SHENZHEN, ÇİN/TOKYO: Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, APEC zirvesinde diğer dünya liderlerinin gösterişli karşılamalarıyla zıt bir görüntü sergiledi. Çin’e yaptığı bu ilk ziyarette, zirve masasında en arka sırada oturması dikkat çekti.
Takaichi, geçtiğimiz yıl Taivan’a karşı askeri bir müdahalenin, Japonya’nın varlığını tehdit etmesi durumunda karşı askeri bir yanıtı tetikleyebileceği açıklamasından sonra, bu hafta Çin’e ilk kez geldi.
Bu gerginlik, ticarete de sıçradı; Pekin, Japonya’nın en büyük ticaret ortağı olarak kritik minerallerin, otomobillerden bilgisayar çiplerine kadar birçok endüstride kullanılan ihracatını sınırladı.
Perşembe günü Takaichi, ülkesinin Taivan konusundaki tutumunun 1972’den bu yana değişmediğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ise zirveye gelişinde müzik ve tezahüratlar eşliğinde karşılandı. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese çiçek buketi alırken, Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. gösterilerle karşılandı. Takaichi ise bir Çin Dışişleri Bakanlığı yetkilisinin el sıkışmasıyla karşılandı ve arabayla uzaklaştırıldı.
Öğle yemeği sırasında Takaichi, liderlerin fotoğraf çekimi için toplandığı sırada arka sıranın bir köşesinde dururken, Trump, Xi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin önde tokalaşıyordu. Toplantı odasında Xi, Trump’ın yanında yer alırken, Takaichi masanın en ucunda yedi sandalyeyle uzakta oturdu.
Takaichi, Çarşamba akşamı yemek sırasında ve Perşembe günü Xi ile el sıkıştı, ancak iki lider arasında tek başına bir görüşme gerçekleşmedi. Japonya’nın ekonomisini tehdit eden diplomatik sorunu çözme konusundaki bir iletişim sağlanamadı.
Japonya Başbakanlık Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Takaichi’nin soğuk karşılamasına dair bir diplomatik dışlanma iddiasını reddetti. Kihara, “Ev sahibi ekonomi, kendisine diğer liderler için olduğu gibi, geleneksel nezaketleri göstermiştir” şeklinde açıklamada bulundu.
Japon medyası ise bu durumu daha sert bir şekilde ele aldı. Jiji haber ajansı, Çin’in Takaichi’ye karşı “soğuk omuz” tutumunun, Trump’a karşı gösterdiği sıcak karşılamayla çeliştiğinin altını çizdi. Kyodo ajansı da, Takaichi’nin uçağının inişinde diğer liderler için kırmızı çiçekleri sallayan gençlerin görünmediğini belirtti.
Takaichi’nin APEC zirvesindeki tek ikili görüşmesi, Rusya Devlet Başkanı Putin ile 30 dakikalık bir sohbetti. Bu görüşmede, Takaichi bir tutuklu Japon gazetecinin serbest bırakılması ve Moskova’nın Japon Tabacco International’a ait varlıkları ele geçirmesi sonrası Japon şirketleri için koruma talep etti.
Takaichi’nin Çin’e uçan uçağı, geçen yıl iktidardaki Liberal Demokrat Parti liderliği için kampanya yürüttüğü sırada, Japonya’nın uluslararası alandaki varlığını artırmak için en az ayda bir kez kullanılacağı vaadini verdiği uçaktı. APEC toplantısının sonunda düzenlenen basın toplantısında, Takaichi, Filipinler’de başladığı yurtdışı gezisinde 14 ulusal liderle görüş alışverişinde bulunduğunu yalnızca Xi’nin bulunmadığını belirtti.
