Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü savaşın çözümü için önerilen yeni bir Avrupa güvenlik düzenine ilişkin endişelerini dile getirdi. Zelenskyy, bu düzenlemenin Kiev için riskler taşıyabileceğini belirtti.
CNN’e verdiği bir röportajda, “Durum basit değil ve bizim için tehlikeli olabilir” diyen Zelenskyy, X sosyal medya platformunda paylaştığı mesajında ise üç aşamalı bir yaklaşım önerdi. Öncelikle savaşın sona erdirilmesine odaklanılması gerektiğini, ardından Ukrayna’nın güvenliği için sağlam garantilerin sağlanması gerektiğini ifade etti. Sadece bu aşamalardan sonra Avrupa için yeni bir güvenlik yapısının kurulması konusunda daha geniş görüşmelere geçilmesi gerektiğini belirtti.
Ukrayna ateşkes ve gerilimi azaltma konusunda hazır, ancak Moskova’nın geri adım atma niyeti olmadığına dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Zelenskyy, “Bu yüzden tehlikeli” diyerek, Rusya’nın savaşın sona ermesi için müzakere arayışında olmadığını, aksine “Avrupa’da yeni bir güvenlik yapısının kurulmasını” istediğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa ve Rusya’yı kapsayan “büyük bir pazarlık” şeklinde tanımlanan ve henüz net olmayan bir barış girişiminden bahsetti. Trump’ın damadı ve müzakerecisi Jared Kushner, X’te yaptığı paylaşımda iletişim, askeri şeffaflık ve gerilim riskini azaltmaya dayanan bir güvenlik çerçevesini önerdi. Kushner, daha önce Ukrayna için olası güvenlik garantilerini Avrupa ortakları, NATO ve Avrupa Birliği ile Brüksel’de görüşmüştü.
Güvenlik çerçevesi, 1975 yılında gerçekleştirilen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) ile 1997 NATO-Rusya Temel Aktüsü’nde elde edilen anlaşmalara benzerlikler taşıyor. Ancak, bu anlaşmalar uzun müzakerelerin ardından ve bir savaşın olmadığı bir dönemde imzalandı.
Ukraynalı ve Rus yetkililerin önümüzdeki hafta ABD aracılığıyla Abu Dabi’de buluşması planlanıyor. Bunun ardından Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ile bir araya gelecek.
Zelenskyy, büyük güçlerin Avrupa Birliği, NATO ve Ukrayna’nın pahasına anlaşmalar yapma çabalarına karşı uyarıda bulundu. “Hepimiz Avrupa’da yaşıyoruz. Yalta, Yalta 2 istemiyoruz” dedi. Bu açıklamasıyla, 1945’te ABD, Sovyetler Birliği ve Birleşik Krallık’ın savaş sonrası düzenini ve Avrupa’nın etki alanlarını görüştüğü Yalta Konferansı’na atıfta bulundu.