Temmuz ayında başlayan saldırılar, Moskova ve St. Petersburg’dan güneydeki şehirlere ve Ural Dağları’na uzanan geniş bir saldırı dalgasına dönüştü. Hedefler, rafineriler, limanlar veya silah fabrikaları değil, Rusya’daki çevrimiçi alışverişin devamı için kritik öneme sahip depolar oldu.
Ukrayna’nın insansız hava araçları, Rusya’nın en büyük çevrimiçi perakendecisi Wildberries’e ait devasa depoları hedef alarak, milyarlarca dolarlık malı yakmış ve savaşın etkilerini geniş kitlelere ulaştırmış durumda.
Yaklaşık 20 Wildberries tesisine yönelik saldırılar, Kiev’in Rusya içinde geniş bir etki yaratma yeteneğini gözler önüne sererken, bu durum Başkan Vladimir Putin için yeni bir zorluk oluşturdu. Bu saldırılar, ülkenin en zengin kadın girişimcisi Tatyana Kim’in inşa ettiği imparatorluğu ciddi şekilde sarsmış durumda.
Yüz binlerce bağımsız satıcı, mallarını kaybederek Rus ekonomisinde büyük bir buhrana sebep oldu. Wildberries, genişlemesi sırasında VTB ve diğer bankalardan büyük krediler almıştı ve bunları geri ödemekte zorlanacağı tahmin ediliyor. Bu da mali sisteme daha fazla baskı yapacak gibi görünüyor.
Wildberries, 2004 yılında Moskova’daki bir apartmanda, ilk çocuğunu doğurduktan sonra çevrimiçi alışveriş alanına adım atan Kim tarafından kuruldu. Başlangıçta giyim satışına odaklanan şirket, zamanla beyaz eşyadan kozmetiğe, ev eşyalarına kadar geniş bir ürün yelpazesi sunmaya başladı.
Bugün, yaklaşık 500.000 ila 800.000 satıcı Wildberries platformunu kullanıyor ve bu platform, Rusya’nın Amazon’u olarak anılıyor. Ukrayna savaşından sonra Batılı markaların ülkeyi terk etmesiyle, çevrimiçi perakendeciler Çin, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerden ürün temin etti.
Kim, Wildberries’nin depo ağına güvenerek büyük verimlilik elde ettiklerini belirtiyor. Ancak Ukrayna’nın uzun menzilli insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar, bu depoları hedef alarak daha yumuşak hedefler sundu. İlk saldırı 18 Temmuz’da Moskova’nın doğusundaki Elektrostal ve Tambov bölgesinde gerçekleşti ve ardından birçok Wildberries deposu büyük yangınlarla kül oldu.
Yangın söndürme işlemleri zorlu geçti; Elektrostal’daki depo üç günde söndürüldü. Ancak, deponun büyüklüğü (300.000 metrekareye kadar) nedeniyle yangınların etkisi daha da yıkıcı oldu. Bazı tahminlere göre, Wildberries’nin depo alanının %20’sinin yok olduğu ve kayıpların 6 milyar dolara kadar çıktığı bildiriliyor.
Ukraynalı yetkililer, Wildberries’nin askeri ekipman ve teknik malzemeler sattığını belirtirken, Moskova bunu yalanladı. Ancak, bazı çifte kullanıma uygun ürünler, platformda hâlâ mevcut. Saldırılar, büyük bankalar üzerinde baskı oluşturarak Rus ekonomisinde bir domino etkisi yaratmayı hedefliyor.
Wildberries, ‘doğal afet’ gibi durumlarda sorumluluktan muafiyet talep eden yeni bir satıcı politikası belirledi. Kim, satıcılara depolama indirimleri ve ücretsiz mal transferi gibi destekler sunmayı vaat etti. Ancak, bazı işletme sahipleri, teslimatların düşmesiyle maddi kayıplar yaşadıklarını sosyal medyada dile getirdi.
Analistler, saldırıların sadece halkın öfkesini değil, aynı zamanda Rusya’da daha güçlü bir ulusalcı duygu yaratabileceği konusunda uyarıyor. Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev, savaşın sıradan vatandaşlara da ulaşması gerektiğini vurguladı.