve akciğer hastalıklarında bir artış tespit edildi.
Orman yangını dumanı, göz ve cilt sorunlarıyla da bağlantılı bulunuyor. Hamilelikte orman yangınlarına maruz kalmanın düşük, düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi sonuçlara yol açabileceği ifade ediliyor. Araştırmalar, üçüncü trimesterde orman yangını dumanına maruz kalmanın otizm tanısı riskini artırabileceğini gösteriyor. Ayrıca, 2014 yılında Avustralya’daki Hazelwood Kömür Madeni yangınından sonra kalp hastalığı oranlarının 2.5 yıl yüksek kaldığı ve solunum hastalıklarının ise 5 yıl süresince arttığı gözlemlendi.
Uzmanlar, orman yangını dumanı bulunan ortamlarda N95 maskesi kullanılmasını ve açık havada, özellikle de fiziksel aktivitelerin kısıtlanmasını öneriyor. Kapalı alanda partikül filtreleri kullanmanın sağlık üzerindeki olumsuz etkileri azaltabileceği vurgulanıyor. EPA, orman yangını dumanına maruz kalmaktan kaçınmak için çevrimiçi talimatlar da yayınlamaktadır.
Orman yangını dumanının, binaların içine yüksek konsantrasyonlarda girdiği belirtiliyor. Kötü sıvanmış binalarda, bu oran dışardakinin %70’ine kadar çıkabiliyor. EPA, orman yangını dumanı olayları sırasında iç mekânda sigara içme, yiyecekleri kızartma veya broil etme, mum veya tütsü yakma gibi ince parçacıkların havaya yayılmasına neden olan aktivitelerden kaçınılması gerektiğini öneriyor. Uzmanlar, yaz aylarında iklim değişikliğiyle bağlantılı olarak daha sık yaşanan orman yangınlarının uzun vadeli sağlık etkilerini henüz tam olarak belirleyemediklerini ifade ediyor.