Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar’ın da aralarında bulunduğu 19 ülkenin dışişleri bakanları, Cuma günü Kolombiya’nın İsrail’deki büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıma kararını kınadı. Bu kararın uluslararası hukukun ihlali olduğunu belirten bakanlar, iki devletli çözüm çabalarına darbe vurduğunu ifade ettiler.
Bakanların ortak açıklamasında, Kolombiya’nın Kudüs’te büyükelçilik açma kararının, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararlarıyla çeliştiği ve İsrailliler ile Filistinliler arasında hakça ve kalıcı bir barışın tesisine yönelik uluslararası çabaları zayıflattığı vurgulandı.
Açıklama, Türkiye, Cezayir, Cibuti, Endonezya, Filistin, Katar, Kuveyt, Lübnan, Libya, Malezya, Mısır, Pakistan, Somali, Sudan, Suriye, Suudi Arabistan, Umman, Ürdün ve Yemen’in dışişleri bakanları tarafından yapıldı.
Kolombiya, 46 yıl aradan sonra büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıdı. Açılış törenine İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile Kolombiyalı mevkidaşı Omar Bula Escobar katıldı.
1976 Ortadoğu savaşı sırasında İsrail’in işgal ettiği Doğu Kudüs, 1980 yılında İsrail tarafından tek taraflı olarak başkent ilan edilmiş, ancak bu durum geniş uluslararası tanınırlık kazanamamıştır.
Bakanlar, işgal altındaki Kudüs’ün hukuki veya tarihi statüsünü değiştirmeye yönelik herhangi bir adımın veya kararın geçersiz olduğunu ve hukuki bir etkisi bulunmadığını yineledi. 1980’de kabul edilen 476 ve 478 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararlarına atıfta bulunarak, Kudüs’ün statüsünü değiştirmeye yönelik girişimleri reddettiklerini bildirdiler.
Kolombiya’nın kararını yeniden gözden geçirmesi, uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uyması ve Filistin halkının meşru haklarını zayıflatabilecek eylemlerden kaçınması gerektiğini vurguladılar. Ayrıca, Doğu Kudüs başkenti olacak bağımsız, egemen bir Filistin devletinin kurulması için desteklerini yinelediler.
Birçok ülke, Kudüs’ün nihai statüsünün müzakerelerle belirlenmesi gerektiği anlayışıyla hala Tel Aviv’deki diplomatik misyonlarını sürdürmektedir. ABD, Guatemala, Honduras, Kosova, Paraguay, Papua Yeni Gine ve Fiji, Kudüs’te büyükelçilik bulunduran ülkeler arasında yer almaktadır.
Kolombiya Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, selefi Gustavo Petro’nun Gazze’deki askeri saldırılar nedeniyle 2024 Mayıs’ında kestiği diplomatik ilişkileri yeniden kurdu. Espriella, Ağustos ayında göreve başlamasının ardından, İsrail ile serbest ticaret anlaşmasını yeniden devreye aldı ve büyükelçiliği Kudüs’e taşıdı. Açılış töreninde Kolombiya Dışişleri Bakanı Omar Bula Escobar, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile birlikte hazır bulundu.
Saar, diplomatik değişimi olumlu karşılayarak, yeni Kolombiya yönetiminin sadece iki ay içinde Petro dönemindeki ilişkilerde yaşanan hasarın çoğunu tersine çevirdiğini belirtti. Petro, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu sert bir dille eleştirerek, Kolombiya’nın büyükelçisini geri çekmiş ve Tel Aviv’deki büyükelçiliği kapatmıştı.
Ekim 2023’ten bu yana, Gazze’de 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybederken, 175 binden fazla kişi yaralandı. Gazze’nin altyapısının yaklaşık %90’ı da hasar görmüş veya yok olmuştur. İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te, Ekim 2023’te Gazze’ye yönelik İsrail saldırılarının başlamasından bu yana, İsrail ordusunun düzenlediği baskınlar ve işgalcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları artmıştır.