Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Hukuk ve Mevzuat Geliştirme Sekreteri Tacan Reynar, şirketler hukukunda kapsamlı dijital dönüşüm çağrısı yaptı.
Yazılı açıklamasında, 1951 tarihli Fasıl 113 Şirketler Yasası’nın dijital çağın ihtiyaçlarına uyarlanması gerektiğini belirten Reynar, şirket kuruluşunun günlerce evrak takip edilen bürokratik bir süreç olmaktan çıkarılarak güvenli, denetlenebilir ve öngörülebilir bir dijital sisteme dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
Reynar, 2026 yılında dijital ekonominin hâlâ 1951 tarihli bir Şirketler Yasası temelinde yürütülmeye çalışıldığını belirterek, şirketler hukukunda artık temel sorunun değişmesi gerektiğini söyledi.
Dünya genelinde şirket kuruluş süreçlerinin dijitalleştiğine dikkat çeken Reynar, girişimcilerin zamanının isim yoklaması, formlar, onaylar, imzalar, harçlar ve farklı kurumlar arasındaki işlemlerle tüketilmemesi gerektiğini belirtti.
Reynar, güvenli bir dijital sistem üzerinden şirket kurulabilmesinin tartışılması gerektiğini ifade ederek, dijitalleşmenin yalnızca kamu hizmetlerinde kolaylık anlamına gelmediğini, hukuki işlemleri daha hızlı, izlenebilir ve öngörülebilir hale getiren bir dönüşüm olduğunu kaydetti.
“Denetimi kaldırmak değil, dijitalleştirmek gerekiyor”
Avrupa Birliği’ndeki uygulamalara dikkat çeken Reynar, şirket kuruluşunda elektronik kimlik doğrulama, elektronik belge sunumu, standart kuruluş şablonları ve çevrimiçi sermaye ödemesi gibi uygulamaların hayata geçirildiğini belirtti.
Reynar, dijitalleşmenin denetimden vazgeçmek anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Sistem ‘denetimi kaldıralım’ demiyor. Tam tersine, denetimi dijitalleştirelim diyor.” ifadelerini kullandı.
2025 yılında yürürlüğe giren yeni AB düzenlemeleriyle bilgiyi bir kez sunma ilkesinin de öne çıktığını belirten Reynar, devletin elinde bulunan bir bilgi veya belgenin farklı işlemler için yurttaştan tekrar tekrar istenmemesi gerektiğini ifade etti.
Estonya, Finlandiya, Danimarka ve İrlanda örnekleri…
Estonya, Finlandiya, Danimarka ve İrlanda’daki dijital şirket sicili ve kuruluş sistemlerini örnek gösteren Reynar, şirket kuruluşundan sicil işlemlerine, yıllık raporlardan şirket bilgilerindeki değişikliklere kadar birçok işlemin elektronik ortamda gerçekleştirilebildiğine işaret etti.
Reynar, KKTC’de ise şirketlerin hâlâ temel olarak Fasıl 113 Şirketler Yasası kapsamında kurulduğunu belirterek, resmi prosedürlerde klasik başvuru yöntemlerinin sürdüğünü kaydetti.
Reynar, önerdiği modelde şirket kurucusunun tek bir dijital portal üzerinden kimliğini doğrulayabilmesi, şirket ismini kontrol edebilmesi, standart şirket ana sözleşmesini hazırlayabilmesi, direktör ve hissedar bilgilerini girebilmesi, elektronik imza kullanabilmesi ve harçlarını çevrimiçi ödeyebilmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
“Hız ve denetim birlikte sağlanabilir”
Başvurunun hangi aşamada olduğunun da sistem üzerinden takip edilebilmesini öneren Reynar, gerekli şartların tamamlanmasının ardından kuruluş belgesinin elektronik olarak alınabileceğini belirtti.
Dijital sistemin aynı zamanda gerçek faydalanıcının tespiti, kara para aklamayla mücadele, kimlik doğrulaması ve şüpheli işlemlerin kontrolü gibi denetim mekanizmalarını da içerebileceğini ifade eden Reynar, hız ve denetimin birlikte sağlanabileceğini kaydetti.
Reynar, dijital dönüşümün vatandaşın mevcut kâğıt belgeleri tarayıp sisteme yüklemesinden ibaret olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Dijital devlet, formu PDF yapmak değil, vatandaşı devletin koridorlarında dolaşmasına gerek bırakmamaktır.” ifadelerini kullandı.
“Fasıl 113 dijital çağa taşınmalı”
Şirketler Yasası’nın da dijital şirket hukukuna uyarlanması gerektiğini belirten Reynar, elektronik şirket kuruluşu, elektronik sicil, elektronik imza, dijital kuruluş belgesi, çevrimiçi genel kurul, elektronik pay ve direktör kayıtları ile kamu kurumları arasında veri paylaşımının hukuki zemine kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Reynar ayrıca “bir kez bilgi verme” ilkesinin de yasal çerçeveye alınması gerektiğini ifade etti.
Açıklamasının sonunda şirketler hukukundaki dijital dönüşümün geciktirilmemesi gerektiğini belirten Reynar, “Şirketler hukukundaki dijital dönüşüm derhal başlamalıdır” dedi.