Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (El-Sen) Başkanı Ahmet Tuğcu, Teknecik Elektrik Santrali’nde 120 MW kurulu güce sahip termik ünitelerin 35, 140 MW kurulu güce sahip dizel ünitelerin ise 45 MW üretim yaptığını belirtti.
Tuğcu, iki teknik üniteden birinin devre dışı olduğunu, diğerinin ise “bakım malzemelerinin zamanında alınmaması ve bakımının gerektiği şekilde yapılmaması nedeniyle” sadece 35 MW üretim yapabildiğini savundu.
Sekiz dizel üniteden ise yalnızca üçünün çalıştığını kaydeden Tuğcu, bu ünitelerin çalıştırılamaması nedeniyle daha yüksek yakıt maliyetiyle üretim yapan gaz türbinlerine başvurulduğunu söyledi.
Hükümetin enerjiye yapılan yatırımlara ilişkin açıklamalarına tepki gösteren Tuğcu, yakıt alımı için yapılan harcamaların üretim yatırımı olarak sunulduğunu ileri sürdü.
El-Sen, santrallerin üretimi ve üretim maliyetleri konusunda Kıb-Tek Lefkoşa Bölge Amirliği’ndeki sendika odasında basın açıklaması yaptı.
Tuğcu: “Vatandaşın ödediği yakıt parasını yatırım olarak gösteremezsiniz”
El-Sen Başkanı Tuğcu, burada yaptığı açıklamada, Teknecik Elektrik Santrali’ndeki termik ve dizel santrallerdeki kurucu güç ve mevcut üretim gücü arasındaki farka dikkat çekerek, Kıb-Tek’e yatırım olarak ifade edilen açıklamaların doğru olmadığını, ifade edilen yatırımların vatandaşın ödediği yakıt parası olduğunu ileri sürdü.
Tuğcu, “Vatandaş faturasında Kıb-Tek’in getirdiği yakıt parasını öder. Bunu yatırım olarak gösteremezsiniz.” dedi.
Tamir gerektiren santrallerin çalıştırılamamasından dolayı da vatandaşın ödediği faturanın arttığını savunan Tuğcu, kWh başına yakıt maliyetinin dizel ünitelerde 11 dolar cent, termik ünitelerde 17 dolar cent, gaz türbinlerinde ise 35 dolar cent olduğunu belirtti.
Tuğcu, gaz türbinleriyle üretimin yakıt maliyetinin dizel ünitelerin yaklaşık 3,2, termik ünitelerin ise 2,1 katına çıktığına dikkat çekti.
Buna göre gaz türbinleriyle üretimin yarattığı aylık ek yükün 18 milyon 400 bin dolara çıkabildiğini savunan Tuğcu, eylül ayı için yapılan hesaplamada günlük 400 bin dolar, aylık 12 milyon dolar ek maliyet ortaya çıktığını söyledi. Tuğcu, bunun nedeninin hükümetin doğru yatırımlar yapmaması olduğunu öne sürdü.
“Kıb-Tek’in mali bilançosu 2020 yılından beri yayımlanmıyor, bize de verilmiyor”
Kıb-Tek’in mali bilançosunun 2020 yılından bu yana yayımlanmadığını da ifade eden Tuğcu, sendikanın Bilgi Edinme Hakkı Yasası kapsamında yaptığı başvuruya ve siyasi partilerin talep etmesine rağmen bilançonun verilmediğini savundu; mali verilerin açıklanması halinde El-Sen’in açıkladığı rakamların ortaya çıkacağı görüşünü paylaştı.
Tuğcu, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile oluşturdukları ortak komite kapsamında, Birliğin de üretim maliyetlerini talep ettiğini, talebe 15 gündür yanıt verilmediğini savundu.
“Kıb-Tek’in üretim kapasitesine kalıcı olarak kaç MW yeni güç eklediniz?”
Sendika Genel Sekreteri Hüseyin Peksever de El-Sen basın açıklamasını okudu.
Peksever, Başbakan Ünal Üstel’in “Enerjide tarih yazdık.” ifadelerini eleştirerek; yakıt, yedek parça ve sayaç alımı, trafo ve iletim sisteminin zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması ile rutin bakımların kurumun yerine getirmesi gereken işler olduğunu belirtti. Pekseven, bunların yeni üretim yatırımları yapılmış gibi sunulamayacağını söyledi.
“Kıb-Tek’in üretim kapasitesine kalıcı olarak kaç megavat yeni güç eklediniz? Kamuoyuna açıklamanız gereken asıl rakam budur.” diyen Peksever, 2023 yılında Kıb-Tek’e yatırım yapılacağı ve Teknecik’e yeni makineler alınacağı sözü verildiğini hatırlattı.
Halkın parasıyla alınan santrallerde üretim kapasitesinin mevcut hükümet öncesindeki kapasiteden daha düşük olduğunu savunan Peksever, buna rağmen Teknecik’te konuşlandırılan Elektrik Üretim Anonim Şirketi’ne (EÜAŞ) ait mobil santrallerin kurulu gücünün 50 MW’den 175 MW’ye çıkarıldığını söyledi. Peksever, “afet dönemlerinde geçici kullanım için tasarlanan ve yüksek yakıt maliyeti olan” bu ünitelerin kuruma ek yük getirdiği savundu.
Peksever, “Biz harcamayı değil, yatırımı soruyoruz. Rakamlarla değil, makinelerle cevap verin.” ifadelerini kullandı.
Enveroğlu: “20 yıldır Teknecik’in denetlendiğine tanık olmadım”
El-Sen Yönetim Kurulu Üyesi Enver Enveroğlu ise, “Düşünün ki bir bahçeniz var. Bakımı için motorunuz var ama bazen lamba suyunuz yok; mazotunuz yok. Bazen de motorunuz bozuk. Bu kadar kötü bir şekilde üretim yapmaya çalışıyoruz.” dedi.
Enveroğlu, sorunlarını yetkililere anlatmakta zorlandıklarını söyleyerek, gerekli koordinasyonun sağlanması çağrısında bulundu; çalışanların ekmek tekneleri olan kurumu korumak için mücadele ettiğini söyledi.
Yaklaşık 20 yıldır Teknecik’te çalıştığını ve bu sürede santralin denetlendiğine tanık olmadığını ifade eden Enveroğlu, çalışanların güvenliğine ilişkin kaygılarını dile getirdi.
Haber: Cemre Peral Yanıker – Fotoğraf: Süleyman Önal
