Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, savaş döneminde seçim yapmanın ülkeyi bölebileceğini ve Rusya’nın balistik füzeler toplarken, 300 bin ek asker mobilize etme kararı almayı düşündüğünü belirtti.
Geçtiğimiz günlerde görevden alınan eski Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov’un seçim talebine ilk kez yanıt veren Zelenski, Rusya’nın ateşkese ilgi göstermediği bir ortamda seçim yapmanın imkansız olduğunu ifade ederek bu fikri sert bir dille eleştirdi.
“Eğer ülkeyi yok etmek istiyorsak, böyle bir savaş sırasında seçimlere gidebiliriz,” diyen Zelenski, cumartesi günü seçilen gazetecilere yaptığı brifingde, detayların pazar günü yayımlandığını söyledi.
“Böyle bir savaşta seçimler büyük riskler doğurur. Şu anda seçimler, Ukrayna’yı parçalayan bir tsunamidir,” diyen Zelenski, öncelikli planının savaşı sona erdirmek ve Ukrayna’nın bağımsız bir devlet olarak varlığını korumak olduğunu vurguladı.
Ukrayna’da tam ölçekli Rus işgali sırasında sıkıyönetim ilan edildiğinden bu yana seçimler askıya alınmış durumda. Zelenski’nin beş yıllık görev süresi Mayıs 2024’te sona erecek fakat savaş devam ederken seçim yapılmasına yönelik istek oldukça azdı.
Durum, Zelenski’nin bir ay önce görevden aldığı popüler bakan Fedorov’un yeni bir seçim çağrısında bulunmasıyla değişti. Bu, Rus işgali başladığından beri Zelenski’nin otoritesine yönelik en açık iç meydan okuma olarak değerlendirildi.
Brifingde yer alan kayıtlara göre Zelenski, eğer Ukrayna’nın müttefikleri, seçimlerin güvenli, meşru ve demokratik bir şekilde yapılabileceği “belirli koşullar” sağlarsa bu durumu destekleyeceğini söyledi.
Seçimlerin, “askerlerin, cephe bölgelerinde, savaş nedeniyle kaçan milyonlarca vatandaşın bulunduğu yurt dışında” katılımıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini belirten Zelenski, anketlerin “saldırı ve bombardıman olmadan” güvenli bir şekilde yapılması gerektiğini ifade etti.
Fedorov’un, orduya ait işlevleri aşmaya çalıştığı için görevden alındığını belirten Zelenski, ona dört alternatif hükümet görevinde bulunma teklifinde bulunulduğunu ancak bu tekliflerin reddedildiğini de ekledi.
Rusya’nın 600-630 adet yüksek hızlı balistik füze stoğu bulunduğunu ve kış dönemine yaklaşırken her ay 100’den fazla füzeyi daha üretme çabasında olduğunu belirten Zelenski, maksimum üretim kapasitesinin ise yılda 1300 olduğunu ifade etti.
Balistik füzeler, Ukrayna’nın altyapısını ve depolarını bombalamak ve başkenti saldırmak için kullanılmakta, bu da sivil can kayıplarını artırmaktadır. ABD yapımı Patriot savunma sistemleri bu saldırılara karşı etkin bir tepki verebilecek tek silah olarak büyük bir eksiklik yaşanmakta.
“Kış paketi için 300 Patriot füzesi güvence altına almak istedim. Hava kuvvetlerimiz için ihtiyacımız olan miktar 360,” diyen Zelenski, yılda sadece yaklaşık 600 adet PAC-3 interceptor füzesinin üretildiğini kabul etti. Bu yıl Fransa ile en az bir SAMP/T hava savunma sistemi, Almanya ile de 2027-28 yıllarında yaklaşık 600 PAC-2 ve PAC-3 interceptor tedariki konusunda anlaşma sağladığını açıkladı.
ABD’nin, stoklarının “küçük bir yüzdesini” -yaklaşık %5 ile %10 arasında- tedarik edebileceğini belirten Zelenski, Ukrayna’nın bu füzeleri satın almaya istekli olduğunu ve bunun ülkenin “kışı atlatmasını” sağlayacağını vurguladı. ABD’yi de bu durumun, “hem hayatları koruma hem de diplomatik açıdan çok önemli bir fark yaratacağı” konusunda çağrıda bulunarak bilgilendirdi.
Zelenski’nin cumartesi günü yaptığı bir görüşmenin ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’ya desteği güçlendirme konusunda anlaştığını söyledi; bu destek arasında interceptor füzelerinin teslimatının da yer alacağını belirtti ancak daha fazla detay vermedi.
Ukrayna’nın müttefikleri, Fransa ve Britanya liderliğindeki “gönüllüler koalisyonu” çerçevesinde, Moskova’ya baskı yapmayı artırmak amacıyla önümüzdeki pazartesi bir araya gelecek. Rusya, yıl sonuna kadar elindeki Doğu Donetsk bölgesinin geri kalanını ele geçirmek için güçlerini yeniden oluşturmayı hedefliyor, ancak Zelenski, Moskova’nın bu bölgeleri ele geçiremeyeceğinden emin olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı, Rusya’nın Eylül ayında yapılacak Rus parlamento seçimlerinden sonra 300 bin yeni askeri zorunlu asker alımı gerçekleştireceğini düşündüğünü aktardı. Bu mobilizasyonun Moskova, St. Petersburg ve diğer büyük şehirler dışında, “periferal” bir şekilde yürütüleceğini, cephe hattındaki durgunluğun kırılması amacıyla böyle bir adım atılacağı yorumunu yaptı.