Sırbistan’daki seçmenler, erken genel seçimde oylarını kullanmak için sandık başına gitmeye başladı.
Seçmenler, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirleyecek. Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Yüzde 3’lük seçim barajı, ulusal azınlık listelerine uygulanmıyor. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonunun (RIK) verilerine göre, seçimde 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanabilecek.
Yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme süreci, 20.00’ye kadar devam edecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılıyor.
Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. RIK’in kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre 07.00-20.00’de açık olacak. Bu nedenle Amerika ve Okyanusya’daki bazı seçmenler, yerel saatle gece oy kullanıyor.
Oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Listelerin 9’u ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor.
Pusulanın ilk sırasında 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği ve birinci sırasında Ilija Srdanovic’in yer aldığı “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi yer alıyor.
Seçimde ayrıca “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler”, “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” ve “Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif” listeleri de yarışıyor.
Azınlık listeleri arasında “Rasim Ljajic-İnsani SDP/CDP”, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisinin (SPP) “Birleşme Hareketi”, Sancak Demokratik Eylem Partisinin (SDA) “Sancak’ın Bekçileri” listeleri ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu da bulunuyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Vucic’in başbakan adayı olduğu “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketlerde iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor. Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını söylemişti.
Seçim, Novi Sad’daki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan ve yaklaşık 2 yıldır süren öğrenci protestolarının gölgesinde yapılıyor. Sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşen protestoların ardından yapılan ilk ulusal seçim olma özelliği taşıyor.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylülde parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip ediyor.
Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.