Türkiye, 2027 yılında kamuya açık bir dijital arşiv kurmayı planlıyor. Bu arşiv, yüzyıllara dayanan müzikal eserler, tarihi notalar ve performans kayıtlarını bir araya getirecek.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, ülkenin orkestralarını, korolarını ve diğer müzik topluluklarını denetleyen devlet kurumu, projeyi yürütüyor.
Arşiv, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait notaları, dini ilahileri, gazelleri, konser kayıtlarını ve sahne performanslarını toplamayı hedefliyor.
Proje, müzisyenlerin, araştırmacıların ve genel kamuoyunun Türkiye’nin müzikal mirasını tek bir çevrimiçi platform üzerinden keşfetmesini sağlayacak.
Güzel Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı, genel müdürlüğün 6 devlet senfonik orkestrası ve Devlet Çok Sesli Korosu dahil 29 orkestrayı, koroyu ve müzik topluluğunu denetlediğini belirtti. Diğer topluluklar ise geleneksel Türk müziği, halk müziği, halk dansları ve farklı bölgelerin müziklerine odaklanıyor.
Ayrıca, genel müdürlüğün toplulukları tarafından yapılan sanatsal prodüksiyonları dijital olarak kaydedecek ayrı bir proje de hayata geçiriliyor. Belviranlı, üretilen eserlerin kesinkes kaydedilmesi gerektiğini vurguladı. “Görsel ise video kaydı; sesli ise YouTube kanalı aracılığıyla kaydedilmelidir,” dedi.
Belviranlı, müdürlüğün 29 biriminden 15’inin profesyonel kayıt stüdyolarına sahip olduğunu ve mevcut performans arşivinin çevrimiçi bir platforma aktarılacağını bildirdi. “Şu an elimizde bir arşiv var. Bu arşivi hayata geçirmemiz ve bakanımızın talimatlarına uygun şekilde YouTube kanalına veya yayımlanacağı diğer kanallara aktarmamız gerekiyor,” şeklinde konuştu.
Dijital arşiv ayrıca, Türk müzik geleneğini yüzyıllar boyunca yansıtan tarihi müzik notalarını da içerecek. “Türk müziği bir deniz,” diyen Belviranlı, arşivlerinde 700-800 yıllık Selçuklu ve Osmanlı geleneğinden günümüze kadar uzanan çok özel notalar bulunduğunu ifade etti. “Tüm bunları arşive aktaracağız ve ilgilenenlerin erişimine sunacağız. Dinleyicilerin ücretsiz olarak erişebilecekleri dijital bir deniz yaratacağız,” dedi.
Belviranlı, arşivin genel müdürlüğün 29 birimlerinin programlarını kapsayacağını ve sonunda on binlerce eseri barındıracağını belirtti. Kayıtların, bireysel eserler ve performanslar üzerinde çalışma imkanı vereceğini, ancak dijital erişimin canlı konser deneyimini tamamen ikame etmeyeceğini vurguladı. “Müzikseverler, arşivimiz aracılığıyla konserleri dijital olarak dinleyebilecek; fakat konserlere katılmak, aynı maçı izlemek gibi,” diye ekledi. “O atmosferi ve ruhu hissetmek çok önemli.”
Genel müdürlük ayrıca müzik topluluklarını yurtdışına göndermeye devam etmeyi planlıyor. Belviranlı, 29 Ekim Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu kutlamak için 42’den fazla ülkeden performans talepleri aldıklarını aktardı. Yurtdışındaki bazı programlarda, özellikle geleneksel müzik, sema gösterisi ve Türk dünya müziği ile halk dansları içeren etkinliklerde, yabancı izleyicilerin katılımının yaklaşık %80 olduğunu belirtti.
Belviranlı, “Geçmişi geleceğe taşımak için bir köprü olma çabası içindeyiz,” ifadelerini kullandı.