Brezilyalı kitap influencer’ı 27 yaşındaki Marcelo Nogueira, klasik edebiyata pek aşina olmasa da, Fyodor Dostoyevski’nin “Beyaz Geceler” adlı eserine kapıldı. 19. yüzyılın bu aşk ve yalnızlık hikayesi, TikTok’ta büyük bir ilgi görüyor.
Dostoyevski’nin, Saint Petersburg sokaklarında gezinen bir hayalperestin tanıştığı genç bir kadına saplantı derecesinde aşık olmasını anlatan hikayesi, 180 yıl sonra Brezilya’da en çok satanlar listesine girdi.
Editora 34 yayınevi, Fransız haber ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, yazarın en erken dönem eserlerinden biri olan bu novellanın, geçen yıla göre satışlarının %463 oranında arttığını bildirdi.
Büyük Britanya ve İspanya’da da eserin satışları hızla artıyor. Nogueira, 13.000 TikTok takipçisiyle birlikte, genç nesil okuyucuların “yalnız hayalperest figürüne” kendilerinden bir şeyler bulduğunu belirtti.
Dostoyevski, anlatıcının dört gece ve bir sabah boyunca hayal gücünden çıkıp gerçekliği ilk kez kucakladığı bir süreci izliyor. Anlatıcının, “Tanrım! Bir dakika mutluluk! Bir adamın bütün hayatı için bu gerçekten bu kadar az mı?” ifadesi sosyal medyada en çok alıntılananlardan biri oldu.
BookTok’da binlerce yorum, bu büyük Rus yazarın sosyal medya kuşağıyla olan popülaritesini gösteriyor. Kullanıcı @thayslaaaa, “İnsanı etkileyen bir gerçeklik, şiirsel bir şekilde yazılmış,” yorumunu yaptı.
29 yaşındaki Paloma Lima, Rus edebiyatı hayranı bir influencer olarak, genç TikTok kullanıcılarının “Beyaz Geceler”i okuduktan sonra kendi YouTube kanalına geldiklerini söyledi. Lima, eserin kısa ve yoğun olduğu için TikTok’ta popüler olan “arkadaşlardan sevgiliye dönüşen hikaye” gibi anlatıların arasına girdiğini belirtti.
Rusya’da ise bu durum, hem sürpriz hem de gurur kaynağı. Moskova Kitap Fuarı’nda konuşan 28 yaşındaki yazar Ekaterina Kvitko, genç Rus okuyucuların bu esere pek ilgi göstermediğini ifade etti. “Belki de bu, yalnız bir kahramanın sevgi arayışını anlatan bir hikaye olduğu içindir. Belki de batıdaki gençler şu anda böyle bir durumda yaşıyor,” diye düşündüğünü aktardı.
“Beyaz Geceler,” bazı genç okuyucular için Dostoyevski’nin eserlerine açılan bir kapı oldu. Eserin ardından gençlerin daha zorlu romanlara, örneğin “Suç ve Ceza”ya yöneldiği ifade ediliyor. Editora 34’ten Danilo Hora, ilk yedi ayda bu ikonik eserin satışlarının %53 arttığını söylüyor. Kısa TikTok ve YouTube videolarının dikkat kaybına yol açtığı dönemde, sosyal medyanın klasik eserlere yeni bir kitle kazandırdığı ortaya çıkıyor.
Nogueira, “Okuyucu olmak çok güzel bir fikir; bu, pazarlanabilir bir kavram. TikTok’ta yaygınlaşan bir estetik var,” dedi. Estetik, fiziksel kitapların dijital versiyonlara olan talebi artırıyor. “Harika bir kapak, bir Kindle’dan daha fazla dikkat çekiyor,” diyor. Nogueira, kitabı tartıştığı videosunda renkli pop-art kapaklı bir baskı kullandı; bu sürüm Rio de Janeiro’daki birçok kitapçıda tükendi bile.
Brezilyalı araştırmacı ve Rus edebiyatı çevirmeni Cecilia Rosas, sosyal medyada klasik eserlere olan ilginin harika olduğunu belirtti. Ancak, edebi eleştiri ile sosyal medyada sıkça karşılaşılan ve kendisini edebi eleştiri gibi sunan, aslında “reklam” mahiyetindeki yorumlar arasında bir ayrım yapılması gerektiğini vurguladı.